Решение #2822655 economic_new

****-сонли иқтисодий иш **** йил 13 январь Ўзбекистон Республикаси номидан ҲА ЛҚИ Л У ВҚА Р О Р И Қарши шаҳри Қарши туманларароиқтисодий судининг судьяси Ғ.Игамов раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида,даъвогар“Ҳудудий электр тармоқлари” ****жавобгар “Келдиёров Тошқувват” фермер хўжалигидан**** сўм асосийқарздорлик ва **** сўм пеняни ундириш тўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакили**** (13.05.**** йилдаги №****-сонли ишончнома асосида)иштирокида, Қарши туманлараро иқтисодийсуди биносида, очиқ суд **** мухокамасидакўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар“Ҳудудий электр тармоқлари” ****жавобгар “Келдиёров Тошқувват” фермер хўжалигидан**** сўм асосийқарздорликва **** сўм пеня ундиришни сўраган. Суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгар вакилига қонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади ва даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Суд ишни Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, ****, ****-моддаларига асосан жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили тушунтириш бериб, даъво аризаси бўйича қарздорликни жавобгар томонидан тўланмаганлигини билдириб, даъво аризани қаноатлантиришни сўради. Суд, иш ҳужжатларни ўрганиб, ишда иштирок қилувчи шахслар вакилини тушунтиришларини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлик суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Иш ҳужжатларидан ва суд муҳокамасидан аниқланишича, “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятига қарашли Косон туман электр таъминоти **** билан «Келдиёров Тошқувват» фермер хўжалиги ўртасида электр энергия таъминоти бўйича шартнома тузилган бўлиб, ушбу шартнома шартларига мувофиқ “Ҳудудий электр тармоқлари” **** томонидан туташтирилган тармоқ орқали “Истеъмолчи”га электр энергиясини етказиб бериш, “Истеъмолчи” жавобгар эса қабул қилинган электр энергияси учун тўловни ўз **** амалга ошириш **** олган. Томонлар ўртасида тузилган шартноманинг 3.6-бандига кўра, Истеъмолчига энергияни етказиб бериш келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун олдиндан **** фоизлик **** тўлаш асосида амалга оширилади.Бунда, ҳисоб-китобни 50 фоиз олдиндан **** тўлаш асосида амалга ошириш хоҳишини билдирган истеъмолчилар ҳисоб-китоб амалга ошириладиган даврни кўрсатиб ҳисоб-китоб даври бошланишидан камида 5 кун олдин билдирги тартибида мурожаат қилганлари **** 50 фоиз олдиндан **** тўлаш асосида етказиб берилишига йўл қўйилади.Олдиндан **** тўланмаган ҳамда 50 фоиз олдиндан **** тўлаётганн истеъмолчилар томонида ойнинг охиригачаякуний ҳисоб-китоб амалга оширилмаган холларда мазкур истеъмолчига нисбатан электр тармоқларидан тўлиқ узишгача бўлган чоралар кўрилиши белгиланган. “Ҳудудий электр тармоқлари” **** томонидан туташтирилган тармоқ орқали “Истеъмолчи”га электр энергияси етказиб берилиб, тарафлар ўртасида тузилган шартнома шартлари ****. Бироқ, “Истеъмолчи”га туташтирилган тармоқ орқали электр энергияси етказиб берилган бўлсада, жавобгар томонидан электр энергияси учун тўлов **** тўланмаганлиги натижасида муддати ўтган қарздорлик юзага келган. Даъвогар томонидан юборилган истеъмол қилинган электр энергияси учун қарздорликни тўлаш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ****-моддасида, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси ****-моддасида, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** кераклиги кўрсатилган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шаҳобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Иш ҳужжатларидан кўринишича, мазкур ҳолатда **** энергия таъминоти шартномасидан келиб чиққан. Шунга кўра жавобгардан даъвогар фойдасига****сўм асосий қарзни ундиришни лозим топади. Шунингдек, даъвогар жавобгардан **** сўм пеня ундиришни сўраган. Тарафлар шартномага кўра, электр таъминоти шартномаси бўйича тарафлар Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган тартибда жавобгар бўлиши назарда тутилган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 1 ноябрдаги ****-сонли Қарорининг 2-бандига кўра, барча юридик шахслар - электр энергияси истеъмолчилари истеъмол қилинган электр энергияси учун қонунчиликда белгиланган тартибда, электр таъминоти шартномасига мувофиқ ҳар ойда тўлиқ ҳисоб-китоб қилишлари шартлиги; ҳисоб-китоб ойидан кейинги календарь ой тугагач қарз тўлов муддати ўтган ҳисобланади ва тўлов муддати ўтган ҳар бир кун учун тўлов муддати ўтган сумманинг 0,1 фоизи миқдорида,1-иловагамувофиқ электр энергияси етказиб беришнинг махсус тартибига эга бўлган **** учун эса 0,2 фоиз миқдорида пеня ҳисоблаб ёзилиши белгилаб қўйилган. Шунинг учун, суд даъвогарнинг жавобгардан **** сўм пеня ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68-моддасида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керакдеб белгиланган. Юқоридагиларга асосан, суд даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****-моддасига асосан ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Бинобарин, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қа р о р қ и л д и : Даъвогарнинг даъвоси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар “Келдиёров Тошқувват” фермер хўжалигидан даъвогар “Ҳудудий электр тармоқлари” **** фойдасига****сўмқарздорлик ва****пеняҳамда олдиндан тўланган41.****сўм почта ****;. Республика бюджетига ****,**** давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарориустидан бир ойлик муддат ичидаҚаршитуманлараро иқтисодий суди орқалиҚашқадарёвилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов хайъатига апелляция, қонуний кучга киргач кассация тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Судья Ғ.Игамов