Решение #2821073 Экономические

****4-****2/****6-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижон шаҳар ****6 йил15 январь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьясиМ.Ш.Хўжамбердиевани раислигида, судья ёрдамчиси****нинг котиблигида, даъвогар вакили **** (**** йил 15 август ****-сонли ишончнома асосида)иштирокида, жавобгар вакилини иштирокисиз, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси АТ “Халқ ****” манфаатида, жавобгар “ irishk r husni” фермер хўжалиги ҳисобидан муддати ўтган танидан****,**** кредит тани, ****,**** ҳисобланган пеня, муддати ўтган фоизидан бўлган ****,92сўм кредит қарздорлигини ва суд ****ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйичақўзғатилган иқтисодийишни, Андижон туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқибчиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят бошқармаси АТ “Халқ ****”манфаатида иқтисодийсудга даъво аризасибилан мурожаат қилиб,жавобгар “ irishk r husni” фермер хўжалиги ҳисобиданмуддати ўтган танидан****,**** кредит тани, ****,**** ҳисобланган пеня, муддати ўтган фоизидан бўлган ****,92сўмкредит қарздорлигини ва суд ****ундиришни сўраган. Суд **** даъвогар вакилииштирок этиб,жавобгар билан кредит шартномаси тузилганлигини,кредит маблағлари ****,**** кредит маблағларини ўз **** тўламасдан келганлиги натижасида муддати ўтган қарздорлик юзага келганлигини, талабнома юборилганлигини, талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилганлигини билидириб, даъвони тўлиқ қаноатлантириб беришни сўради. Палата судга ишни вакилнинг иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Жавобгарга иш муҳокамаси **** тайинлаш **** етказилган ва белгиланган тартибда **** хати орқали хабардор этилган бўлса-да, аммо жавобгар суд **** иштирок этмади ва даъво аризаси юзасидан ўз фикр эътирозларини судга **** этмади. Шу сабабли суд,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси иккинчи қисмигаасосан,ишни палата вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд,даъвогарвакилини кўрсатмаларини тинглаб, иш ҳужжатлари ҳамда **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим топди. Аниқланишичава суд **** маълумбўлишича,даъвогарбиланжавобгарўртасида****4йил7 октябрда03F/ lqb nk-G****/25-сонликредит шартномасига асосанбошоқли донетиштириш учун агротехник тадбирларниамалга ошириш****3ой муддатгайиллик12фоиз устама тўлаш шарти билан **** сўм миқдоридакредит маблағларини **** тўғрисидакредит шартномаситузилганва маблағлартўлиқ ****. Ушбу шартномага асосан жавобгар олинган кредитни муддатли **** мувофиқ қайтариш графигига асосан тўлиқ сўндириш **** олган. Бироқ, жавобгар шартнома шартларини бузиб, 2025йил28 октябрьҳолатига муддати ўтган танидан****,41сўм,****,97сўм пеня, муддати ўтган фоиздан****,92сўм қарздорликюзага келган. Таъкидлаш жоизки, мазкур кредит маблағи **** йилоктябрьойидауч оймуддатга ****.Жавобгар ўз вақтида қарздорликни бартараф этмаганлиги сабабли даъвогартомонидан жавобгаргаталабномаюборилган, аммо мазкуртарабноманатижасиз қолдирилганлиги сабабли, **** судга мурожаат қилиб, жавобгар ҳисобиданмуддати ўтган танидан****,41сўм,****,97сўм пеня, муддати ўтган фоиздан****,92сўм кредит қарздорлигиниундиришни сўраган. Зеро, тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг3.3.6-бандига кўра, қарз олувчи кредит ва унга ҳисобланган фоизларни шартноманинг белгиланган муддатларда сўндириб бориш белгиланган. Шунингдек, кредит шартномасининг 6.3-бандидакредит ва унинг фоизлари ўз **** қайтарилмаганда, қарз олувчи ****кечиктирилган ҳар бир кун учунмуддатида тўламаган фоизнинг0,2 фоизи миқдорида пеня тўлайди.Бироқ бунда пенянинг умумий суммаси кечиктирилган сумманинг 50 фоизидан ошиб кетмаслиги лозим. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасигаасосан, неустойка тўлаш тарафларнинг келишувида назарда тутилган ёки тутилмаганлигидан қатъи назар, кредитор қонунда белгиланган неустойка (қонуний неустойка)ни тўлашни талаб қилишга ****. ФКнинг ****-моддасига биноан кредит шартномаси бўйича бир тараф-**** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи (юридик шахс ёки фуқаро) қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 22 декабрдаги №****-сонли “Кредит шартномаларидан келиб чиқадиган **** **** таъминлаш тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги (Матнда кейинги ўринда “Пленум қарори” деб юритилади) Қарорининг 3-бандида, **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кейинги ўринларда - кредит ташкилоти) ва қарз олувчи ўртасида кредит шартномасидан келиб чиқадиган ҳуқуқий муносабат кредит ташкилотининг кейинчалик, келишилган муддатларда, кредит бериш (кредит линиясини очиш) **** ва қарзолувчининг олинган кредитни қайтариш ва у бўйича фоизларни тўлаш **** ўз ичига олади. Демак,ушбу қарздорлик даъвогарнинг судга **** этганбухгалтерлик ҳисоб-китоби маълумоти, ҳозирги кундамуддати ўтган асосий қарздорлик бўйичамуддати ўтган танидан****,41сўм,муддати ўтган фоизидан****,92сўм қарздорлиги мавжудлиги,ушбу қарздорлик ўз **** тўланмаганлиги сабабли****,97сўммиқдорида пеня ҳисобланганлигидаъвогар вакилинингкўрсатувларибилан тўлиқ ўз исботини топди. Суд ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини ўрганиб чиқиб, даъво талаблари асосли эканлигини инобатга олиб, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** жавобгардан ундиришни лозим топди. Чунки,ИПКнинг ****-моддаси, биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. ЎзбекистонРеспубликасининг“Давлат божи тўғрисида”ги қонунидамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб кўрсатилган. Суд юқоридагиларни инобатга олиб, жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига****,63сўм давлат божини ва даъвогар фойдасига **** сўм почта **** ундиришни лозим топди. Бинобарин,Ўзбекистон РеспубликасиФуқаролик кодексининг ****, ****, ****, ****-моддаларини,Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОРҚИЛАДИ: Даъвогарнинг даъвоталабитўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар“ irishk r husni” фермер хўжалиги ҳисобидан даъвогарАТ “Халқ ****”фойдасигамуддати ўтган****,41сўмкредит тани,****,97сўмҳисобланганпеня, муддати ўтган****,92сўмфоиз қарздорлиги ва41**** сўм почта ****; Республика бюджетига****,63сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ой муддат ўтганидан сўнг қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргачижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози томон бир ой муддатда Андижон вилоят судининг апелляция инстанциясига шикоят, прокурор протест келтириши мумкин. Раисликқилувчи, судья М.Ш.Хўжамбердиева