Решение #2826217 economic_new

4-****-сонли иқтисодий иш Ишни кўрган судья Ш.Ҳамидов **** Биринчи инстанция судида Кассация инстанцияси маърузачи судья: **** судида БУХОРО ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ **** йил 6 январь Бухоро вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судьяси **** раислигида, ҳайъат аъзолари судьяларО.Қўлдошовва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, кредитор Бухоро вилоят солиқ бошқармаси вакили **** (**** йил 5 январдаги ****-сонлиишончнома асосида) иштирокида, аризачи “**** **** ****” масъулияти чекланган жамиятининг қарздор “Agr l st r R-TEX Q r k l” масъулияти чекланган жамиятини **** деб топиш тўғрисидаги аризачи юзасидан қабул қилинганҚоракўлтуманлараро иқтисодий судининг **** йил 15 октябрдаги келишув битимини тасдиқлаш тўғрисидаги **** нисбатанБухоро вилоят солиқ бошқармаситомониданберилган кассация шикояти иқтисодий иш ҳужжатлари билан бирга Бухоро вилоят суди биносида ўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н иқл а д и : Аризачи “**** **** ****” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда аризачи деб юритилади) иқтисодий судига мурожаат қилиб, жавобгар “Agr l st r R-TEX Q r k l” масъулияти чекланган жамиятини (бундан буён матнда қарздор деб юритилади) умумий тартибда **** деб топишни сўраган. Қоракўл туманлараро иқтисодий суднинг **** йил 27 декабрдаги **** билан жавобгар “AGR CLUSTER R-TEX Q RAK `L” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан кузатув жорий этилган ҳамда **** бошқарувчи этиб **** тайинган. Суднинг **** йил 13 январдаги **** билан **** ўз вазифасидан озод этилиб, унинг ўрнига **** тайинланган. Суднинг **** йил 11 мартдаги **** билан **** ўз вазифасидан озод этилиб, унинг ўрнига **** тайинланган. Суднинг **** йил 12 майдаги ҳал қилув қарори билан “AGR CLUSTER R-TEX Q RAK `L” масъулияти чекланган жамияти **** деб топилган ва тугатиш бошқарувчиси этиб **** тайинланган. Жавобгар “AGR CLUSTER R-TEX Q RAK `L” масъулияти чекланган жамияти суд бошқарувчиси судга ариза билан мурожаат қилиб, Қоракўл туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли **** иши бўйича келишув битимини тасдиқлаш ва иш юритишни тугатишни сўраган. Қоракўл туманлараро иқтисодий суднинг ****5йил15 октябрдаги **** билан ариза қаноатлантирилиб, қарздор ва кредиторлар ўртасида **** йил 13 октябрда тузилган келишув битими тасдиқланган ва иш юритиш тугатилган. Мазкур **** устидан Бухоро вилоят солиқ бошқармаси томонидан кассация шикояти берилган.Шикоятда келишув битими нотўғри тасдиқланганлиги, жорий тўловлар,иш **** ва бошқа **** тўланмаганлиги маълум қилиниб, суднинг келишув битимини тасдиқлаш тўғрисидаги **** бекор қилишни сўраган. Суд **** иштирок этган кредитор солиқ бошқармаси вакиликассацияшикоятида келтирилган **** такрорлаб, келишув битими қонун талаблари бузилган ҳолда тузилганлигини, жорий қарздорликлар тўланмаган бўлсада,биринчи инстанция суди асоссиз равишда келишув битимини тасдиқлаб берганлигини,қарздорнинг **** йил 29сентябрьҳолатида жорий солиқ тўловларидан қарздорлиги **** **** сўмни, давлат божи тўловидан қарздорлиги **** **** сўмни ташкил қилишини, навбатдан ташқари **** ва иш **** қарздорликлари кредиторлар реестрида кўрсатилганлигини, солиқ органи томонидан эътирозлар билдирилганлигини,суд бошқарувчи ушбу ҳолатни инобатга олмаганлигини билдириб, биринчи инстанция судининг **** бекор қилиб, қарздорни тўловга қобилиятсизлик иш юритувини қайта тиклашнисўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган аризачи, қарздор, тугатиш бошқарувчисисуд **** вакил иштирокини таъминламади. Судлов ҳайъати иш ҳужжатларида суд **** юбориш орқали хабардор қилинганлиги тўғрисидаги “Гибрид почта” хизмати маълумотномаси мавжудлигини инобатга олиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг тўртинчи қисмига кўра, ишни улар вакилининг иштирокисиз қўриб чиқишни лозим топди. Судлов ҳайъати иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, иш юзасидан маърузачи судьянинг маърузаси ва кредитор вакилининг тушунтиришларини эшитиб, қуйидагиларга асосан кредиторнингкассацияшикоятини қаноатлантиришни биринчи инстанция судининг **** бекор қилишни, келишув битимини тасдиқлаш **** аризани қаноатлантиришни рад этишни,тугатишга доир иш юритиш учунтўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишниБухоро туманларароиқтисодий судига юборишни лозим топди. ИПК****-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ суд ишникассация инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янгидалилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Кассация инстанциясининг суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт. Иш ҳужжатларидан аниқланишича, биринчи инстанция судининг **** йил15октябрдаги **** тарафлар ўртасида тузилган келишув битимитасдиқланиб, қарздорнингтўловга қобилиятсизлиги бўйича иш юритиш тугатилган. “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни (бундай буён Қонун деб юритилади)нинг ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, келишув битимини тузиш тўғрисидаги масала бўйича овоз беришда иштирок этмаган, шунингдек уни тузишга қарши овоз берган кредиторлар учун келишув битимининг шартлари уни тузишни ёқлаб овоз берган, худди ўша навбатнинг кредиторлари учун белгиланган шартлардан ёмон бўлиши мумкин эмас. Қонуннинг ****-моддаси учинчи қисмига кўра, келишув битими қарздор номидан тегишинча қарздор якка тартибдаги тадбиркор ёки қарздорнинг раҳбари, ташқи бошқарувчи, тугатиш бошқарувчиси ёхуд молиявий бошқарувчи томонидан тузилади. Қонуннинг ****-моддаси иккинчи қсимига кўра, қарздор номидан келишув битими тегишинча қарздор якка тартибдаги тадбиркор, қарздорнинг раҳбари ёки суд бошқарувчиси томонидан имзоланади.Кредиторлар номидан келишув битимини кредиторлар йиғилиши томонидан ваколат берилган шахс имзолайди. Иш ҳужжатларидан кўринишича, тарафлар ўртасида **** йил 13 октябрда расмийлаштирилган келишув битими қарздор номидантугатиш бошқарувчиси **** вакредиторлар номидан АТБ “****” Бухоро вилоят бошқармаси бошлиғи томонидан имзоланган. Қонун ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, келишув битими **** **** ўрни қопланганидан ва ушбу Қонун ****-моддасинингбиринчи қисмиданазарда тутилган талаблар ҳамда иш **** тўлаш учун пул маблағлари берилишини назарда тутувчи тўлов ҳужжатларига доир талаблар қаноатлантирилганидан кейин суд томонидан тасдиқланиши мумкин. Қонун ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд ****, суд бошқарувчиларига **** тўлаш билан боғлиқ ****, жорий коммунал ва фойдаланиш тўловлари, қарздорнинг мол-мулкини суғурта қилиш ****, шунингдек қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилганидан кейин юзага келган жорий тўлов **** бўйича талаблар ҳамда қарздор қайси фуқаронинг ҳаётига ёки соғлиғига зарар етказилганлиги учун қонунга мувофиқ жавобгар бўлса, шу фуқаронинг талаблари навбатдан ташқари қаноатлантирилади, бундан ушбу Қонун ****-моддасинингучинчи қисмиданазарда тутилган талаблар мустасно. Қонуннинг ****-моддаси иккинчи қисмига кўра суд келишув битимини тузишнинг ушбу Қонунда белгиланган тартиби бузилганда, келишув битимининг шаклига риоя этилмаганда, учинчи шахсларнинг ҳуқуқларибузилганда, келишув битимининг шартлари қонунчиликка зид бўлганда келишув битимини тасдиқлашни рад этади. **** йил 13 октябр ҳолатида тасдиқланган кредиторлар реестридажами **** **** сўмлик талаблар киритилган бўлиб, шунданнавбатдан ташқари жами қарздорлик ********сўмлик қарздорлик қопланганлиги кўрсатилган. Бироқ, қарздорнинг **** **** сўмлик жорий солиқ тўловлари ва **** **** сўмлик давлат божи тўловларибўйича юзага келган жорий тўлов **** қарздор томонидан қаноатлантирилмаган. Биринчи инстанция судикелишув битимни тасдиқлашдақонун талабларигариоя қилинган ёки йўқлигини ҳолатларини ўрганмасдан ,моддий ҳуқуқ нормасини нотўғри қўллаб, тарафлар ўртасидаги келишув битимини тасдиқлаш **** **** хулосага келган. Бинобарин, мазкур ҳолатда **** иши доирасида тарафлар ўртасида тузилган келишув битимини тасдиқлаш қонунчилик талабларига зид бўлиб ҳисобланади. ИПКнинг****-моддаси иккинчи қисмига кўра, биринчи инстанция судининг ****, қарориустидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилганкассация шикояти (протести) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарори устидан берилганкассация шикоятини (протестини) кўриш учун назарда тутилган тартибдакассация инстанцияси суди томонидан кўрилади. ИПК****-моддаси учинчи қисмининг 3-бандига кўра, даъво аризасини қабул қилишни рад этиш, даъво аризасини қайтариш, даъво аризасини кўрмасдан қолдириш, иш юритишни тугатиш, иш юритишни тўхтатиб туриш тўғрисидаги **** бекор қилишга ва даъво аризасини, ишни биринчи инстанция судида кўриб чиқиш учун юборишга ****. Баён этилганларга асосан судлов ҳайъати, кредиторнингкассация тартибидаги шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг **** бекор қилишни, келишув битимни тасдиқлаш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиш **** янги қарор қабул қилишни ва қарздорга нисбатан тугатишга доир иш юритиш учунтўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни Бухоро туманлараро иқтисодий судига юборишни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Мазкур модданинг тўққизинчи қисмига кўра, ишда иштирок этувчи шахсларнинг апелляция ва кассация ёки тафтиш тартибидаги шикояти бериш билан боғлиқ ҳолда қилган суд **** ушбу моддада баён этилган қоидаларга мувофиқ ****. Биринчи инстанция суди ишни мазмунан кўрибчиқишда барча инстанция судлари учун суд **** ундириш қисмини муҳокама қилиш ва ундириш масаласини ҳал этиши лозим. Юқоридаги баён этилганларга асосланиб,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****,303,****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати қ а р о р қ и л д и: КредиторБухоро вилоят солиқ бошқармасинингкассация шикояти қаноатлантирилсин. Қоракўлтуманлараро иқтисодий судининг **** йил15 октябрдаги**** бекор қилинсин. Янги қарор қабул қилинсин. Тарафлар ўртасида тузилган **** йил 13 октябрдаги келишув битимини тасдиқлаш тўғрисидаги аризани қаноатлантириш рад этилсин. Мазкур иқтисодий иш бўйичатугатишга доир иш юритишучун тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш Бухоро туманлараро иқтисодий судига юборилсин. Қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан бир йил муддат ичида биринчи инстанция суди орқали вилоят судииқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Раислик қилувчи ҳайъат аъзолари **** О.Қўлдошов ****