Решение #2825419 economic_new

****/****-сонли иш Судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижоншаҳри **** йил 7 январь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси ****раислигида,судья ёрдамчисиЎ.Турғунованинг суд **** котиблигида, даъвогар жамият вакили Д.Ибрагимов (ишончнома асосида)ва жавобгар жамият раҳбари ****иштирокида,даъвогарЎзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоятҳудудийбошқармасининг«H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамиятиманфаатида жавобгар«XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тарафлар ўртасида **** йил 22 январда тузилган 12-сонли молиявий ижара шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш, ижара объектини тегишли хужжатлари билан техник соз ҳолда даъвогарга қайтариш ва ****,**** муддати ўтган устама **** ундириштўғрисидаги даъво аризасибўйичақўзғатилганиқтисодий ишнисуд биносидаги очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят бошқармаси«H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар«XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан тарафлар ўртасида **** йил 22 январда тузилган 12-сонли молиявий ижара шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш, ижара объектини тегишли хужжатлари билан техник соз ҳолда даъвогарга қайтариш ва ****,**** муддати ўтган устама ****ундиришни сўраган. Палата даъво аризада ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар жамият вакили даъво талабларини қўллабқувватлаб, даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Жавобгарраҳбари даъво талаблари бўйича эътирози йўқлигини, шартнома юзасидан ҳосил бўлган барчафоизқарздорликларнитўлаб беришини, бироқижара обектини учинчи шахсга фойдаланишга берганлигини, ҳозирги кунда ижара объекти қаерда эканлигини билмаслигини маълум қилди. Суд ишда иштирок этгантарафвакилларининг тушунтиришларини тинглаб, иш хужжатларини ўрганиб чиқиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабларини тўлиқ қаноатлантириб, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. ЎзбекистонРеспубликаси Конституциясининг 55-моддасига кўраҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонун хужжатларида назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонун хужжатларида назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонун хужжатларининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ хамда бурчларни келтириб чикарадиган харакатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига асосан **** — фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодекс (ФК)да кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги мавжуд далиллардан кўринишича, низо тарафлар ўртасида 2025йил22 январда тузилган 12-сонли лизинг шартномасидан келиб чиққан. Мазкур шартномага асосан даъвогар томонидан жавобгарга2024йилда ишлаб чиқарилган,кузов **** L 0 76 43R****, двигатель **** BYD****Q ****/ Z****XYF1 40,ранги QOR HERNIY,давлат ********WB бўлган “ H ZOR H M ION DM-I 55KM LUXE”автотранспортвоситаси(бундан буён матнда лизинг объекти деб юритилади)ни60 оймуддатга лизинг(молиявий ижара)га топширилган. Жавобгар лизинг шартномасида белгиланган тўлов графигига асосан тўловларини ўз **** амалга ошириши лозим бўлган. Бироқ, жавобгарнинг олинган **** лозим **** ****, **** йил давомида лизинг тўловларини тўлаш муддатларини икки ва ундан ортиқ маротаба бузганлиги натижасида даъвогар олдида****,****қарздорлиги вужудга келган. Даъвогарнинг мавжуд қарздорликни тўлаб бериш **** оғзаки ва ёзма талабномалари жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шу жумладан, даъвогар томонидан жавобгарга **** йил31 октябрда ****-сонли лизинг шартномасини бекор қилиш тўғрисида таклиф юборилган. Жавобгардан лизинг шартномасини бекор қилиш тўғрисида талабнома таклифга жавоб олмагач, даъвогар юқоридаги даъво аризаси билан судга мурожаат қилиб,судданлизинг шартномасини муддатидан олдин бекор қилишни,лизинг обектини қайтаришнива ****,**** муддати ўтган устама **** ундиришнисўраган. ФК ****-моддаси тўртинчи қисмига асосан лизинг олувчи ўз **** жиддий равишда бузган ****, агар лизинг шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, лизинг берувчи **** лизингтўловларини тезлаштиришни ёки гаров нарсасини ундириш учун назарда тутилган тартибда ундирувни лизинг объектига қаратган ва зарарни ундирган ҳолда шартномани бекор қилишни талаб қилиш ҳуқуқига эга. Ушбу модданинг иккинчи қисмида лизинг шартномаси бекор қилинганида лизинг олувчи мол-мулкни лизинг берувчидан олган ҳолатида унинг нормал эскиришини ва тарафларнинг келишувида шартлашилган ўзгаришларни ҳисобга олиб, қайтариб беришга **** белгиланган. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг 11.2 бандида лизинг олувчи шартнома бўйича тўлов графигини икки ва икки мартадан ортиқ бузган ҳолда лизинг берувчи шартномани бекор қилишни, лизинг объектини қайтаришни, мавжуд қарздоорлик ва етказилган зарарни тўлаб беришни талаб қилишга **** эканлиги келишилган. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди пленумининг “Лизинг муносабатларини тартибга солувчи қонунчилик нормаларини иқтисодий судлар томонидан қўлланилишининг айрим масалалари ****”ги қарори 6.1-бандида шартномада белгиланган лизинг тўловлари муддати мунтазам равишда бузилганлиги лизинг шартномасини жиддий тарзда бузиш деб ҳисобланиши, ФК 34-бобининг6-параграфидаваҚонундализинг тўловлари тартиби ва муддатларини мунтазам бузиш тушунчаси белгиланмаганлиги сабабли, судлар, агар шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, лизинг шартномасидан келиб чиқадиган низоларни кўришда ФК****-моддасинингқоидаларини қўллашлари лозим.ФК ****-моддаси биринчи қисминингтўртинчи хатбошисигакўра, агар ижарага олувчи шартномада белгиланган тўлов муддатини кетма-кет икки мартадан ортиқ бузиб, молмулкдан фойдаланганлик учун **** тўламаса, мулк ижараси шартномаси ижарага берувчининг талаби билан суд томонидан муддатидан олдин бекор қилиниши мумкинлиги тушунтирилган. Қайд этилганларга биноан, суд шартнома шартлари жавобгар томонидан жиддий равишда бузилганлигини ҳисобга олиб, суд даъво талабларини тўлиқ қаноталантиришнитарафлар ўртасида тузилган**** йил31 октябрдадаги ****-сонли лизинг шартномасини муддатидан олдин бекор қилишни,лизинг обектинидаъвогаргақайтаришни белгилашни ва жавобгардан даъвогар фойдасига ****,**** муддати ўтган устама **** ундиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси иқисодий процессуал кодекси****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди пленумининг “Лизинг муносабатларини тартибга солувчи қонунчилик нормаларини иқтисодий судлар томонидан қўлланилишининг айрим масалалари ****”ги қарори 8.1-бандида лизинг объектини қайтариш тўғрисидаги даъво талаби қаноатлантирилганда, давлат божи қайтарилган лизинг объектининг баҳосидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланиши тушунтирилган. Шартноманинг 3.3бандига асосан лизинг объектининг баҳоси ****сўм қилиб белгиланган. Ўзбекистон Республикаси «Давлат божи тўғрисида»ги иловаси 2-банди “г” кичик бандига кўра хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ёки бекор қилиш **** келиб чиқувчи низолар бўйича даъво аризаларидан базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 баравари миқдорида давлат божи ундирилади. Қайд этилганларга кўра, суд даъвогарнинг даъво талабларини тўлиқ қаноатлантиришни, суд **** даъво талабларидан келиб чиқиб жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Бинобарин, ФК 8, ****, ****, ****-моддаларини, Ўзбекистон Республикаси иқисодий процессуал кодекси 66, 72, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талабларитўлиққаноатлантирилсин. «H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамиятиҳамда«XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятиўртасида 2025йил22 январда тузилган 12-сонлимолиявий ижарашартномасибекор қилинсин. жавобгар «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятига берилган2024йилда ишлаб чиқарилган,кузов ****L 0 76 43R****, двигатель ****BYD****Q ****/ Z****XYF1 40,ранги QOR HERNIY,давлат ********WB бўлган “ H ZOR H M ION DM-I 55KM LUXE”автотранспортвоситасиҳал қилув қарори қонуний кучга киргач 3 кун ичидаавтотранспорт воситасини қайд этиш гувоҳномаси билан биргатехник соз ҳолда даъвогар«H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамиятига қайтарилсин. Жавобгар «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар «H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамияти фойдасига****,**** муддати ўтган устама ****ва **** сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар«XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятиданРеспублика бюджетига10**** ****,14сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилувқарори қабул қилингандан кейин бир ойликмуддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқали Андижон вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш(протест келтириш) мумкин. Судья **** ****/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** **** йил 7 январь Андижон туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси Ў.Турғунованинг суд **** котиблигида, даъвогар жамият вакили **** (ишончнома асосида) ва жавобгар жамият раҳбари **** иштирокида, даъвогар Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармасининг «H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамияти манфаатида жавобгар «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тарафлар ўртасида **** йил 22 январда тузилган 12-сонли молиявий ижара шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш, ижара объектини тегишли хужжатлари билан техник соз ҳолда даъвогарга қайтариш ва ****,**** муддати ўтган устама **** ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни суд биносидаги очиқ суд **** кўриб чиқиб,ФК 8, ****, ****, ****-моддаларини, Ўзбекистон Республикаси иқисодий процессуал кодекси 66, 72, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талаблари тўлиқ қаноатлантирилсин. «H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамияти ҳамда «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамияти ўртасида **** йил 22 январда тузилган 12-сонли молиявий ижара шартномаси бекор қилинсин. жавобгар «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятига берилган **** йилда ишлаб чиқарилган, кузов **** L 0 76 43R****, двигатель **** BYD****Q ****/ Z****XYF1 40, ранги QOR HERNIY, давлат **** ****WB бўлган “ H ZOR H M ION DM-I 55KM LUXE” автотранспорт воситаси ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач 3 кун ичида автотранспорт воситасини қайд этиш гувоҳномаси билан бирга техник соз ҳолда даъвогар «H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамиятига қайтарилсин. Жавобгар «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар «H MKOR INVES LIZING» масъулияти чекланган жамияти фойдасига ****,**** муддати ўтган устама **** ва **** сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар «XON M NSURBEK ****» масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига ****,14сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқали Андижон вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш(протест келтириш) мумкин. Судья ****