Решение #2828594 Экономические

****1-2502/****-сонли иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижон шаҳар ****5йил24 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий суди судьяси****нинграислигида,А.Азизовнингкотиблигида, даъвогар“TECHNICAL DATA SOLUTION” масъулияти чекланган жамияти тугатиш бошқарувчисининг,жавобгар“ODIL-XAMZA” хусусий ****ҳисобидан****сўм қарздорликни ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишнитарафлар ишитрокисиз,Андижонтуманлараро иқтисодий судибиносида,очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Даъвогар“TECHNICAL DATA SOLUTION” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади)тугатиш бошқарувчиси Андижонтуманларароиқтисодий судга даъво ариза билан мурожаат қилиб,жавобгар – “ODIL-XAMZA” хусусий **** (бундан буён матнда “Жавобгар” деб юритилади)ҳисобидан ****сўм қарздорликни ундиришнисўраган. Даъво аризада ва унга илова қилинган хужжатларда кўринишича, тугатиш бошқарувчиси жамиятга тегишли **** ҳисоб **** ҳамда Тошкент шаҳар солиқ бошқармаси томонидан **** қилинган ҳисоб-фактуралар ўрганилганда жавобгар ҳисоб **** даъвогар томонидан жами **** сўмлик маблағлар кўчирилган бўлиб, товарлар олинганлиги ҳужжатлариэсамавжуд эмаслигианиқланган. Мазкур маблағларни қайтариш бўйича тугатиш бошқарувчи томонидан**** йил20 октябрда жавобгаргапочта алоқа бўлими орқали**** талабнома юборган, жавобгарушбуталабномани оқибатсиз қолдирган, шу сабабли тугатиш бошқарувчиси судга даъво ариза билан мурожаат қилган. Аввалги суд ****тугатиш бошқарувчисииштирок этиб,даъвогарнинг **** айланмалари ўрганилганда, жавобгарга****сўмлик маблағлар кўчирилганлигини, бироқ тугатиш бошқарувчиси даъвогар ва жавобгарлар билан мулоқотга чиқмаганлигини, **** Тошкент шаҳар солиқ бошқармаси томонидан **** қилинган **** – фактураларда ҳам **** сўмлик товарлар олинганлиги тўғрисида ****-фактура чиқмаганлигигаасосланиб судга даъво аризаси киритилганлигини, тугатиш бошқарувчисида **** айланмасидан олинган маълумотдан бошқа маълумот ҳозирги **** мавжуд эмаслигини билдириб, суд томонидан сўралган ҳужжатларни кейинги суд**** **** этишини маълум қилган.Бироқ кейинги суд **** иштирок этмади. Жавобгар суд **** **** хабардор қилинган, лекин суд **** иштирок этмади ва ўз эътирозларини билдирмади. Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал Кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаларига асосан, жавобгар вакилларининг иштирокисиз кўришни лозим топди. Суд,тугатишбошқарувчисининг аввалги суд **** бергантушунтиришини тинглаб, ишдаги ва **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқиб,мазкур суд **** сўралган ****-фактуралартугатиш бошқарувсичи томонидан**** этмаганлигини инобатга олиб,қуйидагиларга асосандаъво талабини қаноатлантиришни рад этишни лозим деб ҳисоблади. Чунки, **** айланмасида****3йил23 ноябрдаги****-сонли шартномага асосан**** йил 24 ноябрда **** сўм ҳамда **** йил 29 ноябрда эса **** сўм ўтказилганлиги кўрсатилган бўлсада, бироқ тугатиш бошқарувчиси томонидан **** йил 23 ноябрдаги ****-сонли шартнома ва ****фактуралари судга **** этилмади. Бундан ташқари, тугатиш бошқарувчиси ўзининг судга **** этган маълумотномасида Тошкент шаҳар солиқ бошқармаси томонидан **** қилинган ****-фактуралари орасида жавобгар томонидан товарлар бериб юборилганлиги ҳужжатлари мавжуд эмаслигини маълум қилган. Шунингдек, тугатиш бошқарувчи томонидан ушбу ҳолатларга аниқлик киритиш учун даъвогар ва жавобгар билан мулоқотга чиқмаган. Суд тугатиш бошқарувчиси **** даъвогарнинг **** айланмаларини **** этиш билан қаноатланган. Даъво талабидаги қарздорликтугатиш бошқарувчиси томонидан етарлича асосланмаган Зеро,ИПКнинг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган далилларни ишда иштирок этувчи бошқа шахслар олдида, агар ушбу Кодексда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, суд **** бошлангунига қадар ёки суд белгилаган муддат доирасида очиб бериши лозим. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда “ФК” деб аталади)нинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган ****, **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига биноан, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа ****фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, сотиб олувчи етказиб бериладиган товарлар **** шартномада назарда тутилган ҳисоб-китоблар тартиби ва шаклига амал қилган ҳолда тўлайди.Агар тарафлар келишувида ҳисобкитоблар тартиби ва шакли белгиланмаган бўлса, ҳисоб-китоблар тўлов топшириқнома-лари билан амалга оширилади. Суд, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолдасуд ****даъвогардан ундиришни лозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. ЎзбекистонРеспубликасининг “Давлат божи тўғрисида”ги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий хисоблаш миқдорининг бир баробаридан кам бўлмаган миқдорда ундирилади. Юқоридагиларга кўра суд, даъвогар ҳисобидан Республика бюджетига****сўм давлат божиундиришни ва даъвогар томонидан аввал тўлаб чиқилган **** сўм почта **** ўзининг зиммасида қолдиршинилозим топди. Бинобарин, суд Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик Кодексининг ****,****, ****-моддаларини, Иқтисодий процессуал кодексининг 68,****,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, ҚА Р О РҚИ Л А Д И: Даъво талабини қаноатлантириш рад этилсин. Даъвогар“TECHNICAL DATA SOLUTION” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан Республика бюджетига****сўм давлат божиундирилсин. Даъвогар “TECHNICAL DATA SOLUTION” масъулияти чекланган жамияти томонидан аввал тўлаб чиқилган **** сўм почта **** ўзининг зиммасида қолдирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устиданАндижонтуманлараро иқтисодий суди орқали апелляция тартибида шикоят қилиниши(протест келтириш)мумкин. Раислик этувчи, судья Х.К.Абдураимов