Решение #2826859 economic_new

*******/****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОНРЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ ***и ****6йил5 январь *****ий судинингсудьяси****раислигида, судья **** котиблигида даъвогар«**** ***************манфаатида ***************»дан****,36сўмасосий, **** сўм вакил ****ҳамда суд **** ундириш **** даъво аризаси бўйича ишнитарафлар иштирокисиз суд биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: даъвогар«**** ***************(кейинги ўринда даъвогар деб юритилади)манфаатидасудга даъво аризасибилан мурожаат қилиб, ***************»(кейинги ўринда жавобгар деб юритилади)дан****,36сўмасосий қарз, **** сўм вакил **** ҳамда суд **** ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар ***************кредиттўловларинитўламаганлиги сабабли, **Б “****”нингталаби асосида****,36сўм миқдордагикредит тўловлари тўлаб берилганини, лекин***************ушбу тўловларни қайтармаганлиги сабабли ушбутўловларнисуброгация тартибидаундириб беришни сўради. Суд муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар бугунги суд **** вакили иштирокини таъминламади ва низо юзасидан муносабат билдирмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкинлиги кўрсатилган. Мазкур ҳолатда суд, ишни жавобгар вакилииштирокисиз кўришни лозим топади. Суд иш бўйича даъво аризасида келтирилган ҳолатларни иш ҳужжатлари билан бирга ўрганиб чиқиб, муҳокама қилиб, қуйидагиларга асосан даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни ҳамда суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Иш ҳужжатлари ва суд муҳокамаси давомида аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича,*************** ва ***************»ўртасида** йилдаМКО-****-****-сонли кредитшартномаси асосида жавобгарга**** сўм миқдоридакредит****. «**** *************** (суғурталовчи),***************(суғурта қилдирувчи) ўртасида **** йил28 октябрда****-сонликредит қайтмаслик хавфи бош суғурта шартномаси тузилган. 2 ***************нинг мурожаатига асосан,жавобгар *************** томонидан******** МКО**** билан ****,** Натижада даъвогар тўлаб берилган суғурта пулини суброгация тартибида ундириш бўйича судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Суд даъво талабини асосли деб ҳисоблайди. Чунки,Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда “ФК” деб юритилади)нинг ****-моддасида,агар мулкий суғурта шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, суғурта қилдирувчи (наф олувчи)нинг суғурта натижасида қопланган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи тўланган сумма доирасида суғурта товонини тўлаган суғурталовчига ўтади. Ушбу кодекснинг ****-моддасига асосан,бошқа шахс (меҳнат **** **** ходим, транспорт воситасини бошқарувчи шахс ва ҳ.к) томонидан етказилган зарарни тўлаган шахс бу шахсга нисбатан, агар қонунда бошқача миқдор белгиланмаган бўлса, тўланган товон миқдорида қайта талаб қилиш (регресс) ҳуқуқига эга. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ **** фуқаролик ҳуқуқий муносабат бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФКнинг ****-моддасига кўра **** **** шартларига ва қонунчиликкамувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганда эса иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** ****, ****-моддасига кўра **** **** бир томонлама бош тортишга йўл қўйилмаслиги белгиланган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ **** келишилган ва тарафлар учун **** усулда **** шарт. Мазкур ҳолатда жавобгар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****. Шу боисдан суд даъво талабларини асосли деб ҳисоблайди ва уни ****,****асосий қарз қисминитўлиқ қаноатлантириш лозим топади. Шунингдек, даъвогар даъво аризасида жавобгар **** лозим **** **** боис даъвогар ҳуқуқини тиклаш учун “**** *** амалга оширганлигини, бу унинг зарари эканлигини баён қилиб, уни жавобгар ҳисобидан қоплаб беришни сўраган. ФКнинг * тутилмаган бўлса, ҳуқуқи бузилган шахс ўзига етказилган зарарнинг тўла қопланишини талаб қилиши мумкинлиги, зарар деганда, ҳуқуқи бузилган шахснинг бузилган ҳуқуқини тиклаш учун қилган ёки қилиши лозим бўлган ****, унинг мол-мулки йўқолиши ёки шикастланиши (**** зарар), шунингдек бу шахс ўз ҳуқуқлари бузилмаганида одатдаги фуқаролик муомаласи шароитида олиши мумкин бўлган, лекин ололмай қолган даромадлари (бой берилган фойда) тушунилиши белгиланган. 3 Мазкур ҳолатда суд адвокатлик хизматлари **** ундиришни мавжуд ҳуқуқий асослар ва адолат принципларига мувофиқ даъвогар томонидан сўралаётган адвокат хизмати учун тўланган3**** сўмни15**** сўмгача камайтиришни лозим топади. ИПКнинг **** суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлиги ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди.Бундай маълумотлар ёзма ва ашёвий далиллар, гувоҳларнинг кўрсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланади. ИПКнинг 67-моддасига кўра исботлаш ишни мазмунан кўриш учун аҳамиятга эга ҳолатларни аниқлаш **** далилларни тўплаш, тадқиқ этиш, текшириш ва баҳолашдан иборатдир. Ушбу кодекснинг **** асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради, ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи-назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим. ***** ичига олган ҳужжатлар, шартномалар, маълумотномалар, амалий ёзишмалар ёзма далиллардир. ИПКнинг ****-моддасига кўра даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонунига кўра, иқтисодий судларга бериладиган мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи тўланиши кераклиги белгиланган. Юқоридагиларга кўра, суд даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****,36сўмасосий қарз, ****сўм вакил ****, олдиндан тўланган**** сўм давлат божи, ****сўм почта ****, Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб **** **** сўм видеоконференцалоқахизмати****ундиришни, даъвонинг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик *** ****, ****, ****моддаларини ҳамдаЎзбекистон РеспубликасиИқтисодий процессуал кодексининг ****, ****,****,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: даъвогарнинг даъво талаби қисманқаноатлантирилсин. ***************»ҳисобидан: даъвогар«**** ***************фойдасига****,**** асосий қарз, ****сўм вакил ****, олдиндан тўланган **** сўм давлат божи, **** сўм почта ****; Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб **** **** сўм 4 видеоконференцалоқахизмати**** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ўтгач, қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан сўнг ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган томонлар у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд * Судья ****