Решение #2829680 Экономические

4-****/****-сонли иш Судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижоншаҳри **** йил23 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси ****раислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, даъвогар вакили ****(ишончнома асосида)иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Хоразмвилоятибошқармасининг« OR ZM SUV T ’MINOTI» акциядорлик жамиятиманфаатида жавобгар« S-SOBIR» хусусий ****дан****сўмасосий қарзниундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйичақўзғатилган иқтисодий ишни,судбиносида, очиқ суд ****, видеоконференцалоқа режимида кўрибчиқиб,қуйидагиларни аниқлади: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Хоразмвилояти бошқармаси « OR ZM SUV T ’MINOTI» акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатидасудга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар« S-SOBIR» хусусий ****(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан ****сўмасосий қарздорликни ундиришни сўраган. Суд ****иштирок этгандаъвогар вакилидаъво талабларини тўлиқ қўллабқувватлаб,суддандаъво аризасинитўлиққаноатлантиришни сўради. Суд ****тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлсада,жавобгар вакили иштирок этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матндаИПКдеб юритилади)нинг ****-моддасиучинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин.Шу сабабли суд ишни жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриш мумкин деган хулосага келди. Суд ишда иштирок этган даъвогар вакилининг тушунтиришларини,иш хужжатларини ўрганиб чиқиб, уларгаҳуқуқий баҳо бериб,қуйидаги асосларга кўрадаъвогарнинг даъво талаблариниқисман қаноатлантириб, ишни кўриш билан боғлиқ суд ****атларини жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўраҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонун хужжатларида назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонун хужжатларида назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонун хужжатларининг умумий негизлари ва мазмунига кўрафуқаролик ҳуқуқ хамда бурчларни келтириб чикарадиган харакатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига асосан**** — фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодекс (ФК)да кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишга **** қилинган хужжатлардан кўринишича низотарафлар ўртасида тузилган **** йил 24 декабрдаги 10-сонли бинониижараберишшартномаларидан келиб чиққан. Ижара шартномаларига асосан даъвогар шартномада кўрсатилган ўзига тегишли мулкларини жавобгарга **** фойдаланишга беририш, жавобгар эса шартномада белгиланган муддат ва тартибда ижара **** тўлаш **** олган. Ижара шартномаси шартлари даъвогар томонидан лозим **** ****, мулклар жавобгаргатопширилган. Шундай бўлсада, жавобгарнингижара шартномаларигаасосан олинган **** лозим **** **** натижасида даъвогар олдида қарздорлиги вужудга келган. Даъвогарнинг мавжуд қарздорликни тўлаб бериш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шундан сўнг, даъвогар юқоридаги даъво аризаси **** билан судга мурожаат қилиб, жавобгардан**** сўмижара қарздорлигини ундиришни сўраган. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан ижарага олувчи мол-мулкдан фойдаланганлик учун **** ўз **** тўлаб туриши шарт. ИПКнинг72-моддасига кўра, қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Тарафлар ўртасида шартноманинг барча муҳим шартлари юзасидан шундай ҳолларда талаб қилинадиган шаклда келишувга эришилганлиги ишга **** қилинган ижара шартномаларидан, мулк жавобгарга томширилганлиги топшириш-қабул қилиш далолатномаларидан ўз исботини топди. Жавобгар томонидан ижара объектидан фойдаланганлиги ишга **** қилинган, тарафлар ўртасида ўзаро тасдиқланган **** йил 1 июлдаги 1-сонли, **** йил 31 октябрдаги ****-сонли, **** йил 23 декабрдаги ****-сонли, **** йил 1 сентябрдаги 13-сонли ****-фактуралардан ўз тасдиғини топди. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “Мулк ижараси шартномасига оид фуқаролик қонун ҳужжатлари нормаларини иқтисодий судлар томонидан қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”гиқарори 19.5-бандида ижара объектининг муддатидан олдин (ижара шартномасининг амал қилиши тугагунига қадар) бўшатилиши ижарага олувчининг ижара **** тўлаш бўйича **** тугашига асос бўлмаслиги тўғрисида тушунтириш берилган. Бироқ, суд **** этилган ҳужжатлар асосидажавобгарнинг даъвогар олдидаги қарздорлиги********сўм эмас, балки ****,**** эканлигини аниқлади. Қайд этилганларга биноан, суд даъвонингқарздорликниундиришталабини асослидеб ҳисоблайди вақисманқаноатлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагиларгакўра, суд даъвогарнинг даъво талабларини қисманқаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Бинобарин,ФКнинг 8, ****, ****, ****-моддаларини,ИПКнинг 66, 72, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талаби қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар« S-SOBIR» хусусий ****дандаъвогар« OR ZM SUV T ’MINOTI» акциядорлик жамиятифойдасига ****,46сўмасосий қарзва****00сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар« S-SOBIR» хусусий ****дан: Республика бюджетига****,42сўм давлат божи; Ўзбекистон Республикаси Олий судига **** сўм ВКА ****ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқалиАндижонвилоятсуди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш(протест келтириш) мумкин. Судья ****