Решение #2828943 Экономические

4-****-****/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** туман ****йил ****-декабрь **** туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси А.Ҳалимжоновнинг суд **** котиблигида,даъвогар – “Hududi l ktr t rm ql ri” акциядорлик.жамиятининг,жавобгар –“****” ҳисобидан электр энергиясидан бўлган **** сўм қарздорлик, **** сўм пеня ва суд **** ундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишнидаъвогарвакили ****(**** йил2-февралдаги06-****-сонли ишончнома), жавобгар вакили****(**** йил22-декабрдаги****-сонли ишончнома)нингиштирокида,**** туман прокурори ёрдамчиси****ғунов қатнашувида,**** туманлараро иқтисодий судининг суд **** залидаўтказилганочиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: даъвогар-“Hududi l ktr t rm ql ri” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда “даъвогар” деб юритилади) **** туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилиб,“****”(бундан буён матнда “жавобгар” деб юритилади) ҳисобидан электр энергиясидан бўлган **** сўм қарздорлик, **** сўм пеня ва суд **** ундиришни сўраган. Суд **** даъвогар вакили даъво талабини қўллаб-қувватлаб,жавобгар қарздорликни бартараф этмаганлиги сабабли судга даъво ариза киритганлигинишунингдек,жавобгар томонидан суд **** қадарҳам тўловларамалгаоширилмаганлигинибилдириб, даъвонитўлиққаноатлантиришини сўради. Суд ****жавобгарвакилиўз кўрсатмасида,даъвогар вакилининг кўрсатмаларини тасдиқлаб, қарздорликни тан олишини, бироққарздорлик давлат бюджетидан тўлаб берилиши лозимлиги ҳамда ҳозирда молиявий ҳолати яхши эмаслиги сабабли даъвогар томонидан ҳисобланган пеня миқдорини камайтириб беришни сўради. **** туман покурори ёрдамчиси****ғуновсуд **** берган ўз кўрсатмасида, даъвогарнинг даъвосини қаноатлантириш **** мувофиқ эканлигиниаммо жавобгарнинг молиявий холатини инобатга олиш лозимлигинибилдириб,даъвони қаноатлантиришнисўради. Суд, даъвогарва жавобгарвакилининг кўрсатмаларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра, даъво талабиниқисман қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Иш ҳужжатларидан кўринишича, “Hududi l ktr t rm ql ri” акциядорлик жамияти**** туманэлектр таъминоти ****ва“****”ўртасида 2025йил5январькуни****-сонли юридик шахслар учун энергия таъминоти шартномаси тузилган. Мазкур шартномага асосан**** туманэлектр таъминоти ****ва жавобгар ўртасида истеъмол қилинган электр энергия учун ****5йил1 ноябрьҳолатигатарафлар ўртасидаўзаро тасдиқланган****-фактура ва**** далолатномасига асосан жавобгарни********сўм қарздорлиги юзага келган. Даъвогар қарздорликни бартараф этиш бўйича жавобгарга огоҳлантириш хати юборган.Бироқ жавобгар огоҳлантириш хатини оқибатсиз қолдирган.Шу сабабли даъвогар судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгардан фойдаланилган электр энергиядан бўлган********сўмсўмқарздорликни ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра(Энергия таъминоти шартномаси) энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг ****-моддаси биринчи қисмига мувофиқ (Энергия таъминоти шартномаси бўйича жавобгарлик) энергия таъминоти шартномаси бўйича **** **** ёки лозим **** **** ҳолларда, энергия билан таъминловчи ташкилот шу туфайли етказилган зарарнинг, абонент эса етказилган **** зарарнинг ўрнини қоплаши шарт. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг****-моддасига кўра қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса,жавоб беришлиги белгиланган. Мазкур ҳолатда даъвогарнинг даъво талаби иш хужжатига илова қилинган солиштирма далолатнома,тарафлар ўртасида тасдиқланган ҳисобва****-фактура ҳамдадаъвогарвакилининг кўрсатувлари билан ўз исботини топади ва уни қаноатлантириш лозим бўлади. Шунингдек,даъвогаржавобгардан****сўм пеняундиришни сўраган. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг3.12-бандида етказиб берилган электр энергия **** ўз **** тўланмаган **** истеъмолчимуддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун муддати ўтказиб юборилган тўлов суммасининг 0,1 фоизи миқдорида, бироқмуддати ўтказибюборилган тўлов суммасининг 50фоизидан ортиқ бўлмаган миқдорда пеня тўлаш белгиланган. Демак, даъвогарнинг жавобгардан пеня ундириш **** талаби ҳам асосли қўйилган. Бироқ,Фуқаролик Кодексининг ****-моддасига кўра, агар тўланиши лозим бўлган неустойка кредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблиги кўриниб турса, суд неустойкани камайтиришга ****.Бунда қарздор **** қай **** ****, **** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий аҳволи, шунингдек кредиторларнинг манфаатларини эътиборга олиниши керак. Суд алоҳида ҳолларда қарздор ва кредиторларнинг манфаатларини ҳисобга олиб, кредиторга тўланиши лозим бўлган неустойкани камайтириш ҳуқуқига эга. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****-сонли қарори 4-бандида, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойкани камайтиришга **** эканлиги белгиланган. Мазкур ҳолатдажавобгарнинг молиявий ҳолатини, давлат ташкилоти эканлигини инобатга олган ҳолдаундирилиши сўралган пеня суммасини суд жавобгарнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиб деб ҳисоблайди ва шунинг учун унинг миқдорини****сўмгақадар камайтиришни лозим топади. Суд юқоридагиларни инобатга олиб, даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгарданРеспублика бюджетига********сўмдавлат божи, даъвогар фойдасига****сўм почта **** ундиришни лозим топди. Баён этилганларга ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****,****,****-моддаларига асосланиб, суд Қ А Р О Р Қ И Л А Д И: даъвогар- “Hududi l ktr t rm ql ri” акциядорлик жамиятининг даъвоталаби қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар -****ҳисобидан: -даъвогар - “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти фойдасига ********сўмасосий қарз, **** сўм пенява ****сўм почта ****; -Республика бюджетига********сўмдавлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан қонунда белгиланган муддат ва тартибда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Раислик қилувчи ****