Решение #2822721 economic_new

*****/*/****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОНРЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ ***ҳри ****6йил13 январь Қарши туманларароиқтисодий судинингсудьяси****раислигида, судья **** котиблигида*****************нингдаъвогар*****************манфаатида жавобгар***************** **** ҳисобидан****,4***қдордагиқарздорликнирегресс (суброгация)тартибида ундириш **** даъво аризаси **** Қаршитуманларароиқтисодийсуди биносида видеоконференцалоқа режимидабўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагилар ан и қ л а д и: *****************(бундан буён матнда палата деб юритилади)нингдаъвогар*****************(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатидасудга даъво аризасибилан мурожаат қилиб, жавобгар***************** **** (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)ҳисобидан****,47сўммиқдордаги қарздорликнирегресс (суброгация)тартибида ундиришни сўраган. *****************ишни вакили иштирокисиз кўришни сўраган. Суд **** иштирокэтган даъвогар *** беришни сўради. Суд *** суд **** вакили иштирокини таъминламади ва низо юзасидан муносабат билдирмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкинлиги кўрсатилган. Мазкур ҳолатда суд, ишни палата ва жавобгар вакилииштирокисиз кўришни лозим топади. Суд иш бўйича даъво аризасида келтирилган ҳолатларни иш ҳужжатлари билан бирга ўрганиб чиқиб, муҳокама қилиб, қуйидагиларгаасосан даъво талабларини тўлиқ қаноатлантиришни ҳамда суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Иш ҳужжатлари ва суд муҳокамаси давомида аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича,***************** ва жавобгар***************** **** ўртасида****5йил18 февралда ****-сонли кредитшартномаси асосида жавобгарга**** сўм миқдоридакредит****. ***************** (суғурталовчи),*****************(суғурта қилдирувчи) ҳамда***************** **** (қарз олувчи) ўртасида ****5йил *** ****-сонликредитнинггаров ёки бошқа турдаги таъминот 2 билантаъминланмаган қисмини сўндирмаслик таваккалчилигидан суғурталаш шартномаси тузилган. *****************нинг мурожаатига асосан,жавобгар***************** ****томонидан******евралда ****сонли кредит шартномасига асосанкредит маблағларини белгиланган **** товони сифатида **** фойдасига тўлаб берилган. Даъвогарнингжавобгарга тўлаб берилган маблағари қайтариш **** талабномасиоқибатсиз қолдирилган. Натижада даъвогар тўлаб берилган суғурта пулинирегресс (суброгация)тартибидаундириш бўйича судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Суд даъво талабини асосли деб ҳисоблайди. Чунки,Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда “ФК” деб юритилади)нинг ****-моддасида,агар мулкий суғурта шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, суғурта қилдирувчи (наф олувчи)нинг суғурта натижасида қопланган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи тўланган сумма доирасида суғурта товонини тўлаган суғурталовчига ўтади. Ушбу кодекснинг ****-моддасига асосан,бошқа шахс (меҳнат **** **** ходим, транспорт воситасини бошқарувчи шахс ва ҳ.к) томонидан етказилган зарарни тўлаган шахс бу шахсга нисбатан, агар қонунда бошқача миқдор белгиланмаган бўлса, тўланган товон миқдорида қайта талаб қилиш (регресс) ҳуқуқига эга. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ **** фуқаролик ҳуқуқий муносабат бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФКнинг ****-моддасига кўра **** **** шартларига ва қонунчиликкамувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганда эса ишмуомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** ****, ****-моддасига кўра **** **** бир томонлама бош тортишга йўл қўйилмаслиги белгиланган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ **** келишилган ва тарафлар учун **** усулда **** шарт. Мазкур ҳолатда жавобгар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****. Шу боисдан суд даъво талабларини асосли деб ҳисоблайди ва уни тўлиқ қаноатлантириш лозим топади. ИПКнинг *** тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун 3 аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди. ИПК ***** суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ҳолда ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим.Ҳеч қандай далил суд учун олдиндан белгилаб қўйилган кучга эга эмас. ИПКнинг ****-моддасига кўрадаъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонунига кўра, иқтисодий судларга бериладиган мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг **** кам бўлмаган миқдорда давлат божи тўланиши кераклиги белгиланган. Юқоридагиларга кўра, суд даъво талабларини тўлиқ қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****,***диндан тўланган****сўм почта ****,Ўзбекистон Республикаси Олий судинингдепозит ҳисоб ****видеоконференцалоқа хизмати учун **** 00**** суд ****ҳамда Республика бюджетига****сўм давлат божи ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик ** ****, ****, ****,****моддаларини ҳамдаЎзбекистон РеспубликасиИқтисодий процессуал кодексининг ****, ****,****,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: *****************нингдаъвогар*****************манфаатида **** этган даъвоаризаси тўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар***************** **** ҳисобидан: даъвогар*****************фойдасига****,*** миқдордаги қарздорликрегресс (суброгация)тартибида, олдиндан тўланган****сўм почта ****; Ўзбекистон Республикаси /*** депозит ҳисоб **** видеоконференцалоқа хизмати учун **** сўм суд ****; Республика бюджетига**** сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан *** ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят қилиши (протест келтириши) мумкин. Судья ****