Решение #2828930 Экономические

****1-****/****-сонли иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижон шаҳри ****5йил24 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судъя****раислигида,А.Азизовни котиблигида,Қўрғонтепа туман ****“Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятиманфаатида,жавобгар – “M ksim linv st” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан****сўм қарздорликни ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишинидаъвогар вакилиЭ.Долимов(ишончнома асосида) ва жавобгар вакилиХ.Кўкиев (ишончнома асосида)иштирокида,Андижонтуманларароиқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятининг“Энергосавдо” филиали Андижон бўлинмаси Қўрғонтепабўлими(бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади) билан“M ksim l-inv st” масъулияти чекланган жамияти ” (бундан буён матнда “Жавобгар” дебюритилади)ўртасида юридик шахслар учун электр энергия таъминоти шартнома (бундан буён матнда “Шартнома” деб юритилади) тузилган,****-сонли абонент **** берилган. Ушбу шартноманинг 1.1-бандига кўра, **** тармоғи орқали электр энергиясини истеъмолчига етказиб бериш, истеъмолчи эса истеъмол қилинган энергия **** тўлаш, 3.6-бандига асосан, келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун **** фоизлик олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилиши, 4.2-бандига биноан, энергия истеъмол қилишни белгиланган режимига риоя этиш ва фойдаланилган энергия учун ўз **** **** тўлаш **** бўйича тарафлар келишилган. Шартнома шартлари жавобгар томонидан лозим **** **** натижасида**** йил 1 сентябрьҳолатига етказиб берилган электр энергия учун****сўм қарздорлик ҳосил бўлган. Даъвогартомониданжавобгарга шартнома шартлари лозим **** **** натижасида етказиб берилган электр энергия учун қарздорликни иҳтиёрийравишдатўлаш, агар ушбу сумма тўланмаган **** тармоқдан узиш тўғрисидаталабномаюборган.Лекин жавобгар томониданталабномаоқибатсиз қолдирган. Шу сабабли,“Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти иқтисодий судга даъво аризасибилан мурожаат қилиб, жавобгар ҳисобидан****сўм қарздорликниундиришни сўраган. Даъвогар вакили суд **** - жавобгар суд кунига қадар қарздорлик юзасидан тўловларни амалга оширмаганлигини, сўралган қарздорлик ****, **** ва **** йиллар учун ҳисобланганлигини, шундан **** ва **** йиллар учунжавобгарга тегишли бўлган трансформаторга уланишидаги йўқотиш (потерия) учун ҳисобланганлигинибилдириб, даъвонитўлиққаноатлантириб беришни сўради. Жавобгарвакили суд **** иштирок этиб, даъвогар томонидан сўралган асосий қарздорликнотўғри ҳисобланганлигини, чунки электр энергиясидан **** ва **** йилларда умуман фойдаланилмаётганлигини, **** йил учунжамиятнинг қарздорлиги мавжудлигини, бироқ **** ва **** йиллар учун қарздорлик нотўғри ҳисобланганлигини билдириб, даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўради. Судтарафларнингфикрларинитинглабҳамдаиш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиасосларга кўра, даъво талабидагиасосийқарздорликни тўлиққаноатлантиришни лозимтопади. Аниқланишича, тарафларўртасида юридик шахслар учун электр энергия таъминоти шартнома тузилган, ****-сонли абонент **** берилган. Шартнома шартлари жавобгар томонидан лозим **** **** натижасида**** йил 1 сентябрьҳолатига етказиб берилган электр энергия учун****сўм асосий қарздорлик юзага келган. Даъвогар томонидан жавобгарга шартнома шартлари лозим **** **** натижасида етказиб берилган электр энергия учун қарздорликни иҳтиёрий тўлаш, агар ушбу сумма тўланмаган **** тармоқдан узиш тўғрисида талабномаюборилган.Лекин жавобгар томонидан талабнома оқибатсиз қолдирган. Зеро,шартноманинг 1.1-бандигаасосан, **** тармоғи орқали электр энергиясини истеъмолчига етказиб бериши, истеъмолчи эса истеъмол қилинган энергия **** тўлаши;3.6-бандигакўра, келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун **** фоизлик олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилиши; Шартноманинг4.2-бандигабиноан, энергия истеъмол қилишни белгиланган режимига риоя этиш ва фойдаланилган энергия учун ўз **** **** тўлаш **** бўйича тарафлар келишилган. Суд жараёнида **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқиб, судга даъво аризаси киритилганидан сўнгҳамжавобгар томонидан тўловларамалга оширилмаганлигимаълум бўлди. Мазкур ҳолатда суд, даъвогарнинг даъво талабини асосли деб ҳисоблайди ва даъвониасосий қарздорликни ундириш талабини тўлиққаноатлантириб жавобгардан даъвогар фойдасига****сўм ундиришнилозим топади. Даъво талабининг асослилиги - тарафлар ўртасида тузилган шартнома, талабнома, солиштирма далолатнома билан ўз тасдиғини топди. Зеро, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси (бундан буён матнда матнда “ФК” деб юритилади)****-моддасигакўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб бериши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга(истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасигабиноан,агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ аниқланади. Суд жавобгарнингдаъвогар томонидан сўралган**** йил ва **** йилда электр энергиясидан фойдаланилмаганлиги, ҳозирги кунда ушбу трансформатор орқали кўп жавобгар томонидан қуриб топширилган аҳоли фойдаланиб келаётганлигисабабли даъвони рад этиш талаби билан келиша олмайди. Чунки, жавобгар кўп қаватли биноларни қуриб аҳолига топширган ҳамда ушбу манзилдан чиқиб кетган бўлсада, лекин тарафлар ўртасида тузилган шартномани бекор қилмаган ёкишартномани бекор қилиш бўйича даъвогарга мурожаат қилмаганҳамда ўзига тегишли трансформаторни олиб чиқиб кетмаган. Бундай ҳолатда суд, жавобгарнингэътирозини асоссиз деб ҳисоблаб,даъвоаризасида сўралганасосий қарздорликни ундиришни лозим топади. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. ЎзбекистонРеспубликасининг“Давлат божи тўғрисида”ги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб кўрсатилган. Суд юқоридагиларни инобатга олиб, жавобгар ҳисобиданРеспублика бюджетига ****,80сўм давлат божи ва “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятига****сўм почта **** ундиришни лозим деб топди. Баён этилганларгава Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг****,****, ****, ****-моддаларига, Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****-моддаларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Хўжалик суди Пленумининг ****-сонли Қарори талабларигаасосланиб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъво талаби қаноатлантирилсин. “M ksim l-inv st”масъулияти чекланган жамияти” ҳисобидан: -“Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти фойдасига****сўмасосийқарздорлик ва****сўм почта ****; -Республика бюджетига ****,80сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичидашусуд орқали Андижон вилоятсудига апелляция тартибида шикоят қилиниши(протест келтириш)мумкин. Раислик этувчи, судья ****