Решение #2825930 economic_new

****6-2501/****-сонли иш Судья**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижон шаҳар 2026йил7 январь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси ****раислигида,судья ёрдамчиси****ни котиблигида, даъвогар – Бюджетдан ташқари пенсия жамғармасиАндижон вилоят бошқармасинингжавобгар– “**** ****” масъулияти чекланганжамияти ҳисобидан****сўмрегресс қарздорликниундириш тўғрисидаги даъво аризасибўйича қўзғатилган иқтисодий ишни, даъвогар вакили****(ишончнома асосида)нинг иштирокида, Андижонтуманлараро иқтисодий судибиносида очиқ суд ****кўриб чиқиб,қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Даъво ариза ва унга илова қилинганхужжатларида, “**** ****” масъулияти чекланганжамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)нинг ҳодимибўлиб ишлаган Хўжаободтуманида яшовчифуқаро**** Носиржон Ғофуржонович вафот этганлиги сабабли, Рахмонова Манзурахон ҳамда Режапова Мохигулхонларгажавобгар**** айби билан меҳнатда майбланганлигисабаблиЎзбекистон Республикаси “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Қонунталабигакўраногиронлик пенсияси тайинланган. Бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси Андижон вилоят бошқармаси(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)Хўжаободтуман бўлими томонидан2025йилнинг5декабрь кунига қадарлиушбу фуқароларучун ****сўм **** пуллари тўлаб берилганлиги, жавобгар томонидан мазкур маблағларни жамғарманинг тегишли ҳисоб **** ўтказиб берилмаганлиги, даъвогар томониданжавобгаргаталабномаларюборилганлиги, жавобгар томониданэсаталабномалар оқибатсиз қолдирганлиги вафуқароларга тўланган **** пулларини даъвогарнинг тегишли ҳисоб ****ўтказиб берилмаганлиги сабаблидаъвогарсудга даъво аризасибилан мурожаат қилиб, тўлаб берилган ****сўм **** пуллари регресс тартибда ундириб беришни сўраган. Даъвогар вакили суд ****иштирок этиб,мазкурфуқароларжавобгар **** ишлаган ҳолдамеҳнатда майиб бўлганлиги учун **** пуллари тўланиб берилганлигини, лекин жавобгар томонидан 60ёшга тўлганидан сўнгфуқароларга давлат томонидан пенсиялар тўланиши кераклиги бўйича эътироз билдирган ҳолда тўламасдан келаётганлигини, қонунда 60 ёшдан кейин жавобгар **** тўламаслиги кўрсатилмаганлигини, фуқаро то вафот этгунига қадарли жавобгар **** томонидан тўланиб келиши белгиланганлиги, бироқ, суд **** қадар жавобгар томонидан қисман тўловларни амалгаоширганлигини билдириб, даъвони қолган қисмини қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** жавобгар вакили иштирок этмади. Бироқ, иш ҳужжатларида жавобгарга суднинг даъво аризани иш юритишга қабул қилиш ва суд муҳокамасига тайинлаш тўғрисидаги **** етказилганлиги тўғрисидаги почта идорасининг хабарномаси мавжуд. Шу сабабли суд ишни, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****моддаси учинчи қисмига асосан, жавобгарнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд, даъвгар вакилинингтушунтишларинитинглаб, ишдаги ва **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқиб, далилларни текшириб,даъвоталабиниқисманқаноатлантиришни лозим топди. Суд **** маълум бўлдики,жавобгар **** ишлаган фуқаро****Носиржон Ғофуржонович вафот этганлиги ҳамда Рахмонова Манзурахон ва Режапова Мохигулхонлар меҳнатда майибланганлиги сабабли ногиронлик пенсияси тайинланган ва тўланиб келинган. Натижада,**** йил 5 декабр ҳолатига жавобгар томонидан асосий қарздорлик пуллари **** сўмлик Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси Андижон вилояти Хўжаобод туман бошқармаси томонидан талабнома юборилган.Жавобгар ушбу талабномани оқибатсиз қолдирган. Шу сабабли, даъвогар тўлаб берилган **** сўм пенсияни регресс тартибдан ундиришни сўраб судга мурожаат қилган. Зеро,Ўзбекистон Республикаси “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Қонунининг 15-моддаси кўра,ногиронлик пенсиялари қонунчиликда белгиланган тартибда I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар деб топилган шахсларга, шунингдек Чернобиль АЭСдаги авария туфайли майиб бўлиш ёки касаллик оқибатида III гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар деб топилган шахсларга тайинланади. Қонуннинг 17-моддасига асосан, меҳнатда майибланганда ёки касб касаллигига учраганда бериладиган ногиронлик пенсиялари иш **** қатъи назар, тайинланади. Қонуннинг47-моддаси биринчи қисми б-бандига биноан, ногиронлик пенсияси — агар ногиронлик белгиланган кундан эътиборан олтмиш кундан кечиктирмай пенсия сўраб мурожаат этилган бўлса, тиббий-ижтимоий эксперт комиссиялари ногиронликни белгилаган кундан эътиборан тайинланади. шбу пенсия бутун ногиронлик даври учун тайинланади.Ногиронлиги бўлган 60 ёшдан ошган эркакларга ва 55 ёшдан ошган аёлларга — ногиронлик пенсиялари умрбод тайинланади. шбу ногиронлиги бўлган шахсларни қайта тиббий кўрикдан ўтказиш **** уларнинг аризасига биноан амалга оширилади. Қонунинг66-моддаси 2,3-қисмларига асосан,мулкчилик шаклидан қатъи назар, **** ва ташкилотлар: боқувчисини йўқотганлик учун, шунингдек ходимнинг меҳнат вазифаларини **** билан боғлиқ ҳолда меҳнатда майибланганлиги ёки касб касаллигига учраганлигиоқибатидаги ногиронлик учун; ходим ушбу Қонуннинг7-моддасиданазарда тутилган пенсия ёшига тўлгунига қадар мазкур Қонун 12-моддасининг «б» бандига мувофиқ тайинланган пенсияларни тўлаш **** ўрнини қопловчи пулни иш **** тўлашга мўлжалланган маблағлар ҳисобидан Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига ўтказади. Ўзбекистон Республикасининг“Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”гиҚонунигамувофиқ пенсияларни тўлашга **** қоплаш тартиби тўғрисидагиНизомнинг3-бандига кўра, пенсионернинг яшаш жойи бўйича Пенсия жамғармасининг ҳудудий бошқармаси ҳар ойда кейинги ойнинг 1-санасига қадар ташкилотга меҳнат вазифаларини **** билан боғлиқ ҳолда меҳнатда майибланиш ва касб касаллиги оқибатида тайинланган боқувчисини йўқотганлик ва ногиронлик пенсияларини тўлашга **** қоплаш тўғрисида регресс талабномани юборади. Низомнинг 4-бандига асосан, ташкилотлар ҳар ойда меҳнат вазифаларини **** билан боғлиқ ҳолда олинган меҳнатда майибланиш ва касб касаллиги оқибатида тайинланган боқувчисини йўқотганлик ва ногиронлик пенсиялари тўланган ойдан кейинги ойнинг 25-санасигача мазкур **** қопловчи тўловни Пенсия жамғармасига ўтказадилар. Шунингдек, ушбу Низомнинг 6-бандига биноан, пенсионернинг ҳисобга турган жойи бўйича Пенсия жамғармаси ҳудудий бошқармалари мазкур Низомнинг3-бандидакўрсатилган пенсияларни тўлашга сарфланган маблағларнинг, улар ташкилотлар томонидан ўз **** тўланмаган ****, қонун ҳужжатларига мувофиқ регресс даъво аризалари бўйича ташкилотлардан ундирилишини таъминлайдилар. Бироқ.даъвогар томонидан **** этилган маълумотга асосан, жавобгар томонидансуд **** қадар****,05сўм тўловни амалга оширган.Шу сабабли суд, жавобгар томонидан тўланган ****,****ни даъво аризада сўраган **** сўм маблағларидан чегириб ташлаган ҳолда жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўм ундиришни қолган қисмини қанталантиришни рад этишни лозим топади. Суд, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолдадаъво талабининг асосли бўлган қисми бўйича давлат божини жавобгарданундиришни лозим топди. Зеро,ЎзбекистонРеспубликаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддаси биринчи қисмига асосан, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларга уларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда юкланади. ЎзбекистонРеспубликасининг “Давлат божи тўғрисида”ги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавийҳисоблашмиқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади. Мазкур Қонуннинг 9-моддаси биринчи қисми5-бандига кўра,Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетданташқари Пенсия жамғармасининг ҳудудий бўлинмалари — “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ пенсияларни тўлашга кетган маблағларни ташкилотлардан ундириб олиш бўйича даъволар, шу жумладан регресс даъволар юзасидандавлат божи тўлашдан озод қилинган. Шу сабабли суд, жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига****сўм давлат божи, даъвогар фойдасига****сўм почта **** ундириш лозим топди. Бинобарин суд, **** ****Ўзбекистон Республикаси “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Қонуннинг 15, 17,47,66моддаларини ваИқтисодий Процессуал Кодексининг ****, ****, ****, ****моддалариниқўллаб, ҚАРОРҚИЛДИ: Даьвоталабиқисманқаноатлантирилсин. ДаъвогарБюджетдан ташқариПенсия жамғармасиАндижон вилоят бошқармасифойдасигажавобгар“**** ****” масъулияти чекланганжамиятиҳисобидан регресс тартибда****сўм тўланган пенсия пуллари ва****сўм почта ****; Республика бюджетига ****сўм давлат божиундирилсин. Даъвони қолган қисми қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргачижро ****ларберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичидашусудорқали Андижон вилоят иқтисодий судигаапелляция тартибида шикоят қилиниши мумкин. Раислик этувчи, судья ****