Решение #2822534 economic_new

***-****-****/****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** ****6йил13 январь ***раро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья *** котиблигида,аризачи *****************нингўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ва жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини қўллаш тўғрисидаги аризасини молиявий ********-сонлиишончнома асосида)лар иштирокида,Қарши туманлараро иқтисодий судибиносида,очиқ судсуд**** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: аризачи***************** (кейинги ўринлардааризачидеб юритилади) судгаариза биланмурожаат қилиб, ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ва жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини қўллашнисўраган. Суднинг **** билан ишга **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида“****” АТБжалб қилинган. Суд**** иштирок этгансуд молиявий бошқарувчисикредиторлар йиғилиши баённомаси ваҳисобот**** этиб, қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги *** қарор қабул қилишни сўради. Суд **** иштирок этганаризачивакилиаризани қаноатлантиришни ҳамда тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ва жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини қўллашни сўради. Аввалги суд **** иштирок этган “****” АТБ вакилиаризачининг кредиттаъминоти борлигини уни тўловга қобилиятсиз деб топиш **** мувофиқ эмаслигини маълум қилиб, қарор қабул қилишни судга ҳавола қилган. Суд **** тайинланган кун ва **** **** тегишли тарзда хабардор қилинган кредиторлар суд муҳокамасида иштирок этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкинлиги кўрсатилган. Мазкур ҳолатда суд, ишникредиторларвакили иштирокисиз кўришни лозим топади. Суд,тарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатларини ўрганиб, қуйидаги асосларга кўра,қарздорнингаризасини қаноатлантиришнирад этишни, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** эса қарздорнинг зиммасига юклашнилозим топди.**** қишлоғи,**** 2 доимийрўйхатда туради. “****” *** аризаси билан судга мурожаат қилган. Фуқаролик ишлари **** қарздор жисмоний шахс томонидан **** ҳамда қарздор жисмоний шахсга нисбатан талаблар базавий ҳисоблаш миқдорининг камида икки юз баробарини ташкил этса, қарздор жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари ҳисобланиши белгиланган. Қонуннинг ***, қуйидаги ҳолатлардан **** биттаси мавжуд бўлган ****,яънипул **** ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш бўйича **** умумий суммасининг ўн фоизидан кўпроғи бундай **** **** керак бўлган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ **** давомида ****,жисмоний шахс қарзининг миқдори унинг мол-мулки қийматидан ортиқ бўлганда,ижрога доир иш юритишни жисмоний шахсда мол-мулк мавжуд эмаслиги муносабати билан тугатиш тўғрисида қарор мавжуд бўлганда,жисмоний шахс тўловга қобилиятсиз дебҳисобланиши белгилаб қўйилган. Шунингдек, қонуннинг****-моддасида суднинг жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиш **** қарори қуйидаги шартлардан бири мавжуд бўлган **** қабул қилиниши белгиланган, яъни: жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисида бошқа иш мавжуд бўлса; жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари йўқ бўлса; ушбу Қонун ****-моддасинингтўртинчи қисмидакўрсатилган асослар бўлмаса; кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг аризасида кўрсатилган талаблар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ариза берилган санада суднинг қонуний кучга кирган қарори билан тасдиқланмаган бўлса ҳамда кредитор ёки тегишли ваколатли орган ва жисмоний шахс ўртасида даъво иши тартибида ҳал этилиши лозим бўлган ҳуқуққа оид низо мавжуд бўлса. Қарздор жисмоний шахснинг **** кредитидан бўлган қарзи гаров билан таъминланган.Гаров айнан кредит қарзи тўланмагандақарздорнинг**** олдидаги **** **** учун **** этилган.Шунинг учун қарзни таркибий жихатдан ўзгартириш орқалиёки қарздорни **** деб топиш орқалигаров **** кечиктиришга, бекор қилишгаасос йўқ. Гаров билан таъминланмаган қолган қарзлар миқдори эса қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш учунҚонунда белгилаб қўйилган базавий хисоблаш миқдоридан кам. Шу боис, суд қарздорнинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш тўғрисидаги аризасини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Шу билан бирга,Қонуннинг ****-моддасига кўра, суднинг жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантириш ва унинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартибтаомилини жорий этиш **** ****, агар бундай ариза ушбу Қонуннинг ****- 3 моддасида назарда тутилган асосларга кўра берилган бўлса, агар жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари исботланган ҳамда ушбу Қонуннинг ****-моддасида назарда тутилган ҳолатлардан **** биттаси содир бўлса, чиқарилади. Мазкур ҳолатда эса, жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантирилмаганлиги, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари исботланмаганлиги сабабли суд аризачининг қарзни таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини жорий этиш **** аризасини ҳам қаноатлантиришни рад этиш лозим бўлади. ИПКнинг ***** асосан иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғриҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди. ИПК ***моддасига асосан, суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ҳолда ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим.Ҳеч қандай далил суд учун олдиндан белгилаб қўйилган кучга эга эмас. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагилардан келиб чиқиб, судқарздорнинг аризасини қаноатлантиришни рад этишни, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** эса қарздорнинг зиммасига юклашнилозим топди. Юқоридагиларга асосан, “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг****, ****, ****моддалариниҳамдаИқтисодий процессуал **** ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ аро р қ и л д и: аризачи*****************нинг ўзига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш ва жисмоний шахснинг қарзини таркибий жиҳатдан ўзгартириш тартиб-таомилини қўллаш ****аризасини қаноатлантириш рад этилсин. Олдиндан тўлангансуд**** аризачининг зиммасида қолдирилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган томонлар у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида **** ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят қилиши (протест келтириши) мумкин. ********