Решение #2824192 Экономические

****-сонли иш Судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Андижон шаҳар ****6йил9 январь Андижонтуманлараро иқтисодий суди судьяси****раислигида,Ё.Жалолдинованингкотибалигида, кредитор –“M XK MXOJI DDD”масъулияти чекланган жамияти, қарздор –“O’KT MXON O’RIKZOR Y RI”фермер хўжалигини тўловга қобилиятсиз деб эътироф этиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни суд бошқарувчисиО.Қамбаров(гувохнома асосида) иштирокида,Андижонтуманлараро иқтисодий суди биносидаочиқсуд **** кўрибчиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: “O’KT MXON O’RIKZOR Y RI”фермер хўжалиги(бундан буён матнда“Қарздор” деб аталади)Андижонтуманҳокимлиги ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларини рўйхатдан ўтказиш инспецияситомонидан2015йил9 декабрда ****-сонли ****биландавлат рўйҳатдан ўтказилган. Таъсис хужжатларига кўра,қарздорнинг юридик манзилиАндижон вилоятиЖалолқудуқтумани,Жалолқудуқ ҚФЙҳисобланади. Фермер хўжалиги раҳбари Расулов Машрабжон Қаюмович ҳисобланади. Аниқланишича,аризачи ва қарздор ўртасида **** йил 1 октябрда ****-сонли ҳамда ****-сонли шартномалар тузилган. Мазкур шартномага асосанаризачи томониданқарздорга**** йил 10 ноябрдаги****-сонли ****-фактура билан ****,****лик, **** йил 25 июлдаги ****-сонли ****-фактура билан ****,****лик, **** йил 24 январдаги 96-сонли ****-фактура билан **** сўмлик, **** йил 5 июлдаги ****-сонли ****-фактура билан ****,****лик, **** йил 5 июлдаги ****-сонли ****-фактура билан ****,****лик маҳсулотлар топширилган. Шунга кўра, юқоридаги шартномага мувофиқ қарздор аризачидан жами **** сўмлик маҳсулотлар сотиб олган. Бироқ, қарздор томонидан **** сўм қарздорлик бугунги кунга қадар тўланмасдан келинган. Шу сабабли, аризачиқарздорнитўловга қобилиятсиздеб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлашни сўраб, судга ариза билан мурожаат қилган. Суднинг 2025йил1 декабрдаги **** асосан ариза иш юритувига қабул қилинган, қарздорга нисбатан **** иши қўзғатилган ва кузатув таомили жорий қилинган, шунингдек**** бошқарувчи вазифасига 3-тоифалисуд бошқарувчисиҚамбаров Ойбек Урмабаевич киришган. Суд ****аризачива қарздорвакилииштирок этмади.Бироқ, аризачи вакили суд **** қадар ариза **** этиб, **** бошқарув даврида қарздорликқарздор томонидантўлиқ бартараф этилганлигини маълум қилган. **** бошқарувчи суд **** кузатув якунларва суд **** якунибўйича ҳисоботва қўшимча маълумот**** қилиб, ўз зиммасига юклатилган вазифаларга асосан қарздорга нисбатан **** кузатув таомили жорий этилганлигини, кредиторларни аниқлаш ишларини амалга оширганлигини, қарздорнинг молиявий аҳволи таҳлил қилинганлигини,қарздор томонидан қарздорлик сўндирилганлигини, даъвогар томонидан бошқа эътирозлар бўлмаганлигини, кузатув мобайнида бошқа субъектлардан қарздорга нисбатан талаблар билдирилмаганлигинимаълум қилган. Суд,ишдаги мавжудхужжатларни ва **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқиб,қуйидагиларга асосан ариза талабиниқаноатлантиришнирад этишнилозим топди. Чунки,**** суд бошқарувчисиО.Қамбаровнинг якуний ҳисоботига кўра,кузатув жараёнида тўпланган ҳужжатлар, жумладан хўжаликнинг даъвогар кредитор-аризачидан бўлган қарздорлиги **** йил 9 январдаги ****-сонли алоқа хатида қарздор қарздорлигини тўлалигича қопланганлигини маълум қилганлигини, кузатув мобайнида бошқа субъектлардан қарздорга нисбатан талаблар билдирилмаганлигини, ҳозирда қарздор фаолиятини давом этириаётганлигини маълум қилган. Бундан кўринадики, қарздор аризачи олдидаги қарздорликларинитўлиқбартараф этиш салоҳиятимавжуд. Будай ҳолатда суд аризачининг қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш аризасини қаноатлантириш рад этишни лозим топади. Зеро, Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонун (кейинги ўринларда “Қонун” деб юритилади)нинг 3-моддасига кўра тўловга қобилиятсизлик — суд томонидан эътироф этилган, қарздорнинг пул **** бўйича кредиторлар талабларини тўла **** қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз **** тўла **** **** қодир эмаслигидир. Шунингдек, Қонуннинг 55-моддасига асосансуднинг қарздорни **** деб топишни рад этиш тўғрисидаги қарори тўловга қобилиятсизлик аломатлари аниқланмаганда қабул қилинади. Шунингдек, суд, давлат божи ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда давлат божи ва почта **** қарздордан ундиришни лозим топади Қонунинг 7-моддасига асосанқарздор пул **** **** муносабати билан унга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш **** ариза билан судга мурожаат этиш ҳуқуқига қарздорнинг ўзи ва кредитор эга.Қарздор томонидан пул **** ****.шу сабабли, аризачи судга мурожаат қилган.Бу билан аризачи судга асоссиз чиққан деб бўлмайди. Юқоридагиларни инобатга олиб суд, давлат божи ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда почта **** аризачи томонидан тўлаб чиқилганлигибироқ, давлат божи тўланмаганлигисабабли қарздорданреспублика бюджетига**** сўм давлат божи вааризачи фойдасига****сўм почта **** ундиришни лозим топди. Чунки, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал Кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси 1-қисмига асосан,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Зеро, ЎзбекистонРеспубликаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонунида ташкилотлар ва фуқароларни **** деб топиш тўғрисидаги аризалардан – базавий ҳисоблаш миқдорининг 3 баравари миқдорида давлат божи ундирилиши кўрсатилган. Бинобарин суд, Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”гиҚонуннинг 4, 5, 14-моддаларини,Давлат божи ставкаларинингмиқдорини белгилаш бўйичаДавлат божи тўғрисидагиЎзбекистонРеспубликаси Қонуни,Иқтисодийпроцессуал кодексининг****,****,****-моддаларини қўллаб, ҚАРОР ҚИЛДИ: Ариза талабини қаноатлантириш рад этилсин. “O’KT MXON O’RIKZOR Y RI”фермер хўжалигиҳисобидан: -“M XK MXOJI DDD”масъулияти чекланган жамиятифойдасига ****сўм почта ****; -Республика бюджетига ****сўмдавлат божиундирилсин. Қарор қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан қонунда белгиланган тартибда шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Раислик этувчи, судъя ****