Решение #2822925 economic_new

****-сонли иш Судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижоншаҳри **** йил13 январь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси ****раислигида, судья ёрдамчисиЎ.Турғунованингкотиблигида, даъвогар вакиллари ****(ишончнома асосида)ва ****қулов(ишончнома асосида)лар иштирокида, даъвогар «HUDUDIY ELEK R RMOQL RI» акциядорлик жамиятининг жавобгарАндижон шаҳар 3-оилавий поликлиникасидан****,**** асосий қарз ва ****,**** пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйичақўзғатилган иқтисодий ишни,судбиносида,очиқ суд **** кўрибчиқиб,қуйидагиларни аниқлади: «HUDUDIY ELEK R RMOQL RI» акциядорлик жамияти(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгарАндижон шаҳар 3-оилавий поликлиникаси(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан ****,**** асосий қарз ва ****,**** пеня ундиришни сўраган. Суд**** иштирок этган даъвогар вакилларимаълумотнома **** қилиб,қарздорликқисман тўлаб берилганлигини,даъвоаризасинитўлаб берилган қарздорликни суммасини ҳисобга олибқаноатлантиришнисўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлсада, жавобгарсуд ****да ўз вакилинингиштирокини таъминламади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(кейинги ўринларда матнда — ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси учинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин.Шу сабабли суд ишни жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриш мумкин деган хулосага келди. Суд иш хужжатларини ўрганиб чиқиб,даъвогарнинг тушунтиришларини тинглаб,уларгаҳуқуқий баҳо бериб,даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантириб, ишни кўриш билан боғлиқ суд ****атларини жавобгарзиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўраҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матндаФК деб юритилади) 8-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонун хужжатларида назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонун хужжатларида назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонун хужжатларининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ хамда бурчларни келтириб чикарадиган харакатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига асосан**** — фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодекс (ФК)да кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги мавжуд далиллардан кўринишича,низотарафлар ўртасидаги ****-сонлиулгуржи истеъмолчилар учун электр таъминоти шартномасидан келиб чиққан. Мазкур шартномаларга асосан даъвогар шартномада белгиланганмиқдорда электр энергиясини жавобгарга етказиб бериш, жавобгар эса етказиб берилганэлектр энергиясиниқабул қилиш ва тўловларни амалга ошириш **** олган. Даъвогар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****, ҳисобфактураларга асосанэлектр энергиясиетказиб берилган. Шундай бўлсада, жавобгарнинг шартномага асосанолинган ****инилозим **** **** натижасида даъвогар олдида ****,84сўм қарздорлиги вужудга келган. Шундан сўнг, даъвогар юқоридаги даъво аризаси **** билан судга мурожаат қилиб, жавобгардан ****,**** асосий қарз ва ****,**** пеня ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг66-моддаси биринчи қисмига кўра иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди. Бундай маълумотлар ашёвий, ёзма ва **** далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари), гувоҳларнинг кўрсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланади. Ишга **** қилинганхужжатлардан, даъвогар вакилларининг тушунтиришларидан келиб чиқиб,суд даъвонинг асосий қарздорликниундириш қисмини асосли деб ҳисоблайди, бироқ жавобгар томонидан **** сўм қарздорлик қоплаб берилганлигини ҳисобга олиб, қолган ****,**** ундиришни лозим топади. Шунингдек, даъвогар даъво аризасида жавобгардан ****,**** пеня ундиришни сўраган. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, жавоб бериши белгиланганлидан келиб чиқиб, даъвогарнинг жавобгардан пеня ундириш талабини асосли деб топади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****” **** йил 15 июндаги ****-сонли қарориинг 4-бандига кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****. Шу боис суд, **** **** **** инобатга олиб, талаб қилинган пеня суммасини **** бузганлик оқибатларига номутаносиб деб топиб ҳамда тарафлар мулкий аҳволини инобатга олиб, даъво талабининг пеня ундириш **** қисмини******** сўмгача камайтирган ҳолда қаноатлантиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан, суд даъвогарнинг даъво талабларини қисман қанотлантиришни лозим топди. ИПК ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра, суд даъвогарнинг даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни,суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Бинобарин,ФКнингФКнинг8, ****, ****, ****, ****-моддаларини, ИПКнинг 72, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. ЖавобгарАндижон шаҳар 3-оилавий поликлиникасидандаъвогар«HUDUDIY ELEK R RMOQL RI» акциядорлик жамиятифойдасига ****,**** асосий қарз, ****сўм пеня ва****00сўм почта ****лари ундирилсин. Даъвогарнинг қолган даъво талабларини қанотлантириш рад этилсин. ЖавобгарАндижон шаҳар 3-оилавий поликлиникасидан Республика бюджетига 500 499,21 ‬сўм давлат божи ундирилсин.‬‬ Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқалиАндижонвилоятсуди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш(протест келтириш) мумкин. Судья ****