Решение #1277571 Гражданские

ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Ўзбекистон Республикаси номидан Фуқаролик ишлари бўйича Қуйичирчиқ туманлараро суди 2024 йил июнь ойининг 21 куни ўз биносида очиқ суд мажлисида, Раислик этувчи: судья ************** судья ёрдамчиси **************нинг котибалигида, тарафларнинг иштирокида, даъвогар **************нинг жавобгар **************га нисбатан никохдан ажратиш хакидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган *************сонли фуқаролик ишини кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Судга, даъвогар ************** жавобгар **************га нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво аризаси билан судга мурожаат қилиб, унда жавобгар билан 2005 йил 1 июль куни қонуний никоҳдан ўтганлиги, турмушларидан икки нафар фарзандлари борлиги, эр-хотин муносабатлари 2007 йил декабрь ойидан тугатилганлиги, оилани барбод бўлишига уларнинг доимий жанжаллар, ўзаро тушунмовчилик сабаб бўлганлигини, баён қилиб, ўрталаридаги никоҳдан ажратишни сўраган. Суд мажлисида даъвогар ************** даъво талабларини қувватлаб, даъво аризада келтирилган важларини такрорлаб, суд томонидан берилган муҳлат мобайнида ҳам улар ярашмаганлигини, жавобгар спиртли ичимлик ичишга ружу қўйиб, маст ҳолда уни ўғил туғмасликда айблаб уриб келишини, жавобгар ҳеч қарде ишламасдан оиласини моддий таъминлаш чораларини кўрмаганлигини, жавобгар бошқа аёлга уйланиб оила қурганлигини баён қилиб, суддан даъво аризани қаноатлантиришни сўраган. Суд мажлисида жавобгар ************** даъвони тан олиб, ҳақиқатдан оила барбод бўлганлиги, ўрталарида мулкий низо ва бола тарбияси бўйича низо мавжуд эмаслиги, суд томонидан берилган муҳлат мобайнида ҳам улар ярашмаганлигини, ўзи бошқа оила қурганлигини баён қилиб, никохдан ажратишни сўради. Суд, иш бўйича тарафларнинг тушунтиришларини тинглаб, тарафларнинг важларини ишдаги мавжуд ҳужжат ва далиллар билан атрофлича муҳокама қилиб, қуйидагиларга кўра даъвогар **************нинг жавобгар **************га нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талабини қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси ФПК 71-моддасига кўра, тарафларнинг талаблари ва эътирозларини асослайдиган ҳолатларнинг мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини суднинг қонунда белгиланган тартибда аниқлашига асос бўладиган ҳар қандай фактик маълумот ва ишни тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар фуқаролик иши бўйича далиллардир. Бу маълумотлар қуйидаги воситалар, яъни: тарафларнинг ва учинчи шахсларнинг ҳамда улар қонуний вакилларининг тушунтиришлари, гувоҳларнинг кўрсатувлари, ёзма ва ашёвий далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари) билан аниқланади. Суд томонидан аниқланган ҳолатларга кўра, тарафлар ўртасидаги никоҳ 2005 йил 1 июль куни Чиноз туман ФХДЁ бўлими никоҳ тузиш далолатномалариниқайд қилиш дафтарида **************-сонли ёзув қайд қилинган. Тарафларнинг биргаликдаги турмушларидан икки нафар 15.03.2005 й.т. ************** ва 09.12.2007 й.т. ************** исмли фарзандлари бор. Тарафларнинг эр-хотинлик муносабатлари узил-кесил 2007 йил декабрь ойида тугатилган. Ўтган давр мобайнида тарафлар оилани тиклаш чораларини кўрмаган,ушбу даврдан бошлаб тарафлар умумий рўзғор юритмайди. Бугунги кунга қадар тарафлар оилани тиклаш ва сақлаш чораларини кўрмаган. Фуқаролик ишлари бўйича Қуйичирчиқ туманлараро судининг 2023 йил 23 ноябрь кунидаги ажримига кўра, тарафларга ярашиб олишлари учун 6 ой мухлат берилган. Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 41-моддасига мувофиқ, агар суд эр ва хотиннинг бундан буён биргаликда яшашига ва оилани сақлаб қолишга имконият йўқ деб топса, уларни никоҳдан ажратади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2011 йил 20 июлдаги «Судлар томонидан никоҳдан ажратишга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида»ги 6-сонли Қарорининг 16-бандига асосан, ОК 1-моддаси иккинчи қисми талабига мувофиқ никоҳдан ажратиш тўғрисидаги ишни кўришда суд оилани сақлаб қолиш юзасидан чоралар кўриши лозим. Шу мақсадда, суд мажлисида оилани сақлаб қолиш мумкинлигини тасдиқловчи ҳолатлар (болалар борлиги, никоҳнинг давомийлиги, оиладаги муносабатларнинг хусусиятлари ва бошқа ҳолатлар) аниқланса, суд ҳар иккала тарафнинг ёки улардан бирининг илтимосига биноан ёхуд ўз ташаббуси билан никоҳдан ажратиш тўғрисидаги иш кўрилишини кейинга қолдиришга ҳақли. Тайинланган муҳлат якунлангандан сўнг тарафлар ярашиб олиш учун тайинланган муҳлат бирор бир натижа бермаганлигини, улар ярашишга ҳаракат қилмаганликларини баён қилиб кўрсатма берди. Бундан ташқари, Чиноз тумани “Обод” МФЙ томонидан 21.06.2024 йилда берилган далолатнома мазмунига кўра, тарафларга суд томонидан оиласини тиклаш учун муҳлат берилганидан сўнг, тарафларнинг оиласини тиклаш чоралари кўрилгани, маҳалла қўмитаси томонидан муҳокама қилинганлигини, бироқ натижаси бўлмаганлиги кўрсатилган. Суд, иш ҳолатларини ҳар томонлама кўриб чиқиб, тарафлар узоқ муддат эрхотин сифатида яшамаслиги ва умумий рўзғор юритмаслиги, оилани тиклаш учун муҳлат тайинланган бўлишига қарамасдан, томонлар оилавий муҳитни соғломлаштириш ва оилани сақлаб қолиш чораларини кўрмаганликларини, бу борада маҳалла томонидан олиб борилган амалий ишлар ҳам натижа бермаганлигини, бугунги жавобгар бошқа шахс билан оила қуриб яшаб келишаётганликларини инобатга олиб, тарафлар ўртасидаги никоҳ барбод бўлганлиги ва оилани сақлаб қолиш учун имконият мавжуд эмаслиги ҳақидаги хулосага келади. Бу эса даъвони қаноатлантириш учун асос бўлади. Ўзбекистон Республикаси Оила кодекснинг 44-моддасига асосан, суд икки нафар вояга етмаган боланинг яшаш жойини ************** билан белгилайди ва тарафларга бола тарбияси ва таъминоти юзасидан низо вужудга келган тақдирда умумий тартибда судга мурожаат қилиш ҳуқуқини тушунтиради. Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 46-моддаси талабига кўра, никохга кириш вақтида ўз фамилиясини ўзгартирган эр (хотин) никоҳдан ажратилгандан кейин ҳам шу фамилияда қолишга ҳақли ёхуд унинг хоҳишига биноан суд томонидан никоҳдан ажратиш тўғрисидаги қарор чиқарилаётганда унга никоҳгача бўлган фамилияси қайтарилиши мумкин. Суд, иш юзасидан давлат божи ундириш масаласини муҳокама қилиб, никоҳдан ажратишни расмийлаштириш вақтида Республикада белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 3 (уч) баравари миқдорида давлат божи тўлашни тарафлар ўртасида тенг тақсимлаган холда улардан хар бирининг зиммасига БХМнинг 1,5 (бир ярим) баравари миқдорида давлат божи тўлашни юклашни лозим топади. Юқоридагиларга асосан, Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 41, 45моддалари, ФПКнинг 249,253 моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъвогар **************нинг жавобгар **************га нисбатан никохдан ажратиш хакидаги даъво аризаси - қаноатлантирилсин. ************** ва ************** ўртасида 2005 йил 1 июль куни Чиноз туман ФХДЁ бўлими никоҳ тузиш далолатномаларини қайд қилиш дафтарида **************-сонли ёзув қайд қилинган никоҳдан – ажратилсинлар. **************дан ФХДЁ бўлимида никоҳдан ажратишни расмийлаштириш вақтида Республикада белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 1,5 (бир ярим) баравари миқдорида давлат божи ундирилсин. **************дан ФХДЁ бўлимида никоҳдан ажратишни расмийлаштириш вақтида Республикада белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 1,5 (бир ярим) баравари миқдорида давлат божи ундирилсин. Тарафларнинг икки нафар 15.03.2005 й.т. ************** ва 09.12.2007 й.т. ************** исмли фарзандлари ************** қарамоғида қолдирилсин. Тарафларга бола тарбияси ва таъминоти юзасидан низо вужудга келган тақдирда умумий тартибда судга мурожаат қилиш ҳуқуқлари борлиги тушунтирилсин. Хал қилув қароридан норози томон 1 ой муддат ичида мазкур суд орқали Тошкент вилоят судига апелляция тартибида шикоят беришга ҳақли. Ҳал қилув қароридан норози тараф бир ойлик муддатда шу суд орқали Тошкент вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан қарор қонуний кучга кирган кундан бошлаб олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериши, прокурор протест келтириши мумкин. Раислик этувчи: ************