Решение #2822555 economic_new

4-2001-****4/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанцияда судида ишни кўрган судья –**** Кассация инстанциясида маьрузачи судья – А.Тўйчиев ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ Жиззах шаҳар ****6йил13 январь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолариС.Қувватовва А.Тўйчиевдан иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, аризачи“Bu r *********” акциядорлик жамиятининг қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги аризаси юзасидан қабул қилинган Бухоро туманлараро иқтисодий судининг **** йил 31 октябрдаги ҳал қилув қарорига нисбатанқарздор“Bun d*********” масъулияти чекланган жамияти томонидан берилган кассация шикоятини, аризачи “Bu r *********” акциядорлик жамиятининг вакили **** (**** йил 13 январдаги Д/****-сонли ишончнома асосида), қарздор“Bun d*********” масъулияти чекланган жамияти вакили **** (**** йил 20 мартдаги 12-сонли ордерга асосан),қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамиятитугатиш бошқарувчиси Ф.Тўхтаев иштирокида,Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати жойлашганбинода, видеоконференцалоқа режимидаги (кўмаклашувчи суд Бухоро вилоят суди) ўтказилган очиқ суд **** кўрибчиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Кредитор “****” акциядорлик жамияти судга ариза билан мурожаат қилиб, қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатишни ва **** деб топишни сўраган. Суднинг **** йил 15 августдаги **** билан қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатилиб, унга нисбатан кузатув тартибтаомили жорий этилган.Қарздорнинг **** бошқарувчиси этиб Ф.Тўхтаев тайинланган ва унинг зиммасига “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонуни (матнда Қонун деб юритилади)га мувофиқ белгиланган вазифаларни **** масъулияти юкланган. Суднинг **** йил 14 октябрдаги **** билан ишга Бухоро вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бошқармаси жалб қилинган. Суднинг **** йил 31 октябрдаги ҳал қилув қарори билан даъво аризаси қаноатлантирилиб, қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланганжамияти **** деб топилиб унга нисбатан тугатишга доир иш юритиш бошланган.Қарздорнинг тугатиш бошқарувчиси этиб Тўхтаев Фурқат Баходирович тайинланган. 1 Мазкур ҳал қилув қарорига нисбатан жавобгар томонидан кассация шикояти берилган. Кассация шикоятида ҳал қилув қарорини бекор қилиш сўралган. Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси ўринбосари **** **** йил 18 декабрдаги ****-сонли хатида Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан кейинги матнларда ИПК деб юритилади)32-моддасининг тўртинчи қисмига асосан мазкур иш кассация тартибида кўриш учун Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўтказилиши белгиланган. Суд **** иштирок этганқарздорвакили кассация шикоятида келтирилган **** қўллаб-қувватлаб, биринчи инстанция суди томонидан қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш **** нотўғри ҳал қилув қарори қабул қилинганлиги,қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш **** судга берилган аризага“Bu r *********” акциядорлик жамиятираҳбари **** номидан бошқа шахс имзолаганлиги, бу ҳолатни тасдиқловчиэкспертиза хулосаси олинганлиги, бундан ташқари, биринчи инстанция суди Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати тафтиш инстанциясида бекор қилинган ****-****сонлииш бўйича **** йил 24 июлдаги апелляция инстанциясининг қарорига асослангани, ушбу қарор ҳозирда бекор қилинганлиги, мазкур ишда ҳам даъво аризаси бошқа шахс томонидан имзоланганлиги сабабли бекор қилинганлиги,мазкур ҳолатда ҳам имзолаш ваколати бўлмаган шахс томонидан ариза имзоланганлигини маълум қилиб, кассация шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилишни,аризани кўрмасдан қолдиришни сўради. Суд ****видеоконференцалоқа режимида иштирок этганаризачи“Bu r *********” акциядорлик жамияти вакили кассация шикоятига нисбатан эътироз билдириб, тарафлар ўртасида пудрат шартномаси тузилганлиги, шартнома бўйича қарздор аванс суммасини тўлаб бермаганлиги,бундан ташқари **** ишлар қиймати ҳам тўланмаганлиги, бу ҳолатлар қонун бўйича қарздорда тўловга қобилиятсизлик аломатларини бўлганлиги сабабли ариза киритилганлигинимаълум қилиб,кассация шикоятини қаноатлантиришни рад қилишни сўради. Суд **** видеоконференцалоқа режимида иштирок этганқарздор“Bun d*********” масъулияти чекланган жамиятитугатиш бошқарувчиси Ф.Тўхтаев қарздорга кузатув жорий қилинганлиги, кузатув жараёнида жамиятни тўловга қобилиятсиз деб топиш **** хулосага келинганлиги,суднинг ҳал қилув қарори билан қарздор тўловга қобилиятсиз деб топилганлиги, тугатиш бошқарувчиси этиб тайинланганлиги, тугатишга доир иш юритишни тамомлаш ҳаракатлари олиб борилганлиги, қарздорнинг кредиторлари аниқлангани,қарздорнинг барча **** айланма маълумотларини ўрганиб чиқганлиги, жамият аризачи олдида жами 11.****.****.**** сўмлик қарздорликкайўл қўйганлиги, жамиятнинг бошқа кредиторлар олдида ҳам қарздорлиги мавжудлигини маълум қилиб, шикоятни қонуний кўриб чиқишни сўради. 2 Судлов ҳайъати ишда иштирок этган тарафлар вакилларининг тушунтиришларини,кассация шикоятида келтирилган **** ишдаги ҳужжатлар билан биргаликда муҳокама қилиб, қуйидагиларга асосан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қароринибекор қилишни, кассация шикоятини қаноатлантиришни, аризани кўрмасдан қолдириш **** янги қарор қабул қилишнилозим топади. Қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамияти тадбиркорлик субъекти сифатида **** йил 12 июнь куни ****-реестр **** билан давлат рўйхатидан ўтказилган ва солиқ органида СТИР **** **** берилган. Кредитор “****” акциядорлик жамияти судга ариза билан мурожаат қилиб, қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамияти9.****.****.**** сўм миқдордагиқазрдорлигинитўламасдан келаётганлиги сабаблиунганисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш қўзғатишни ва **** деб топиш******** йил 12 август куни судга ариза билан мурожаат қилган. Қайд этилгандек, Бухоро туманлараро иқтисодий судининг **** йил 31 октябрдаги ҳал қилув қарори билан даъво аризаси қаноатлантирилиб, қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамияти **** деб топилиб унга нисбатан тугатишга доир иш юритиш бошланган. Бироқ, биринчи инстанция суди томонидан ишни кўришда иш учун аҳамиятли ҳолатларни тўлиқ аниқламасдан, ҳал қилув қарорини қабул қилишда **** хулосага келган. Хусусан,аризачи “BU R *********” акциядорлик жамияти томонидан **** йил12 августкуни х/05-****-сонли чиқим ҳужжати орқалиқарздор“**** ****” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан аризаси билан Бухоро туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилиниб, аризааризачижамият бош директори **** томонидан имзоланган. Лекин, суд муҳокамасида аниқланган ҳолатларга кўра ушбу даъво аризаси **** томонидан имзоланмасдан, бошқа шахс томонидан амалга оширилган. Гарчи, суд муҳокамасида жамият раҳбари **** иштирок этмаган бўлсада, даъво аризадаги имзо бошқа шахсга тегишли эканлиги аниқланди. “****” АТБ Бухоро вилояти, “****” БХМ томонидан берилган маълумотларга кўра, жамият раҳбари **** бухгалтерия ҳисоби ва молиявий бошқариш вазифаларини амалга оширишга доир олинган имзо намуналарида **** имзоси даъво аризасидаги имзони инкор қилади. Шунингдек, судмуҳокамасидааризачи “Bu r *********” акциядорлик жамиятинингвакили **** ишда иштирок этишваколатини берувчи **** йил 13 январдаги Д/****-сонли ишончнома**** қилинган. Ушбу ишончномадагиимзо**** томонидан **** қилинганжамият раҳбари **** бухгалтерия ҳисоби ва молиявий бошқариш вазифаларини амалга оширишга доир олинган имзо намуналаридаги**** имзосибилан тасдиқланган. Бу эсанизо бўйича киритилган даъво аризадаги имзо****томонидан **** кўрсатади. 3 Бундан ташқари, даъво аризаси бўйича адвокат сўрови асосида Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Ҳадича Сулаймонова номидаги Республика суд экспертиза марказининг Самарқанд вилоят бўлими суд экспертининг **** йил 15 декабрь кунги ****(****)1.1М/****-сонли хулосасига кўра, даъво аризадаги имзо **** томонидан эмас, бошқа шахс томонидан **** **** хулоса берилган. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан кейинги матнларда ИПК деб юритилади) ****-моддаси 3-бандига кўра, даъво аризаси имзоланмаган бўлса ёки уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан ёхуд мансаб мавқеи ёки фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланган бўлса суд даъво аризасини кўрмасдан қолдиради. Дастлаб, аризаси даъвогар жамият раҳбари томонидан эмас, уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан имзоланган ҳолда судга **** этилган. Бироқ, биринчи инстанция суди низони ҳал этишда мазкур процессуал қонунбузилишга ҳуқуқий баҳо бермасдан, аризасини мазмунан кўриб, қаноатлантириш тўғрисида асоссиз хулосага келган. Шу сабабли, судлов ҳайъати биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори билан келишмайди ва уни бекор қилишни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра,кассация инстанцияси суди кассация шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичабиринчи инстанция судинингҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва янги қарор қабул қилишга****. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосланиб, судлов ҳайъати кассация шикоятини қаноатлантиришни,Бухоро туманларароиқтисодий судининг ****5йил 31 октябрдаги ҳал қилув қарорини бекор қилишни, янги қарор қабул қилишни,аризасини кўрмасдан қолдиришни, ишни биринчи инстанция судида кўриш билан боғлиқолдиндан тўланган 1.****.****сўмдавлат божи ва 41.**** сўм почта **** аризачизиммасида қолдиришни, ишни кассация инстанциясида кўриш билан боғлиқолдиндан тўланган****.****сўмдавлат божи ва 41.**** сўм почта ****аризачидан қарздор фойдасига ундиришни, аризачидан Ўзбекистон РеспубликасиОлий суд депозитига ****.**** сўм ишнивидеоконфернцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ ****ундиришнилозим деб топади. Юқоридагиларга кўра ҳамда Ўзбекистон РеспубликасиИқтисодийпроцессуал кодексининг****,****,****, ****, **** ва ****,****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати қа р о рқи лад и: Бухоро туманлараро иқтисодий судининг **** йил 31 октябрдаги ҳал қилув қарорибекор қилинсин.Янги қарор қабул қилинсин. 4 Аризачи“Bu r *********” акциядорлик жамиятининг қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Аризачи “Bu r *********” акциядорлик жамияти ҳисобидан қарздор “Bun d*********” масъулияти чекланган жамияти фойдасигаишни кассация инстанциясида кўриш билан боғлиқ олдиндан тўланган ****.**** сўм давлат божи ва 41.**** сўм почта ****ундирилсин. Аризачи “Bu r *********” акциядорлик жамияти ҳисобиданЎзбекистон Республикаси Олий судидепозитига ****.**** сўм ишни видеоконфернцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ **** ундирилсин. Ижро ****лари берилсин. Кассация шикояти қаноатлантирилсин. Қарор қабул қилинган **** бошлаб қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида ҳал қилув қарори қабул қилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари С.Қувватов А.Тўйчиев 5