Решение #2828996 Экономические

****1-****/****-сонли иш Судья: **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛ ВҚАРОР Андижон шаҳри ****5йил24 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий суди,судьяси****нинг раислигида,судья ёрдамчиси А.Азизовнингкотиблигида, “Ҳудудгазтаъминот”акциядорлик жамияти, жавобгар –“ИССИҚЛИК МАНБАИ” Давлат унитар **** ҳисобидан**** ****сўм асосий қарздорликундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишни, даъвогарвакилиС.Матиминов (ишончнома асосида) жавобгар вакили **** (ишончнома асосида)иштирокида,Андижонтуманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: “Ҳудудгазтаъминот” акциядорлик жамияти(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар“ИССИҚЛИК МАНБАИ” Давлат унитар **** (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан**** ****сўмасосий қарздорликниундиришни сўраган. Суд ****даъвогар вакили иштирок этиб, жавобгар томонидан **** йил 1ноябрь ҳолатигаишлатилган табиий газ учун**** ****сўм қарздорлик ҳосил бўлганлигини, ушбу қарздорликни бартараф этиш бўйича юборилган талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилганлигини, бироқ, даъво судга **** этилганидан сўнг жавобгар томонидан тўлий бартараф этилганлигини билдириб, суд **** жавобгардан ундиришни сўради. Суд **** жавобгар вакили иштирок этиб, ушбу табиий газ ишлатилганлигини, бироқ асосий қарздорлик тўлиқ бартараф этилганлигинибилдириб, суддан қлнуний қарор қаубл қилишни сўради. Суд,тарафвакилинингтушунтиришини тинглаб, ишдаги ва **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқибасосий қарздорликжавобгар томонидантўлиқбартараф этилганлиги сабабли, даъвогарнинг асосий қарздорликни ундириш талабини қаноатлантиришни рад этишни ҳамда суд **** жавобгар зиммасига юклашнилозим топди. Аниқланишичава суд **** маълум бўлишича, даъвогар билан жавобгар ўртасида 2024йил19декабрда ****21-сонли табиий газни улгуржи истеъмолчиларга етказиб бериш ва қабул қилиш шартномаси тузилган.Мазкур шартноманинг 1.1-бандига асосан етказиб берувчи ўз зиммасига газ тармоқлари орқалиистеъмолчининг келишилган буюртмаси бўйича табиий газ етказиб бериш ****олган.Истеъмолчи эса ўз зиммасига ушбу шартноманинг 1.4-бандида кўрсатилган **** газни қабул қилиш **** олганҳамда тўловларни белгиланган нарх бўйича ўз муддатида амалага оширилишибелгиланган. Даъвогар шартнома шартларини **** ҳолда жавобгарнинг буюртмасига кўратабиий газ маҳсулотларини етказиб берган,жавобгар эса истеъмол қилинган табиийгазқийматини ўз **** тўламаган, бунинг натижасида**** йил 1ноябрь ҳолатига **** **** сўмқарздорлик юзага келган. Зеро,тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 4.3-бандига асосан, истеъмолчи хисоб-китоб қилиш даври бошланишидан камида 5 кун олдин етказиб берувчининг хисоб **** ушбу шартноманинг 1.4 ва 1.5-бандларида кўрсатилган ойлик газ **** қийматининг **** фоиз суммасини олдиндан тўлайди. Қолаверса,Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси(бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, **** — фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФКнинг ****-моддасига асосан, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 14 майдаги ****-сон қарорининг 2-иловаси яъни “Табиий газдан фойдаланиш” Қоидаларини ****-бандига асосан, истеъмолчи табиий газ етказиб бериш учун тузилган шартнома асосида етказиб бериладиган табиий газ учун юз фоиз олдиндан тўловни амалга ошириши шарт. Бироқ, жавобгар томонидан ушбу қарздорлик даъво судга **** этилганидан сўнг тўлиқ бартараф этилган. Даъвогар томонидан сўралганҳамда уларни жавобгар томонидан бартараф этилганлигитарафлар ўртасида тузилган ****-фактура, жавобгарнинг тўлов топшириқномалари, даъвогарнинг судга тадқи этилган маълумотномасива ўзаро ҳисобларни мувофиқлаштириш акти орқали ўз тасдиғини топади. Юқоридагиларни инобатга олиб суд, даъвогарнинг даъво талабидаги**** ****сўм қарздорликни ундириш талабини қаноатлантиришнирад этишнилозим топади. Суд, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда давлат божини жавобгардан ундиришни лозим топди. Чунки,ИПКнинг ****-моддасибиринчибандида,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатиладишунингдек, даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилганидан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қаноатлантирилса, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатиладидеб белгиланган. ЎзбекистонРеспубликасининг “Давлат божи тўғрисида”ги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг икки фоизи миқдорида, лекин базавий хисоблаш миқдорининг бир баробаридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади. Юқоридагиларга кўра суд, жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига****,78сўм давлат божи, даъвогар фойдасига****сўм почта **** ундиришни лозим топди. Бинобарин, суд Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик Кодексининг****,****-моддалари, Иқтисодий процессуал кодексининг ****,****,****, ****-моддаларини қўллаб, ҚА Р О РҚИ Л А Д И: Даъвоталабини қаноатлантириш рад этилсин. “ИССИҚЛИК МАНБАИ” Давлат унитар ****ҳисобидан; - Даъвогар-“Ҳудудгазтаъминот”**** фойдасига****сўм почта ****; -Республика бюджетига****,78сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,ижро ****лари берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичида шу суд орқали Андижон вилоятсудига апелляция тартибида шикоят қилиниши(протест келтириш)мумкин. Раислик этувчи, судья ****