Решение #1278107 Гражданские

ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН 2024 йил май ойининг “21” куни фуқаролик ишлари бўйича Тошкент вилояти Ўртачирчиқ туманлараро суди, суднинг биносида, очиқ суд мажлисида, судья Р.С.Абдуазимовнинг раислигида, судья ѐрдамчиси Д.Султонхўжаеванинг котибалигида, томонлардан даъвогар ХХХХХХнинг иштирокида, даъвогар ХХХХХХнинг жавобгар ХХХХХХга нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талаби юзасидан қўзғатилган ХХХХХ-сонли фуқаролик ишини кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАНДИ: Даъвогар ХХХХХХ жавобгар ХХХХХХга нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво аризаси билан судга мурожаат қилиб, унда жавобгар билан 2017 йил 27 июль куни Тошкент вилояти Олмалиқ шаҳар ФҲДЁ бўлимида қонуний никоҳдан ўтиб турмуш қурганлигини, биргаликдаги турмушларидан икки нафар вояга етмаган 2018 йил 12 июнь куни туғилган ХХХХХХ ва 2021 йил 11 апрель куни туғилган ХХХХХХ исмли фарзандлари борлигини, жавобгар билан оилавий келишмовчиликлар туфайли 2023 йил сентябрь ойидан буѐн бирга яшамаслигини, жавобгар билан муносабатлари барбод бўлганлигини, оилаларини тиклаш имкони йўқлигини баѐн қилиб, суддан жавобгар билан никоҳдан ажратишни сўраган. Суд мажлисида сўралган даъвогар ХХХХХХ даъво аризасини тўлиқ қувватлаб, жавобгар билан оилавий келишмовчиликлар туфайли 2023 йил сентябрь ойидан буѐн бирга яшамаслигини, жавобгар унинг ота-онасини ҳурмат қилмаганлигини, ота-онасига қараш учун одам кераклигини, шу сабабли ҳам уйланиши лозимлигини, даъвогар билан муносабатлари барбод бўлганлигини баѐн қилиб, суддан даъво аризани қаноатлантиришни сўради. Дастлабки суд мажлисида сўралган жавобгар ХХХХХХ даъво аризасини тан олмай, даъвогар билан никоҳдан ажрашишга норозилигини, вояга етаган фарзандларини етим қилиш истаги йўқлигини, маҳалла фаоллари яраштириш чора кўрмаганлигини, даъвогар билан оилаларини тиклаш истагида эканлигини баѐн қилиб, суддан даъво аризани рад этишни сўраган. Судга жавобгар ХХХХХХ ариза билан мурожаат қилиб, унда даъвогарнинг никоҳдан ажратиш ҳақидаги талабини тан олмаслигини, фарзандларини етим қилмаслигини, оиласини тиклаш истагида эканлигини, суд мажлисини унинг иштирокисиз ўтказиб, даъво талабини рад этишни сўраган. Шу боис, суд ишни Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 220-моддаси талабларига асосан жавобгарнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топади. Суд иш ҳужжатларини ўрганиб, уларни муҳокама қилган ҳолда қуйидаги асосларга кўра, даъвогарнинг никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талабини рад этишни лозим топади. Иш ҳужжатларига кўра, тарафлар 2017 йил 27 июль куни Тошкент вилояти Олмалиқ шаҳар ФҲДЁ бўлимида қонуний никоҳдан ўтиб турмуш қуришган. Уларнинг биргаликдаги турмушларидан икки нафар, яъни 2018 йил 12 июнь куни туғилган ХХХХХХ ва 2021 йил 11 апрель куни туғилган ХХХХХХ исмли фарзандлари бор. Аниқланишича, тарафлар оилавий келишмовчиликлар туфайли 2023 йил сентябрь ойидан буѐн бирга яшамайди. Уларнинг оилавий келишмовчиликларига ўрталарида ўзаро ҳурмат ва мехр йўқлиги сабаб бўлган. Гарчанд, даъвогар қонуний никоҳини бекор қилиниши ҳақидаги талабини илгари сурган бўлсада, бироқ никоҳдан ажратишга асос бўладиган ѐхуд оилани барбод бўлганлиги ва уни сақлашни имконияти йўқлигини изоҳловчи бирон-бир мақбул далилларни судга тақдим қила олмади. Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 72-моддасига кўра, ҳар бир тараф ўзининг талаблари ва эътирозларига асос қилиб кўрсатган ҳолатларни исботлаши шарт. Ўзбекистон Республикаси ОКнинг 41-моддасига кўра, агар суд эр-хотин ва хотиннинг бундан буѐн биргаликда яшашига ва оилани сақлаб қолишга имконият йўқ деб топса, уларни никоҳдан ажратади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2011 йил 20 июлдаги “Судлар томонидан никоҳдан ажратишга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиѐти тўғрисида”ги 6-сонли қарорининг 14-бандида никоҳдан ажратишга доир ишлар бўйича қонуний ва асосли ҳал қилув қарори қабул қилиниши учун суд ишнинг ҳақиқий ҳолатларини ҳар тарафлама, тўлиқ ва ҳолисона текшириб чиқиши, жумладан, эр-хотин ўртасидаги ўзаро муносабатлар хусусиятини, никоҳдан ажратиш масаласи қўйилишига асос бўлган сабаблар, эр-хотин ўртасидаги келишмовчиликнинг асл сабабларини аниқлаши шарт. Шу мақсадларда суд ишни иккала тараф иштирокида кўриши лозим. Мазкур Пленум қарорининг 16-бандида турмушда кечадиган вақтинчалик келишмовчиликлар ва тасодифий сабабларга кўра эр-хотин ўртасида келиб чиққан ихтилофлар, шунингдек эр-хотиндан бирини ѐки ҳар иккаласининг жиддий важлар келтирмаган ҳолда никоҳ муносабатларини давом эттиришни хоҳламаслиги никоҳдан ажратиш учун етарли асос бўла олмаслиги, никоҳдан ажратишга асослар бўлмаганда, суд даъвони рад этиши тушунтирилган. Суд бундай ҳолатда, юқорида қайд қилиб ўтилган қонун нормалари талабларига асосан ва иш ҳужжатларидан келиб чиқиб, даъво талабини муҳокама қилиб, юқорида қайд қилиб ўтилган қонун нормаси талабларига асосан ва иш ҳужжатларидан келиб чиқиб, оиланинг давлат ва жамият муҳофазасида эканлигини, тарафлар ўртасидаги оилавий келишмовчиликлар жиддий асосларга эга эмаслигини ва вақтинчалик эканлигини, тарафлар ўзаро келишмовчиликлар оқибатида ҳозирда бирга яшамаѐтган бўлсаларда, муросага келиб, оилани сақлаб қолиш имкониятлари мавжудлигини, оилавий муносабатларини батамом тугатилган деб ҳисоблаб бўлмаслигини, шунингдек жамиятда соғлом оила муҳитини яратиш, носоғлом оилаларга барҳам беришга, шунингдек эр-хотиннинг никоҳларини мустаҳкамлашга ва уларнинг барқарорлигини сақлаб қолишга қаратилган раҳбарий кўрсатмалар мавжудлигини инобатга олиб, бундан ташқари тарафларнинг икки нафар вояга етмаган фарзандларининг келажакдаги манфаатларини кўзлаб, даъвогарнинг никоҳдан ажратиш ҳақидаги талабини рад этишни лозим топади. Юқорида баѐн қилинган ҳолатлар, қайд қилинган қонун нормалари талаблари, Олий суд Пленумининг раҳбарий кўрсатмаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 220, 249-253-моддалари қўлланиб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъвогар ХХХХХХнинг жавобгар ХХХХХХга нисбатан никоҳдан ажратиш ҳақидаги даъво талаби рад этилсин. Ҳал қилув қароридан норози томон бир ойлик муддат ичида мазкур суд орқали Тошкент вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят беришга ва прокурор (протест) келтиришга ѐки апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида мазкур суд орқали Тошкент вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатига кассация тартибида шикоят беришга ва прокурор (протест) келтиришга ҳақли. Раислик этувчи, судья Р.С.Абдуазимов