Решение #2823161 economic_new

4-****1-****2/****4-сонли иш Судья: **** Андижон шаҳар ****6йил13 январь ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси****,Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси“************ ****”масъулияти чекланган жамиятиманфаатида,жавобгар - “Y NGI **** ****” фермер хўжалиги ҳисобидан****сўметказиб берилган уруғлик чигит ****ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишни,Андижонтуманлараро иқтисодий судининг биносида соддалаштирилган тартибдакўриб чиқиб қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади)манфаатидасудигадаъво аризасибиланмурожаат қилиб,жавобгар “Y NGI **** ****” фермер хўжалиги(бундан буён матнда “Жавобгар” деб юритилади)ҳисобидан****сўм асосий қарздорликни ундиришни сўраган. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси даъво аризасида суд **** вакилнинг иштирокисиз кўришни сўраган. Суд, иш хужжатларини ўрганиб чиқиб, ишни соддалаштирилган тартибда кўриб чиқиш учун етарли хужжатлар мавжудлиги, асосли ҳисоб китоб қилинганлиги сабабли даъвони тарафлар иштирокисиз соддалаштирилган тартибда кўриб чиқишни лозим топди. Чунки, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал Кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****4-моддаси тўртинчи қисмига кўра, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Мазкур модданинг бешинчи қисмига асосан, белгиланган муддат ўтганидан кейин судга келиб тушган даъво аризаси юзасидан ёзма фикр, далиллар ва бошқа ҳужжатлар, агар уларни белгиланган муддатда **** этишнинг имкони бўлмаганлиги тараф томонидан асослантирилган ва улар суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилингунига қадар келиб тушган бўлса, қабул қилинади; Олтинчиқисмига биноан, соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни**** этиш учун белгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади. ИПКнинг****-моддаси биринчи қисмига биноан,агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса — беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Ҳозирги кунда базавий ҳисоблаш миқдори **** сўмни ташкил этиб, йигирма баравари **** сўмга тўғри келмоқда. Хусусан,тарафлар ўртасида **** йил18март куни ****-сонли пахта уруғлик чигитини етказиб бериш тўғрисида шартнома тузилган. Мазкур шартномага асосан, даъвогар жавобгарга****кг жами ****сўмлик пахта уруғлик чигитини етказиб бериши, жавобгар эса етказиб берилган маҳсулотлар **** тўлаш **** олган. Шартноманинг 4-бандига асосан, “харидор” шартнома асосида олинадиган дориланган уруғлик чигит пулини уруғлик чигит ҳисоб-фактура асосида олдиндан умумий уруғлик чигит суммасини 30% миқдорида, қолган 70% қисмини уруғлик чигит харидор томонидан олиб кетилган кундан кейин 30 кун муддатда тўлаб бериши кўрсатиб ўтилган. Шартномага кўра, даъвогар **** йил15 апрелдаги****-сонли ****фактурасига асосан жавобгарга ҚҚС билан2600**** сўмлик маҳсулотни етказиб берган. Бироқ, жавобгар томонидан етказиб берилган пахта уруғлик чигити бўйича қисман18**** сўм тўловларни амалга ошириб қолган800**** сўм тўловларни амалга оширмаган. Натижада800**** сўм қарздорлик юзага келган. Даъвогар томонидан **** йил28июндаги етказиб берилган уруғчилик чигит пулини ундириш юзасидан юборилган****-сонли талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шу сабабли даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси (кейинги матнларда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФКнинг ****-моддасига кўра, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи - сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Мазкур Кодекснинг ****-моддасига кўра, сотиб олувчи етказиб бериладиган товарлар **** шартномада назарда тутилган ҳисоб-китоблар тартиби ва шаклига амал қилган ҳолда тўлайди.Агар тарафлар келишувидаҳисоб-китоблар тартиби ва шакли белгиланмаган бўлса, ҳисобкитоблар тўлов топшириқномалари билан амалга оширилади.Агар шартномада товарларни тўпламга кирадиган алоҳида қисмлар бўйича етказиб бериш назарда тутилган бўлса, сотиб олувчи товарлар ****, башарти шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, тўпламга кирадиган сўнгги қисм жўнатилганидан (танлаб олинганидан) кейин тўлайди.Агар маҳсулот етказиб бериш шартномасида товарлар **** олувчи (тўловчи) томонидан тўланиши назарда тутилган бўлса ва у **** тўлашдан асоссиз бош тортса ёки товарлар **** шартномада белгиланган муддатда тўламаган бўлса, етказиб берувчи сотиб олувчидан етказиб берилган товарлар **** тўлашни талаб қилишга ****. Суд жавобгарнинг даъвогар олдидаги асосий қарздорлиги мавжудлиги ишдаги мавжуд ҳужжатлар ва тарафнинг кўрсатмалари билан ўз тасдиғини топганлигини инобатга олиб, даъвонинг асосий қарзни ундириш талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда суд ****жавобгар ҳисобидан ундиришнилозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонунида кўрсатилган талаблар бўйича мулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб кўрсатилган. Қайд этилганларгаасосансуд,жавобгар ҳисобиданРеспублика бюджетига****сўмдавлат божини, даъвогар фойдасига****сўм почта **** ундиришни лозим топди. Бинобарин, суд Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик Кодексининг ****, ****, ****-моддалари,Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****3, ****4, ****5-моддаларига асосланиб, суд ҚА Р О РҚИ Л А Д И: Даъво талабитўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар “Y NGI **** ****” фермер хўжалиги ҳисобидан; - даъвогар “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти фойдасига****сўм асосий қарздорликва ****сўм почта ****; -Республика бюджетига****сўмсўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори ўн кун муддат ўтганидан сўнг қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф у қабул қилинган кундан бошлаб ўн кунлик муддат ичидашу суд орқали Андижон вилоят судигаапелляция тартибида шикоят қилиши мумкин. Раислик этувчи, судья ****