Решение #2828758 Экономические

4-1504-2502/15112-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Марғилон шаҳри 2025 йил 24 декабрь Марғилон туманлараро иқтисодий судининг судьяси А.Имомов, судья ёрдамчиси Д.Рахмонованинг котиблигида, даъвогар Қуй Чирчиқ тумани Камбағалликни қ сқарт р ш ва бандликка кўмаклашиш бўлимининг жавобгар “Фер строй водий инвест” МЧЖдан 19 200 000 сўм асосий қарз ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакили Д.Маматова (2025 йил 24 декабрдаги 22/13-01/07-1247-сонли ишончнома асосида) иштирокида, суд биносида, видеоконференцалоқа режимидаги очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуй даг ларн аниқлади: Қуй Чирчиқ тумани Камбағалликни қ сқарт р ш ва бандликка кўмаклашиш бўлими (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга мурожаат қ л б, “Фер строй водий инвест” МЧЖ (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан 19 200 000 сўм асосий қарз ундиришни сўраган. Суд мажлисида даъвогар вакили даъво аризаси судга топширилгач жавобгар томонидан тўлов амалга оширилмаганлиги ҳақ да маълум қ л б, даъвони қаноатлант р шн сўради. Суд муҳокамаси вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қ л нган жавобгар вакили суд мажлисига келмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 170-моддасининг учинчи қ см га кўра, иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қ л нган жавобгар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қ л н ш мумкин. Бундай ҳолатда суд ишни жавобгар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 234-моддасининг иккинчи қ см га кўра, мажбуриятлар шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда мажбуриятлар маҳсулот етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФКнинг 437-моддасига кўра, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўз ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий мақсадларда, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа мақсадларда фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа мақсадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қ л ш ва уларнинг ҳақ н тўлаш мажбуриятини олади. Тарафлар ўртас да 2023 йил 18 октябрда 399-10-140-ВКМ/2023сонли маҳсулот (водонапорная башня) етказиб бериш шартномаси тузилган. Шартномада жавобгар товарни даъвогарга топшириш, даъвогар эса товарни қабул қ л ш ва унинг ҳақ н (30 фоизни олдиндан, қолган 70 фоизни товар қабул қ л нгандан сўнг 30 банк иш куни ичида) тўлаш мажбуриятини олган. Даъвогар 2023 йил 20 октябрдаги 2333100349-сонли тўлов топшириқномаси асосида 19 200 000 сўм тўлов амалга оширган. Жавобгар эса товарни топширмаган. Натижада қарздорл к юзага келган. ФК 420-моддасининг учинчи қ см да олдиндан тўланган суммани олган сотувчи товарни топшириш бўйича мажбуриятни бажармаган тақдирда сотиб олувчи ҳақ тўланган товарни топширишни ёки сотувчи топширмаган товар учун олдиндан тўланган суммани қайтар б беришни талаб қ л шга ҳақл л г белгиланган. Даъвогар тўланган суммани қайтар б бериш тўғрисида талабномалар юборган. Жавобгар талабномаларни жавобсиз қолд рган. Натижада даъвогар даъво аризаси билан судга мурожаат қ лган. Даъвогар вакилининг судга маълум қ л ш ча, даъво аризаси судга топширилгач жавобгар томонидан тўлов амалга оширилмаган. ФКнинг 236-моддасига кўра, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонунч л к талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўй лад ган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. Суд иш бўйича далилларни текширишни якунлаб, даъвони қаноатлант р шн лозим топади. ИПК 118-моддасининг биринчи қ см да суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлант р лган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Юқоридагиларга асосан, ИПКнинг 118, 176-179-моддаларини қўллаб, суд қарор қилади: Даъво қаноатлант р лс н. Жавобгар “Фер строй водий инвест” МЧЖдан даъвогар Қуй Чирчиқ тумани Камбағалликни қ сқарт р ш ва бандликка кўмаклашиш бўлимига 19 200 000 сўм асосий қарз, 412 000 сўм давлат божи ва 41 200 сўм почта харажатлари ундирилсин. Жавобгар “Фер строй водий инвест” МЧЖдан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ҳ собварағ га 103 000 сўм видеоконференцалоқа харажатлари ундирилсин. Ортиқча тўланган 2 060 000 сўм давлат божи даъвогар Қуй Чирчиқ тумани Камбағалликни қ сқарт р ш ва бандликка кўмаклашиш бўлимига қайтар лс н. Ҳал қ лув қарор устидан ҳал қ лув қарор қабул қ л нган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд орқали апелляция тартибида шикоят қ л ш (протест келтириш) мумкин. Судья А.Имомов