Решение #2825322 economic_new

****6-2501/****-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Бухорошаҳри ****6йил8 январь Бухоро туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****, даъвогар “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятининг жавобгар“**** ****” фермер хўжалигидан2.****.**** сўмасосий қарз, ****.**** сўм пеня ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар ёки **** деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“**** ****” фермер хўжалиги (бундан буён матндажавобгардеб юритилади)дан2.****.****сўм асосий қарз, ****.**** сўм пеня ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****2-моддасининг биринчи қисмигаасосанагар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса — беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Ромитан туманлараро иқтисодий судитомонидан юқоридаги қонун нормасига асосан****5 йил19 декабрдаги****ига асосан****нинг даъво аризаси соддалаштирилган тартибда иш юритишга қабул қилиниб, ****жавобгаргаИПК ****4-моддасининг иккинчи қисмига асосан ўн беш кунлик муддатда эътирозларини ёзма равишда судга **** этиши билдирилган бўлсада, эътирозлар келиб тушмади.Шу сабабли суд,ишни ИПК ****4-моддасининг тўртинчи қисмига асосан кўриб чиқишни лозим топади. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонирад қилишнилозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича,****Ромитантуман электртаъминоти ****ҳамда жавобгарўртасида****-сонлиулгуржи (юридик) истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш шартномаси (бундан буён матнда шартнома деб юритилади) тузилган. Шартноманинг 1-бандига кўра, ушбу электр энергияси таъминоти шартномасига мувофиқ, таъминотчи **** (даъвогар) истеъмолчи (жавобгар)га электр энергиясини уланган тармоқ орқали етказиб бериш ва истеъмолчи истеъмол қилинган энергия учун ўз **** **** тўлаш **** олади. Даъвогаржавобгаргаэлектр энергиясини етказиб берган, бироқжавобгаретказиб берилган электр энергияси учун тўловни лозим **** амалга оширмаган.Натижада****5йил1 октябрь ҳолатидадаъвогар олдида2.****.**** сўмгақарздор бўлиб қолган. 2 Даъвогарнинг қарздорликни тўлаб бериш тўғрисидагиталабномасижавобгартомонидан оқибатсиз қолдирилган.Шу сабабли даъвогар судгажавобгарга нисбатан даъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмигабиноаншартнома тузилган пайтидан бошлаб кучга киради ва тарафлар учун **** бўлиб қолади. ФКнинг ****-моддасигаасосан**** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддасигамувофиқ, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Шартнома 3.6-бандининг иккинчи қисмига асосан истеъмолчига электр энергиясини етказиб бериш **** фоиз олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилади. Шартнома 3.7-бандининг биринчи қисмига кўра, таъминочи **** истеъмолчининг энергия сарфи тўғрисидаги ҳисоботи асосида белгиланган тартибда ҳисоб-китобни амалга оширади ва беш кун ичида тўлов амалга ошириш учун ҳисоб-фактура ва тўлов ҳисоб-варағини **** этади. ФК ****-моддасининг биринчи қисмигаасосанагар қонунчилик ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, **** **** кечиктиришга ёки уни бўлиб-бўлиб **** йўл қўйилмайди. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ аниқланади. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга энергия таъминоти шартномасида назарда тутилган миқдорда ва тарафлар келишган энергия бериш тартибига амал қилган ҳолда энергия бериши лозим.Энергия билан таъминловчи ташкилот берган ва абонент қабул қилган энергия миқдори ўлчов асбоблари кўрсаткичлари билан аниқланади. Жавобгарнинг мавжуд қарздорлиги иш ҳужжатларидаги шартнома,талабнома, солиштирма далолатнома билан тасдиқланади. Шунингдек, жавобгарга нисбатан шартноманинг 3.12-бандига асосан01.01.**** йил ҳолатига****.**** сўм миқдорида пеня ҳисобланган. Шартнома 3.12-бандининг тўртинчи қисмига асосанҳисоб-китоб ойидан кейинги календар ой тугагач қарздорлик тўлов муддати ўтган деб ҳисобланади ва тўлов муддати ўтган ҳар бир кун учун истеъмолчига тўлов муддати ўтган сумманинг 0,1 фоизи миқдорида, электрэнергияси махсус тартибда етказиб бериладиган **** учун эса 0,2 фоиз миқдорида пеня ҳисоблаб ёзилади.Бунда 3 пенянинг умумий миқдори, муддати ўтган тўловнинг 50 фоизидан ошмаслигилозим. Ушбу ҳолатда даъвонинг пеня ундириш талаби ҳам асосли бўлиб ҳисобланади. Бироқ, иш якка тартибда кўриб чиқилгунга қадар даъвогар томонидан судга **** этилган08.01.****6йилдагиёзмамаълумотномасига кўра,судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан сўнг жавобгар томонидан қарздорлик ва пеня суммаси тўлиқ тўлаб берилган.Суд, даъвогарнинг ушбу маълумотномасини инобатга олиб, даъвони рад қилишнилозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчива бешинчиқисмларидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши, даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилганидан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қаноатлантирилса, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билантасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандига кўра, мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи тўланиши лозим. Суд,даъво рад қилинганлигисабабли суд **** жавобгарнингзиммасига юклашнива ундан даъвогар фойдасигаолдиндан тўланган41.****сўм почта ****,шунингдекРеспублика бюджетига ****.****сўм давлат божиундиришни лозим топади. Юқоридагиларни инобатга олиб ҳамда ИПКнинг ****, ****, ****, ****, 2 **** , ****4-****5-моддаларини қўллаб, суд Қ Р Р ҚИЛДИ: Даъвони қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар“**** ****” фермер хўжалигидандаъвогар “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти фойдасига олдиндан тўланган41.**** сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар“**** ****” фермер хўжалигиданРеспублика бюджетига ****.****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори ўн кундан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан ўн кун муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****