Решение #2828605 Экономические

4-1504-2502/15228-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Марғилон шаҳри 2025 йил 24 декабрь Марғилон туманлараро иқтисодий судининг судьяси А.Имомов, судья ёрдамчиси Д.Рахмонованинг котиблигида, даъвогар “Amina gold invest” МЧЖ суд бошқарувчисининг жавобгар “Иймон риск гавҳари” МЧЖдан 11 921 456 сўм асосий қарз ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни жавобгар вакили М.Ахмедов (раҳбар) иштирокида, суд биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуй даг ларн аниқлади: “Amina gold invest” МЧЖ (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) суд бошқарувчиси судга мурожаат қ л б, “Иймон риск гавҳари” МЧЖ (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан 11 921 456 сўм асосий қарз ундиришни сўраган. Даъвогар ишни ўз н нг иштирокисиз кўрилиши тўғрисида арз қ лган. Бундай ҳолатда суд ишни даъвогар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд мажлисида жавобгар вакили қарздорл кн тан олиб, даъвони қонун й ҳал қ л шн сўради. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 234-моддасининг иккинчи қ см га кўра, мажбуриятлар шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда мажбуриятлар маҳсулот етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФКнинг 437-моддасига кўра, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўз ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий мақсадларда, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа мақсадларда фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа мақсадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қ л ш ва уларнинг ҳақ н тўлаш мажбуриятини олади. Тарафлар ўртас да 2022 йил 1 март ва 2022 йил 19 октябрда маҳсулот етказиб бериш шартномалари тузилган. Шартномаларда даъвогар товарларни жавобгарга топшириш, жавобгар эса товарларни қабул қ л ш ва уларнинг ҳақ н тўлаш мажбуриятини олган. Даъвогар ҳ собварақ-фактуралар асосида 708 812 832,46 сўмлик товарлар етказиб берган. Жавобгар эса уларнинг ҳақ н ўз вақтида тўламаган. Натижада 11 921 456 сўм қарздорл к юзага келган. ФК 420-моддасининг иккинчи қ см га кўра, сотиб олувчи олди-сотди шартномасида назарда тутилган товар ҳақ н олдиндан тўлаш мажбуриятини бажармаган тақдирда ушбу Кодекснинг 256-моддасида назарда тутилган қо далар қўлланад , 256-модданинг тўртинчи қ см га кўра, агар бир тараф шартномада белгилаб қўй лган ўз мажбуриятини бажармаган бўлишига қарамай, иккинчи тараф мажбуриятнинг муқобил ижросини амалга оширган бўлса, биринчи тараф ўз мажбуриятини бажариши шарт. ФК 449-моддасининг биринчи қ см да сотиб олувчи етказиб бериладиган товарлар ҳақ н шартномада назарда тутилган ҳ соб-китоблар тартиби ва шаклига амал қ лган ҳолда тўлаши белгиланган. Маълум бўлишича, даъво аризаси судга топширилгач жавобгар томонидан тўлов амалга оширилмаган. ФКнинг 236-моддасига кўра, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонунч л к талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўй лад ган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. Суд иш бўйича далилларни текширишни якунлаб, даъвони қаноатлант р шн лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 118-моддасининг биринчи қ см да суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлант р лган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Юқоридагиларга асосан, ИПКнинг 118, 176-179-моддаларини қўллаб, суд қарор қилади: Даъво қаноатлант р лс н. Жавобгар “Иймон риск гавҳари” МЧЖдан даъвогар “Amina gold invest” МЧЖга 11 921 456 сўм асосий қарз, 41 200 сўм почта харажатлари ундирилсин. Жавобгар “Иймон риск гавҳари” МЧЖдан республика бюджети даромадига 412 000 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қ лув қарор устидан ҳал қ лув қарор қабул қ л нган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд орқали апелляция тартибида шикоят қ л ш (протест келтириш) мумкин. Судья А.Имомов