Решение #2829279 Экономические

4-1702-2502/2869-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Асака тумани 2025 йил 23 декабрь Асака туманлараро иқтисодий суди, судья Х.М.Тошпулатов раислигида, судья ёрдамчиси А.Араббоевнинг котиблигида, аризачи Асака туман солиқ инспекциясининг қарздор "MANSUROVLAR XOSILI" ФХни соддалаштирилган тартибда банкрот деб топиш тўғрисидаги аризаси бўйича иқтисодий ишни, аризачи вакили – Х.Солижонов (ишончнома асосида) иштирокида, ўз биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуй даг ларн а н и қ л а д и: Аризачи Асака туман солиқ инспекцияси ариза билан Асака туманлараро иқтисодий судига мурожаат қ л б, қарздор "MANSUROVLAR XOSILI" ФХни соддалаштирилган тартибда банкрот деб топишни сўраган. Суд мажлисида аризачи вакили ўз тушунтиришида қарздорн нг бюджет ва бюджетдан ташқари мақсадли жамғармалардан жами 47.041.824 сўм қарздорл кн тўлаб беришга қод р бўлмаганлигини билдириб, қарздорн банкрот деб топишни сўради. Суд мажлисида жавобгар вакили иштирок этмади ҳамда даъво талаблари юзасидан ўз фикр ва мулоҳазаларини билдирмадилар, суднинг суд мажлисининг вақти ва жойи ҳақ даг ажрими жавобгарнинг юридик манзилига юборилган бўлиб, суднинг ажрими жавобгар томонидан олинганлиги тўғрисида почта алоқа хизмати томонидан маълумотнома мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (матнда ИПК деб юритилади) 128-моддасининг иккинчи қ см да, суд томонидан юридик шахснинг судга маълум бўлган охирги жойлашган ери (почта манзили), фуқаронинг яшаш жойи бўйича юборилган ажримнинг кўчирма нусхаси олувчи кўрсатилган манзилда йўқлиги сабабли топширилмаган ва бу ҳақда алоқа муассасаси судни хабардор қ лган бўлса, иқтисодий суд ишларини юритиш иштирокчиси суд томонидан тегишли тарзда хабардор қ л нган деб ҳ соблан ш белгиланган. ИПК 170-моддасининг учинчи қ см га кўра, иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қ л нган жавобгар, учинчи шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қ л н ш мумкин. Шу сабабли суд ишни жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриш мумкин деган хулосага келди. Суд, аризачи вакилининг тушунтиришларини эшитиб, иш ҳужжатлар н ўрган б чиқиб, қуй даг ларга кўра аризачининг талабини қаноатлант р шн ва суд харажатларини жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топди. “Тўловга қоб л ятс зл к тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонун (матнда – Қонун деб юритилади)нинг 5-моддасига кўра тўловга қоб л ятс зл к аломатлари қуй даг лардан иборат: вақтинча тўловга қоб л ятс зл к – агар тегишли мажбуриятлар юзага келган санадан эътиборан уч ой ичида қарздор томонидан бажарилмаган бўлса, шаҳарни ташкил этувчи корхона ҳамда унга тенглаштирилган корхоналар томонидан эса олти ой ичида бажарилмаса, судга мурожаат этиш санасида қарздорн нг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қаноатлант р шга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажаришга қод р эмаслиги; доимий тўловга қоб л ятс зл к – агар судга ариза бериш санасидаги ва ариза берилган йилнинг бошидаги ҳ собот даврида, агарда ариза йилнинг биринчи чорагида берилган бўлса, ўтган йилнинг бошидаги ҳ собот даврида қарздорн нг мажбуриятлари унинг активлари қ ймат дан ошиб кетган бўлса. шбу моддада назарда тутилган қо далар тўловга қоб л ятс зл к тўғрисидаги ишлар соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилаётганда, жисмоний шахслар, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қоб л ятс зл г тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда қўллан лмайд . Қонунн нг 7-моддасига асосан Қарздор солиқлар ва йиғимлар бўйича мажбуриятларини бажармаганлиги муносабати билан унга нисбатан тўловга қоб л ятс зл к тўғрисида иш қўзғат ш ҳақ даг ариза билан судга мурожаат этиш ҳуқуқ га қарздорн нг ўз , давлат солиқ хизмати органлари, шунингдек устав фондида (устав капиталида) давлат улуши бўлган ва (ёки) пул мажбуриятлари бўйича Ўзбекистон Республикаси олдида қарз бўлган юридик шахсларга нисбатан тўловга қоб л ятс зл к тўғрисидаги ишлар бўйича ваколатли давлат органи ва унинг ҳудуд й бошқармалари эга бўлади. Қонунн нг 241-моддасига асосан ўз фаолиятини тугатган қарздор якка тартибдаги тадбиркор ёки тугатилаётган юридик шахснинг раҳбари ҳоз р бўлмаган ва уларнинг жойлашган ерини (яшаш жойини) аниқлашнинг имкони бўлмаган тақдирда, ҳоз р бўлмаган қарздорн тўловга қоб л ятс з деб топиш тўғрисидаги ариза, кредиторлик қарз миқдоридан қатъ назар, кредитор, ваколатли давлат органи, давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли орган томонидан берилиши мумкин. шбу Қонунн нг 242-моддасига кўра, суд ҳоз р бўлмаган қарздорн банкрот деб топиш ҳақ даг аризани ўз иш юритувига қабул қ л б олган кундан эътиборан икки ҳафтал к муддат ичида ҳоз р бўлмаган қарздорн банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қ лад . Ҳоз р бўлмаган қарздорн нг тўловга қоб л ятс зл г тўғрисидаги ишда кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари қўллан лмайд . Суднинг қарор ваколатли давлат органига юборилади, бу орган мазкур қарор олинган кундан эътиборан бир ҳафтал к муддатда судга тугатиш бошқарувчилигига номзодни тақдим этади. Тугатиш бошқарувчиси ўз га маълум бўлган барча кредиторларни ҳоз р бўлмаган қарздорн нг банкротлиги ҳақ да ёзма шаклда хабардор қ лад , улар хабарномани олган кундан эътиборан бир ойлик муддатда тугатиш бошқарувчисига ўз талабларини тақдим этиши мумкин. Тугатиш бошқарувчиси ҳоз р бўлмаган қарздорн нг мол-мулкини аниқлаган тақдирда суд мазкур бошқарувчининг илтимосномасига кўра тўловга қоб л ятс зл кн нг соддалаштирилган тартиб-таомилини тугатиш ҳамда тўловга қоб л ятс зл кн нг ушбу Қонунда назарда тутилган умумий тартиб-таомилларига ўт ш ҳақ да ажрим чиқариши мумкин. Шунга кўра Қонун н нг 52-моддасига асосан қарздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қ л н ш лозим бўлади. ИПКнинг 118-моддасига асосан суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлант р лган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра, суд аризачининг қарздорн банкрот деб эътироф этиш тўғрисидаги талабини асосли деб ҳ соблаб, уни қаноатлант р шн , суд харажатлари эса қарздор зиммасига юклашни лозим топади. Қонунн нг 142-моддасига асосан, суд қарздорн банкрот деб топиш ҳақ да қарор қабул қ лаётганда тугатиш бошқарувчисини ташқи бошқарувчини тайинлаш учун назарда тутилган тартибда тайинлайди. Мазкур ҳолатда, суд суд бошқарувчиси аттестатига эга бўлган, Алижонов Фахриддин Абдумуталиб ўғл қарздорн нг тугатиш бошқарувчиси этиб тайинлашни лозим топади. Қонунн нг 51-моддаси иккинчи қ см га кўра, тўловга қоб л ятс зл к тўғрисидаги иш бўйича суд ҳужжатлар , агар ушбу Қонунда бошқача қо да белгиланмаган бўлса, дарҳол ижро этилиши лозим. Тўловга қоб л ятс зл к тўғрисидаги иш бўйича суд ҳужжат н нг кўчирма нусхаси суд томонидан дарҳол қарздорн нг турган жойидаги (яшаш жойидаги) давлат ижрочисига юборилади. Юқоридагиларни инобатга олиб, “Тўловга қоб л ятс зл к тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонун н нг 5, 51, 52, 141, 142моддаларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 118, 128, 170, 176–179, 186-моддаларига асосланиб, суд қ а р о р қ и л д и: Аризачининг аризаси тўлиқ қаноатлант р лс н. Қарздор "MANSUROVLAR XOSILI" ФХ банкрот деб эътироф этилсин ҳамда тугатишга доир иш юритиш бошлансин. "MANSUROVLAR XOSILI" ФХнинг тугатиш бошқарувчиси этиб Алижонов Фахриддин Абдумуталиб ўғл номзоди тасдиқлансин. Тугатиш бошқарувчиси зиммасига: - "MANSUROVLAR XOSILI" ФХ банкрот деб эътироф этилганлиги ва тугатишга доир иш юритиш бошланганлиги тўғрисида “Тўловга қоб л ятс зл к тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонун н нг 5354- моддаларида кўрсатилган қо даларга риоя қ лган ҳолда маълумотларни расмий нашрда эълон қ л ш; - “Тўловга қоб л ятс зл к тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонун н нг 140-150-моддаларида белгиланган тартибда тугатишга доир ишларни олиб бориш; - оралиқ ҳ соботларн хар ойнинг якуни билан, заруратга қараб судга тақдим қ л б бориш; -Ўзбекистон Республикасининг “Тўловга қоб л ятс зл к тўғрисида” ги Қонун 23 ва 144-моддаларида белгиланган мажбуриятларни бажариш юклатилсин. "MANSUROVLAR XOSILI" ФХ бошқарув органи қарздорн нг бошқарув органлари (ташқи бошқарувчи) тугатиш бошқарувчиси тайинланган кундан эътиборан уч иш куни ичида қарздорн нг бухгалтерия ҳужжатлар ва бошқа ҳужжатлар , муҳрлари ва штамплари (муҳрлар ва штамплар мавжуд бўлган тақдирда), моддий ва бошқа қ мматл клар тугатиш бошқарувчисига топширилишини таъминлайди. Мазкур мажбуриятни бажаришдан бош тортилган тақдирда, қарздорн нг бошқарув органлари (ташқи бошқарувчи), шу жумладан қарздор юридик шахснинг раҳбари, қарздор якка тартибдаги тадбиркор қонунч л кка мувофиқ жавобгар бўлиши тўғрисида огоҳлантирилсин. Мазкур ҳал қ лув қарор н ишда иштирок этувчи шахсларга, шунингдек Мажбурий ижро бюросининг Асака тумани бўлими ва Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг Андижон вилоят ҳудуд й бошқармасига етказиш тугатиш бошқарувчисининг зиммасига юклатилсин. "MANSUROVLAR XOSILI" ФХ ҳ соб дан республика бюджетига 1.236.000 сўм давлат божи, Асака туман солиқ инспекциясига 41.200 сўм почта харажатлари ундирилсин. шбу ҳал қ лув қарор устидан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят қ л н ш мумкин. Раислик қилувчи, судья Х.М.Тошпулатов