Решение #1277861 Гражданские

Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ 2024 йил май ойининг 28 куни Қорақалпоғистон Республикаси фуқаролик ишлари бўйича Беруний туманлараро судининг очиқ суд мажлиси ўз биносида бўлиб, Раислик этувчи судья Ж.А.Кеунимжаев, судья ёрдамчиси А.Камалбаевнинг котиблигида, тарафларнинг иштирокида, даъвогар ХХХ нинг жавобгар ХХХ га нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги 2-2302-2301/11517-сонли фуқаролик иши билан танишиб чиқиб, АНИҚЛАДИ: Даъвогар ХХХ жавобгар ХХХ га нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво ариза билан судга мурожаат қилган. Суд мажлисида даъвогар ишончли вакили Б.Машарипова даъво аризани тўлиқ қувватлаб, ўзи даъвогарнинг онаси бўлишини, қизи ХХХ жавобгар ХХХ билан 2015 йил декабрда турмуш қуриб, қонуний никоҳдан ўтганлиги, ўртасида икки нафар фарзанди борлигини, фарзандлари ўзларининг тарбиясида эканлигини, никоҳи даврида қизи жавобгар билан келишиб яшай олмаганлигини, улар ўзаро келишмовчиликлар сабабли 2018 йил декабрь ойидан алоҳида яшаб кетганлигини, шу вақтдан уларнинг эр-хотинлик муносабатлар тугаганлигини, ҳозирда жавобгар бошқа оила қуриб кетганлигини билдириб, суддан даъвогар ХХХ ни жавобгар ХХХ билан никоҳдан ажратиб беришни сўради. Суд мажлисида жавобгар ХХХ даъво аризани тан олиб, даъвогар билан никоҳдан ажрашишга рози эканлигини, сабаби 2023 йил июль ойида Мамарасулова Гулҳаё билан турмуш қурганлигини, ўртасида бир нафар фарзанди борлигини, даъвогар билан оиласи барбод бўлганлигини билдириб, суддан даъвогар билан никоҳдан ажратиб беришни сўради. Суд тарафларнинг тушунтиришларини тинглаб, фуқаролик иши материалларини таҳлил қилиб, қуйидаги хулосага келади. Аниқланишича, тарафлар 2015 йил декабрда турмуш қуриб, 2015 йил 4 ноябрда қонуний никоҳдан ўтган, бу ҳақда Беруний тумани ФҲДЁ бўлими томонидан 1424-сон билан далолатнома ёзуви қайд этилган. Биргаликдаги турмушларидан 02.11.2015 йилда туғилган Султанбаева Жасмина Низомаддин қизи ва 14.11.2017 йилда туғилган Султанбаева Шодиёна Низомаддин қизи исмли фарзандлари бор. Фарзандлари даъвогарнинг тарбиясида. Тарафлар ўзаро муносабатлари тўғри келмай, 2018 йил декабрь ойидан буён бирга яшамайдилар, эр-хотинлик муносабатлари ҳам шу даврдан тугаган. Беруний тумани оила ва хотин-қизлар бўлимининг 2024 йил 27 майдаги хулосасига кўра бу оилани яраштириш имконияти йўқлиги кўрсатилган. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2011 йил 20 июлдаги «Судлар томонидан никоҳдан ажратишга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида»ги 6-сонли қарори 16-бандига кўра, никоҳдан ажратиш тўғрисидаги талаб фақат эр-хотин бундан буён бирга ҳаёт кечиришларининг ва оила батамом бузилганлиги сабабли уни сақлаб қолишнинг иложи йўқлиги аниқланган ҳоллардагина қаноатлантирилиши лозим. Мазкур қарорнинг 15-бандига кўра, никоҳдан ажратиш тўғрисидаги ишни кўришда суд оилани сақлаб қолиш юзасидан чоралар кўриши лозим. Шу мақсадда, суд мажлисида оилани сақлаб қолиш мумкинлигини тасдиқловчи ҳолатлар (болаларнинг борлиги, никоҳнинг давомийлиги, оиладаги муносабатларнинг хусусиятлари ва бошқа ҳолатлар) аниқланса, суд хар иккала тарафнинг ёки улардан бирининг илтимосига биноан ёхуд ўз ташаббуси билан никоҳдан ажратиш тўғрисидаги иш кўрилишини кейинга қолдиришга ҳақли. Суд томонидан тарафларга ярашишлари учун олти ойлик муҳлат тайинланган, аммо тарафлар оилани тиклаш чорасини кўрмаган, оиласини тиклашга қаршилигини билдирган. Фуқаролик ишида тарафларнинг оиласини тиклаш имконияти йўқлиги ҳақида туман оила ва хотин-қизлар бўлими хулосаси мавжуд. Бундай ҳолда суд эр-хотиннинг бундан буён бирга ҳаёт кечиришларнинг имкони қолмаган, деган хулосага келади. Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 41-моддасига кўра агар суд эр ва хотиннинг бундан буён биргаликда яшашига ва оилани сақлаб қолишга имконият йўқ деб топса, уларни никоҳдан ажратади. Суд иш ҳолатларини хар томонлама муҳокама қилиб, тарафлар ўртасида эр-хотинлик муносабатлари 2018 йил декабрь ойида тугаганлиги, улар бирга яшамаётганлиги, бирга яшаш истаги йўқлигини, суд томонидан оилани сақлаб қолишга кўрилган чоралар ижобий натижа бермаганлигини, жавобгар бошқа турмуш қуриб кетганлигини, оилавий муносабатлар барбод бўлганлиги инобатга олиб, уларнинг оиласини сақлаб қолиш учун имконият йўқ, деган хулосага келади ва даъво талабини қаноатлантириб, тарафларни никоҳдан ажратишни лозим топади. Суд мазкур фуқаролик иши юзасидан давлат божини ундириш масаласини муҳокама қилишда Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 45-моддаси, Ўзбекистон Республикаси «Давлат божи тўғрисида»ги қонун иловасига асосланиб, никоҳнинг бекор қилинганлигини қайд этганлик учун тарафларнинг ҳар биридан БҲМнинг 1,5 баравари миқдорида давлат божи ундиришни лозим топади. Баён этилганларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик процессуал кодексининг 249 – 253 моддаларини қуллаб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъвогар ХХХ нинг жавобгар ХХХ га нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво аризаси қаноатлантирилсин. ХХХ ва ХХХ ўрталаридаги 2015 йил 4 ноябрда Қорақалпоғистон Республикаси Беруний тумани ФҲДЁ бўлимида тузилган 1424-сон билан далолатнома ёзуви қайд этилган никоҳдан ажратилсинлар. Никоҳнинг бекор қилинганлигини қайд этганлик учун тарафларнинг ҳар биридан БҲМнинг 1,5 баравари миқдорида давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қароридан норози томон ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида апелляция тартибида шикоят (протест) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) шу суд орқали Қорақалпоғистон Республикаси суди фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига берилиши мумкин. Раислик этувчи Ж.А.Кеунимжаев