Решение #2820267 economic_new

****501/****3-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** ****6йил19 январь Андижонтуманлараро иқтисодий суди,судьяМ.Хўжамбердиева раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида, даъвогаррахбари **** (шахсни тасдиқловчи ҳужжатасосида), даъвогарвакили ****(**** йил 26 ноябрдаги ****сонлиордерасосида), жавобгарвакили****(**** йил 5 январдаги ****сонлиишончномаасосида)лариштирокида, даъвогар “ O`JIZ L R O`JIZ SI” масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар “****” **** ҳамда қўшимча жавобгар **** тумани1-сонли нотариал идорасининг нотариусиАхмаджонов МухаммадиқболидинМахаммадсобировичга нисбатан ипотека шартномаси бўйича гаровдаги мулкни таъқиқдан ечиш **** юклаштўғрисида даъво аризаси бўйичақўзғатилганишни ўзсуд биносидабўлиб ўтганочиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: “ O`JIZ L R O`JIZ SI” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда даъвогардеб юритилади) судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, “****” ****(бундан буён матндажавобгарёки **** деб юритилади)ва Шахрихон тумани1-сонли нотариал идорасининг нотариусиАхмаджонов Мухаммадиқболидин Махаммадсобирович(бундан буён матндақўшимчажавобгардеб юритилади)га нисбатан ипотека шартномаси бўйича гаровдаги мулкни таъқиқдан ечиш **** юклашни сўраган. Суд **** даъвогар вакили даъво талабини қувватлаб,даъвогарга тегишли бўлган кўчмас мулк ипотека шартномаси орқали жавобгарга “**** ****”хусусий ****га олинган кредит таъминоти сифатида гаровга қўйилганлиги,кредит ўз **** тўланмаганлиги сабабли суднинг ҳал қилув қарорига асосан ундирув гаров мулкларига қаратилганлиги,**** ижро бюроси томонидан сотиш учун аукционга чиқарилганлиги, бироқ мулклар сотилмаганлиги сабабли жавобгарга мулкларни балансга олиш бўйича таклиф хати юборилганлиги,шу кунга қадар **** томонидан мулклар балансига қабул қилинмаганлиги, қонунчиликка асосанипотекага олувчи кимошди савдоси амалга ошмаган деб эълон қилинган кундан бир ой ичида гаровга қўйилган мол-мулкниўзида қолдириш ҳуқуқидан фойдаланмаса, ипотека тугатилиши белгиланганлиги,ушбу нормага асосан ипотека тугатилганлиги сабабли гаровгақўйилган таъқиқни ечиш **** юклашни сўраб судга мурожаат қилинганлигини билдириб, даъвониқаноатлантиришни сўради. Жавобгарвакили суд **** даъво талаби асоссизлиги,даъвогарга тегишли бўлган кўчмас мулк ипотека шартномаси орқали “**** ****”хусусий ****га олинган кредит таъминоти сифатида гаровга қўйилганлиги, кредит ўз **** тўланмаганлиги сабабли суднинг ҳал қилув қарорига асосан ундирув гаров мулкларига қаратилганлиги, **** ижро бюроси томонидан сотиш учун аукционга чиқарилганлиги, бироқ мулклар сотилмаганлиги сабабли жавобгарга мулкларни балансга олиш бўйича таклиф хати юборилганлиги, **** томониданмулкларни **** балансига қабул қилишга рози эканлиги, давлат ижрочиси томонидан мулкларни топшириш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида қарор чиқариб беришлиги сўралганлиги,бироқ **** ижро бюроси томонидан мулклар топширилмаганлиги, мулклар топширилиши қабул қилишга тайёрлиги, хозирги кундакредит қарздорлиги бартараф этилмаганлигинибилдириб,даъвонирад қилишнисўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида белгиланган тартибда хабардор қилинган қўшимча жавобгар **** тумани1-сонли нотариал идорасининг нотариусиАхмаджонов Мухаммадиқболидинсуд **** келмади, ўз эътирозиларини билдирмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддаси учинчи қисмига кўра, ишни кўриш **** ва жойи тўғрисида тегишли равишда хабардор қилинган жавобгар иқтисодий суднинг **** келмаса, низо унинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин.Мазкур ҳолатда суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан ишни жавобгар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд,тарафлар вакилларининг тушунтиришларинитинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасида, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****.Ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланиши белгиланган. Иш ҳужжатларидан аниқланишича,жавобгар ва “**** ****” ****ўртасида 2018йил13ноябрда********/18-сонли кредит шартномаси(бундан буён матндашартнома деб юритилади) тузилган.Шартномага асосан**** томонидан “**** ****” ****газамонавий совутгич омборхона (холодилник),замонавий мини футбол ўйингоҳи қуриш ****учун 20фоиз устама тўлаш шарти билан,60ой муддатга,********сўм миқдорда кредит маблағи ****. Кредит таъминоти сифатида****8йил26 ноябрдаги ипотека шартномасига асосан даъвогарга тегишли бўлган: - Шахрихон тумани, Шахрихонлик МФЙ, Хамза кўчасида ****,70 квадрат метр ер майдонида жойлашган маъмурий бино иншоотлариердан фойдаланиш ҳуқуқи билан; - Шахрихон тумани, Ўрта Шахрихон ҚФЙ, Шокирбой МФЙ, Шокирбой кўчасида ****,50 квадрат метр ер майдонида жойлашган ишлаб чиқариш цехи бино иншоотлари ердан фойдаланиш ҳуқуқи билан; - Андижон вилояти Шахрихон тумани, Ўрта Шахрихон ҚФЙ, Шокирбой МФЙ, Шокирбой кўчасида ****,76 квадрат метр ер майдонида жойлашган ишлаб чиқариш цехи бино иншоотлари ердан фойдаланиш ҳуқуқи биланбирга гаровга қўйилиб, нотариус томонидан**** олинган. Кредит ўз **** тўланмаганлиги сабабли **** томонидан судга даъво аризаси киритилган, Бўстон туманлараро иқтисодий судининг**** йил 21 апрелдаги****/****-сонлиҳал қилув қарорига асосанкредит қарздорлиги ундирилиб,ундирув гаров мулкларига қаратилган. **** ижро бюросисуднинг ижро **** асосан ижро иши қўзғатилиб, молмулкларэлектрон-аукцион савдоларига чиқарилган.Мулк аукционда сотилмагандан сўнг ижро бюроси **** мулкларни балансига қабул қилиш бўйича таклиф хати юборилган. ****14.10.****йилдаги жавоб хатига асосан **** томонидан мулкларни **** балансига қабул қилишга рози эканлиги, давлат ижрочиси томонидан мулкларни топшириш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида қарор чиқариб бериш сўралган. Суд томонидан ушбу кредит шартномаси бўйича **** **** ўрганилганда,**** томонидан **** этилган маълумотга кўра“**** ****” ****кредиттўловларишартномада белгиланган тартиб ва муддатларда тўламаганлигинатижасида 19.01.**** йил куни ҳолатига кредит танидан****,24сўм, хисобланган фоизлардан****,45сўм, жами**** ****,69сўм муддати ўтганқарздорлиги мавжудлиги қайд этилган. Кредит шартномасининг6.6-бандида қарз олувчи мазкур шартномага мувофиқ **** олдидаги ўзинингбарчатўлов **** **** кейин шартнома ўз кучини йўқотиши белгиланган. Ипотека шартномасининг 19-бандидамазкур ипотека предметларига ****йил26 ноябрда ипотека шартномаси шартларитўлиқ **** қадар нотариал идораси томонидан **** қўйилганлиги белгиланган. Демак, кредит тўловлари тўлиқ тўланмаганлиги, кредит шартномаси бўйича **** тўлиқ **** сабабли, кредит шартномаси ва ипотека шартномасиўз кучида. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда “ФК” деб юритилади) ****-моддасига мувофиқ, бир шахснинг бошқа шахсга мол- мулкни ёки унга бўлган ҳуқуқни **** таъминлаш учун бериши гаров ҳисобланади. ФКнинг****-моддаси учинчи қисмига кўра,кўчмас мулкни гаровга қўйиш ипотека ҳисобланади. ФКнинг ****-моддаси олтинчи қисмида, агар гаровга олувчи гаров нарсасини ўзида олиб қолиш ҳуқуқидан такрорий кимошди савдоси амалга ошмаган деб эълон қилинган кундан эътиборан бир ой ичида фойдаланмаса, гаров тўғрисидаги шартнома бекор қилиниши белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг **** йил 24 ноябрь кунги 23-сонли “Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Олий хўжалик суди Пленумининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳамда баъзи қарорларини ўз кучини йўқотган деб топиш ****” қарори биланЎзбекистон Республикаси Олий суди ва Олий хўжалик суди Пленумининг “Кредит шартномаларидан келиб чиқадиган **** **** таъминлаш тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги **** йил 22 декабрдаги ****-сонли қарорининг 27-банди қуйидаги мазмундаги ўн иккинчи ва ўн учинчи хатбоши билан тўлдирилиб, унга кўра, “Ипотека тўғрисида”ги Қонуннинг 43-моддасининг олтинчи қисмига кўра, гаровга олувчи такрорий кимошди савдоси амалга ошмаган деб эълон қилинганидан кейин бир ой ичида гаровга қўйилган мол-мулкни ўзида қолдириш ҳуқуқидан фойдаланмаган **** ипотека тугатилиши, бундай ҳолатда, гаровга олувчи Фуқаролик кодекси ****-моддаси олтинчи қисмида назарда тутилган ҳуқуқдан фойдаланмаганлиги гаров шартномасини бекор қилишга асос бўлмаслиги **** тушунтириш берилган. Мазкур ҳолатда суд,юқоридагилардан ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий судиПленумининг тушунтиришларидан келиб чиқиб,**** томонидан **** ижро бюросининг таклиф хатига розилик берилганлиги, кредит шартномаси бўйича шу кунга қадарли қарздор томонидан тўловларни тўлаш чоралари кўрилмаганлиги,кредит шартномаси ва ипотека шартномаси кучида эканлиги, кредит таъминоти сифатидагаровга олинган мол-мулкни **** ечиш натижасида кредит қарздорлиги тўланмаслик хавфини юзага келишиниинобатга олиб, даъво талабини асоссиз деб хисоблайди ва даъвони қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагиларга кўра суд,ишни кўриш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб,даъворад этилганлиги сабабли даъвогар томонидан олдиндан тўланган **** давлат божи ва **** сўм почта ****зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамдаИқтисодий процессуал кодексининг ****, ****,****,****-моддалариниқўллаб,суд Қ А Р О Р Қ И Л А Д И: “ O`JIZ L R O`JIZ SI” масъулияти чекланган жамиятинингдаъвоталабини қаноатлантириш рад этилсин. “ O`JIZ L R O`JIZ SI” масъулияти чекланган жамияти томонидан олдиндан тўланган **** сўм давлат божи, **** сўм почта **** зиммасида қолдирилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устиданқонунда белгиланган муддат ва тартибдашикоятқилиниши(протест келтирилиши) мумкин. Раислик қилувчи, судья М.Хўжамбердиева