← Назад
Решение #2826277 economic_new
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
6
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| Узбекистон Республикаси Конституцияси | 55 | — | law | |
| ФКнинг | 236 | — | law | |
| ФКнинг | 744 | — | law | |
| ИПКнинг | 66 | — | law | |
| ИПКнинг | 74 | — | law | |
| ИПКнинг | 118 | — | law |
Текст решения
7 599 символов
4-1802-2501/8170-сонли иктисодий иш
УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН
ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ
Шахрисабз шахри
2026 йил 6 январь
Карши туманлараро иктисодий суди судья З.Эшмирзаевнинг
раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, тарафларсиз,
Узбекистан Савдо-саноат палатаси Кашкадарё вилояти худудий
бошкармасининг даъвогар АТ “ l q b nk” манфаатида жавобгар “D stur hi
vl d k d mi si” масъулияти чекланган жамиятидан 67 697 000 сум
муддати утган кредит фоизи карзи ундириш тугрисидаги даъво аризаси
юзасидан кузгатилган ишни фукаролик ишлари буйича Шахрисабз
туманлараро суди биносида, очик сайёр суд мажлисида куриб чикиб,
куйидагиларни
а н и к л а д и:
Узбекистан Савдо-саноат палатаси Кашкадарё вилояти худудий
бошкармаси (бундан буён матнда палата деб юритилади) АТ “ l q b nk”
(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида Шахрисабз
туманлараро иктисодий судига даъво аризаси билан мурожаат этиб,
“D stur hi vl d k d mi si” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён
матнда жавобгар деб юритилади) хисобидан 67 697 000 сум муддати утган
кредит фоизи карзини ундиришни сураган.
Суднинг ажрими билан мазкур иктисодий иш Карши туманлараро
иктисодий судининг иш юритувига кабул килинган.
Суднинг ажрими билан ишга Марказий банкнинг Кашкадарё вилояти
бош бошкармасидан мутахассис жалб килинган.
Суд мухокамасининг вакти ва жойи хакида тегишли тарзда хабардор
килинган палата, даъвогар, жавобгар вакиллари ва мутахассис суд мажлисига
келмади. Шунингдек, даъвогар вакили ишни узининг иштирокисиз куриб
чикишни сураган.
Мазкур холатда суд ишни Узбекистан Республикаси Иктисодий
процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 128, 170моддаларига асосан палата, даъвогар, жавобгар вакиллари ва мутахассиснинг
иштирокисиз куришни лозим топади.
Суд даъво аризасида келтирилган холатларни иш хужжатлари билан
бирга урганиб чикиб, мухокама килиб, куйидагиларга асосан даъвони кисман
каноатлантиришни лозим топади.
Узбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига асосан хар
ким уз хукук ва эркинликларини конунда такикланмаган барча усуллар билан
химоя килишга хакди. Кар кимга бузилган хукук ва эркинликларини тиклаш
учун унинг иши конунда белгиланган муддатларда ваколатли, мустакил
хамда холис суд томонидан куриб чикилиши хукуки кафолатланади.
Иш хужжатларига кура, тарафлар уртасида 2025 йил 8 майда
990У000151-сонли кредит шартномаси тузилган булиб, унга кура даъвогар
жавобгарга укув маркази ва маиший хизмат курсатиш шохобчалари
тадбиркорлик фаолиятини ташкил килиш максадида Узбекистон
2
Республикаси Президентининг 2025 йил 14 февралдаги П^-62-сонли карорига
мувофик “Ёшлар учун иш уринлари” лойихаси асосида Шахрисабз тумани,
Мевазор МФЙ, Муминобод кишлоги 31а-уй манзилда жойлашган “укув
маркази” нотурар бино иншоотнинг ертула кисмидаги маиший хизмат
курсатиш шохобчаларини хамда бинонинг биринчи ва иккинчи каватларида
жойлашган укув марказини жихозлаш учун учун жихозлар хамда маиший
техникалар сотиб олиш учун йиллик 18 фоиз (Марказий банк ставкаси +4)
устама тулаш шарти билан 84 ой муддатга, 24 ой имтиёзли давр билан 3 000
000 000 сум кредит ажратган.
Банк томонидан ушбу кредит маблаги тарафлар уртасида тузилган
шартномага мувофик ва шартларда жавобгарга уз вактида ажратилган.
Тарафлар уртасида тузилган шартноманинг 4.2.2-бандига кура,
“карздор” кредитнинг асосий карздорлигини хамда кредит учун хисобланган
фоизларни мазкур шартномада белгиланган шартлар ва муддатли
мажбуриятномаларга, шунингдек кайтариш жадвалига мувофик тулаши
лозим.
Тарафлар уртасида тузилган шартноманинг 4.2.17-бандига кура,
шартнома буйича хар кандай туловнинг муддатида амалга оширилмаслиги
мажбуриятни лозим даражада бажарилмаётганлигини англатади.
Иш хужжатларига кура, жавобгар кредитни тулашни кечиктирганлиги,
натижада тулов жадвалида белгиланган муддатлар бузилганлиги аникланди.
Натижада ушбу низо келиб чикиб, даъвогар судга даъво аризаси билан
мурожаат килган.
Суд даъво талабини асосли деб хисоблайди.
Узбекистон Республикаси Фукаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 8, 234-моддаларига кура мажбуриятлар
шартномадан, зиён етказиш натижасида хамда ушбу Кодексда курсатилган
бошка асослардан келиб чикади.
ФКнинг 236-моддасига кура, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва
конунчилик талабларига мувофик, бундай шартлар ва талаблар булмаганида
эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда куйиладиган бошка талабларга
мувофик лозим даражада бажарилиши керак, 237-моддасига кура,
мажбуриятни бажаришдан бир томонлама бош тортишга йул куйилмайди.
ФКнинг 744-моддасининг биринчи кисмига мувофик кредит
шартномаси буйича бир тараф - банк ёки бошка кредит ташкилоти (кредитор)
иккинчи тарафга (карз олувчига) шартномада назарда тутилган микдорда ва
шартлар асосида пул маблаглари (кредит) бериш, карз олувчи эса олинган пул
суммасини кайтариш ва унинг учун фоизлар тулаш мажбуриятини олади.
Ишга суднинг ажрими билан мутахассис жалб килинган булиб,
мутахассис ёзма тушунтиришида кредит карздорлиги ундирилиши талаб
килинган даврда яъни 2025 йил 24 ноябрь холатига кура жавобгарнинг
даъвогар олдида 67 696 986,57 сум муддати утган фоиз карзи мавжудлигини
маълум килган.
Жавобгар шартнома шартларига лозим даражада риоя килмаган.
Жавобгар судга даъвони рад этишга асос булган далилларни такдим
этмади.
3
Гарчи даъвогар жавобгардан 67 697 000 сум муддати утган кредит
фоизи карзини ундириш хакида талаб билдирган булсада, иш хужжатларига
кура 2025 йил 24 ноябрь холатига кура жавобгарнинг даъвогар олдида 67 696
986,57 сум муддати утган фоиз карзи мавжудлиги аникланди.
Шу сабабли суд даъвони кисман каноатлантириб, жавобгардан
даъвогарга 67 696 986,57 сум муддати утган фоиз карзини ундиришни лозим
топди.
ИПКнинг 66-моддасига асосан иш буйича далиллар ушбу Кодексда ва
бошка конунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар хакидаги
маълумотлар булиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг
талаблари ва эътирозларини асословчи холатлар, шунингдек низони тугри хал
килиш учун ахамиятга эга булган бошка холатлар мавжудлигини ёки мавжуд
эмаслигини аникдайди.
ИПКнинг 74-моддасига асосан, суд далилларга ишнинг барча
холатларини жамлаб, уларни суд мажлисида конунга амал килган холда хар
томонлама, тулик ва холис куриб чикишга асосланган холда уз ички ишончи
буйича бахо беради. Х,ар бир далил ишга алокадорлиги, макбуллиги ва
ишончлилиги нуктаи назаридан, далилларнинг йитиндиси эса етарлилиги
нуктаи назаридан бахоланиши лозим.
Юкоридагиларга кура, ИПКнинг 118-моддасига асосан жавобгардан
даъвогарга олдиндан туланган 41 200 сум почта харажати, республика
бюджетига 1 353 940 сум давлат божи ундиришни лозим топади.
Узбекистан Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг 66, 74,
118, 128, 170, 176-179, 186, 192-моддаларини куллаб, суд
К а р о р к и л д и:
Даъво кисман каноатлантирилсин.
Жавобгар “D stur hi vl d
k d mi si” масъулияти чекланган
жамияти хисобидан даъвогар АТ “ l q b nk” фойдасига 67 696 986,57 сум
муддати утган фоиз карзи ва олдиндан туланган 41 200 сум почта харажати
ундирилсин.
Даъвонинг колган кисмини каноатлантириш рад этилсин.
Жавобгар “D stur hi vl d
k d mi si” масъулияти чекланган
жамиятидан республика бюджетига 1 353 940 сум давлат божи ундирилсин.
^ал килув карори конуний кучга киргандан сунг ижро варакаси
берилсин.
Мазкур хал килув кароридан норози булган томонлар у кабул килинган
кундан эътиборан бир ой ичида шу суд оркали Кашкадарё вилоят судининг
иктисодий ишлар буйича судлов хайъатига апелляция тартибида ёки конуний
кучга кирган ва апелляция
^ И маган хал килув карори устидан у
Г
Ё^ггги ой ичида кассация тартибида
конуний кучга кирган кун;:
шикоят килиттти (протест
З.Эшмирзаев
к
Судья