Решение #1277443 Гражданские

ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН 2024 йил июль ойининг “16” куни фуқаролик ишлари бўйича Тошкент вилояти Ўртачирчиқ туманлараро суди, суднинг биносида, очиқ суд мажлисида, судья Р.С.Абдуазимовнинг раислигида, судья ѐрдамчиси Д.Султонхўжаеванинг котибалигида, томонлардан даъвогар ХХХХХХнинг иштирокида, даъвогар ХХХХХХнинг жавобгар ХХХХХХга нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талаби юзасидан қўзғатилган ХХХХ-сонли фуқаролик ишини кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАНДИ: Даъвогар ХХХХХХ жавобгар ХХХХХХга нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво ариза билан судга мурожаат қилиб, унда жавобгар билан 2009 йил 28 март куни Наманган вилояти Чуст тумани ФҲДЁ бўлимида қонуний никоҳдан ўтиб турмуш қурганлигини, биргаликдаги турмушларидан уч нафар вояга етмаган фарзандлари борлигини, жавобгар билан ўзаро оилавий келишмовчиликлар туфайли 2020 йил октябрь ойидан буѐн бирга яшамаслигини, жавобгар билан оилавий муносабатлари тамомила барбод бўлганлигини, жавобгар билан оилаларини тиклаш имкони йўқлигини баѐн қилиб, суддан жавобгар билан никоҳдан ажратишни сўраган. Суд мажлисида сўралган даъвогар ХХХХХХ даъво аризасини тўлиқ қувватлаб, жавобгар билан 2020 йил октябрь ойидан буѐн яшамаслигини, ўзаро оилавий келишмовчиликлар бўлганлигини, жавобгар фарзандларидан ҳам хабар олмаслигини, алиментдан ҳам қарзи борлигини, турмуш ўртоғи унга алимент ундиришдан воз кечсанг шунда никоҳни бекор қилинишига розиман деб айтганлигини баѐн қилиб, суддан даъво аризани қаноатлантиришни сўради. Суд мажлисига жавобгар ХХХХХХ келмаганлиги боис, суд ишни Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 220-моддасига асосан унинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд иш ҳужжатларини ўрганиб, уларни муҳокама қилган ҳолда қуйидаги асосларга кўра, даъвогарнинг никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талабини рад этишни лозим топади. Иш ҳужжатларига кўра, тарафлар 2009 йил 28 март куни Наманган вилояти Чуст тумани ФҲДЁ бўлимида қонуний никоҳдан ўтиб турмуш қуришган. Уларнинг биргаликдаги турмушларидан уч нафар вояга етмаган фарзандлари бор. Уларнинг оилавий келишмовчиликларига ўрталарида ўзаро ҳурмат ва мехр йўқлиги сабаб бўлган. Гарчанд, даъвогар қонуний никоҳини бекор қилиниши ҳақидаги талабини илгари сурган бўлсада, бироқ никоҳдан ажратишга асос бўладиган ѐхуд оилани барбод бўлганлиги ва уни сақлашни имконияти йўқлигини изоҳловчи бирон-бир мақбул далилларни судга тақдим қила олмади. Бундай ҳолатда суд, даъвогарнинг жавобгар билан узоқ вақтдан буѐн бирга яшамаган деб келтирган важлари билан келишмайди. Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 72-моддасига кўра, ҳар бир тараф ўзининг талаблари ва эътирозларига асос қилиб кўрсатган ҳолатларни исботлаши шарт. Ўзбекистон Республикаси ОКнинг 41-моддасига кўра, агар суд эр-хотин ва хотиннинг бундан буѐн биргаликда яшашига ва оилани сақлаб қолишга имконият йўқ деб топса, уларни никоҳдан ажратади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2011 йил 20 июлдаги “Судлар томонидан никоҳдан ажратишга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиѐти тўғрисида”ги 6-сонли қарорининг 14-бандида никоҳдан ажратишга доир ишлар бўйича қонуний ва асосли ҳал қилув қарори қабул қилиниши учун суд ишнинг ҳақиқий ҳолатларини ҳар тарафлама, тўлиқ ва ҳолисона текшириб чиқиши, жумладан, эр-хотин ўртасидаги ўзаро муносабатлар хусусиятини, никоҳдан ажратиш масаласи қўйилишига асос бўлган сабаблар, эр-хотин ўртасидаги келишмовчиликнинг асл сабабларини аниқлаши шарт. Шу мақсадларда суд ишни иккала тараф иштирокида кўриши лозим. Мазкур Пленум қарорининг 16-бандида турмушда кечадиган вақтинчалик келишмовчиликлар ва тасодифий сабабларга кўра эр-хотин ўртасида келиб чиққан ихтилофлар, шунингдек эр-хотиндан бирини ѐки ҳар иккаласининг жиддий важлар келтирмаган ҳолда никоҳ муносабатларини давом эттиришни хоҳламаслиги никоҳдан ажратиш учун етарли асос бўла олмаслиги, никоҳдан ажратишга асослар бўлмаганда, суд даъвони рад этиши тушунтирилган. Суд бундай ҳолатда, юқорида қайд қилиб ўтилган қонун нормалари талабларига асосан ва иш ҳужжатларидан келиб чиқиб, даъво талабини муҳокама қилиб, юқорида қайд қилиб ўтилган қонун нормаси талабларига асосан ва иш ҳужжатларидан келиб чиқиб, оиланинг давлат ва жамият муҳофазасида эканлигини, тарафлар ўртасидаги оилавий келишмовчиликлар жиддий асосларга эга эмаслигини ва вақтинчалик эканлигини, тарафлар ўзаро келишмовчиликлар оқибатида ҳозирда бирга яшамаѐтган бўлсаларда, муросага келиб, оилани сақлаб қолиш имкониятлари мавжудлигини, оилавий муносабатларини батамом тугатилган деб ҳисоблаб бўлмаслигини, шунингдек жамиятда соғлом оила муҳитини яратиш, носоғлом оилаларга барҳам беришга, шунингдек эр-хотиннинг никоҳларини мустаҳкамлашга ва уларнинг барқарорлигини сақлаб қолишга қаратилган раҳбарий кўрсатмалар мавжудлигини инобатга олиб, бундан ташқари тарафларнинг уч нафар вояга етмаган фарзандларининг келажакдаги манфаатларини кўзлаб, даъвогарнинг никоҳдан ажратиш ҳақидаги талабини рад этишни лозим топади. Юқорида баѐн қилинган ҳолатлар, қайд қилинган қонун нормалари талаблари, Олий суд Пленумининг раҳбарий кўрсатмаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 220, 249-253-моддалари қўлланиб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъвогар ХХХХХХнинг жавобгар ХХХХХХга нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талаби рад этилсин. Ҳал қилув қароридан норози томон бир ойлик муддат ичида мазкур суд орқали Тошкент вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят беришга ва прокурор (протест) келтиришга ѐки апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида мазкур суд орқали Тошкент вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига кассация тартибида шикоят беришга ва прокурор (протест) келтиришга ҳақли. Раислик этувчи, судья Р.С.Абдуазимов