Решение #2830114 Экономические

****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Избоскан тумани **** йил 23 декабрь Избоскан туманлараро иқтисодий суди, судьяси ****қаровнинг раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти манфаатида, жавобгар - “Кўркам диёр ифори” фермер хўжалиги ҳисобидан 15 **** **** сўм етказиб берилган уруғлик чигит **** ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишни, даъвогар вакили ****, **** (**** йил 19 сентябрь кунги ****-сонли ишончнома асосида)лар иштирокида, жавобгар фермер хўжалиги вакили иштирок этмади, Избоскан туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади) манфаатида судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар “Кўркам диёр ифори” фермер хўжалиги (бундан буён матнда “Жавобгар” деб юритилади) ҳисобидан **** сўм асосий қарздорликни ундиришни сўраган. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси даъво аризасида суд **** вакилнинг иштирокисиз кўришни сўраган. Даъвогар вакили суд **** иштирок этиб, жавобгар билан шартнома тузилганлигини, **** кг 50 **** **** сўмлик уруғлик чигитини топширганлигини, лекин жавобгар томонидан тўловларни тўлиқ амалга оширмаганлиги натижасида 15 **** сўм қарздорлик юзага келганлигини билдириб, даъвони тўлиқ қаноатлантирибберишни сўради. **** суд **** **** хабардор қилинган, лекин суд **** иштирок этмади ва ўз эътирозларини билдирмади. Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда “ИПК” деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан, Палата ва жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд иш хужжатларини ўрганиб чиқиб, даъвогар вакилнинг фикрини тинглаган ҳолда **** этилган хужжатлар асосида даъвони тўлиқ қаноатлантиришни лозим топди. Аниқланишича ва суд **** маълум бўлишича, тарафлар ўртасида **** йил 17 мартда “Дориланган пахта уруғлик чигитини етказиб бериш ****да” ****-сонли шартнома ва **** йил 17 апрелда “Дориланган пахта уруғлик чигитини етказиб бериш ****” ****-сонли шартномалартузилган. Ушбу шартнома шарти даъвогар томонидан ****, шартномада белгиланган тартибда ****-фактура расмийлаштирган ҳолда жавобгарга **** кг 50 **** **** сўмлик пахта уруғлик чигитини топширган, жавобгар томонидан қабул қилиб олган, лекин тўловларни тўлиқ амалгаоширмаган. Яъни, жавобгар томонидан **** йил 15 май куни 69-сонли тўлов топшириқнома орқали 24 **** **** сўм ва **** йил 22 май куни 85-сонли тўлов топшириқнома орқали 10 **** **** сўм жами 34 **** **** сўм тўловларни амалга оширган ҳолда, даъвогар олдида 15 **** **** сўм қарздорлик мавжуд бўлган. Таъкидлаш жоизки, тарафлар ўртасида **** йил апрель ойида тузилган ва тасдиқлаш учун даъвогар томонидан юборилган ва апрель ойида жавобгар томонидан тасдиқланган ****-фактурада 1 кг уруғлик чигити 65 **** сўм жами **** кг уруғлик чигит эса 50 **** **** сўм деб белгиланган.Ушбу ****-фактура тарафлар томонидан бекор қилинмаган ва ****-фактурага ўзгатириш киритилмаган. Бундан кўринадики, жавобгар 1 кг уруғлик чигит нархини 65 **** сўмдан қабул қилишга рози бўлган ҳолда шартнома тузган ва хисобвар****фактура тасдиқланган ва ушбу шартнома ҳамда ****-фактурадаги нархга эътироз билдирмаган. Зеро, тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 1-бандида 1 кг уруғлик чигит нархи қўшимча қиймат солиғи билан биргаликда 65 **** сўм деб белгиланган. Шунингдек, тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 5-банди дхатбошисида, шартнома бир томонлама бекор қилинмаслиги ва суд тартибида ҳал қилиниши кераклиги кўрсатилган. Мазкур шартноманинг 4-бандида, харидор шартнома асосида олинган дориланган уруғлик чигит пулинихисоб фактура асосида олдиндан умумий уруғлик чигит қийматини **** фоизи миқдорида тўлаб беради деб кўрсатилган. Даъвогар томонидан жавобгарга қарздорликни бартараф этиб қўйиш бўйича **** йил июль ойида талабнома юборилган, лекин жавобгар томонидан талабномани оқибатсиз қолдирган. Шу сабабли суд, даъвогарнинг даъво талабини асосли деб ҳисоблади.Даъвони асослилиги даъвогар томонидан **** этилган шартнома, ****-фактура, талабнома, **** маълумотномаси ва суд **** берилган кўрсатмалар билан ўз тасдиғини топди. Зотан.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси (кейинги ўринда матнда “ФК” деб юритилади) ****-моддасига асосан, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқачатартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига биноан, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлабчиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиболувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, сотиб олувчи етказиб бериладиган товарлар **** шартномада назарда тутилган ҳисоб-китоблар тартиби ва шаклига амал қилган ҳолда тўлайди.Агар тарафлар келишувида ҳисобкитоблар тартиби ва шакли белгиланмаган бўлса, ҳисоб-китоблар тўлов топшириқномалари билан амалга оширилади. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда суд **** жавобгар ҳисобидан ундиришни лозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”гиҚонунида кўрсатилган талаблар бўйича мулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб кўрсатилган. Қайд этилганларга кўра суд, жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига **** сўм давлат божини, даъвогар фойдасига 41 **** сўм почта **** ундиришни лозим топди. Бинобарин, суд Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик Кодексининг ****, ****, ****-моддалари, Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****,****- моддаларини қўллаб, ҚАРОР Қ И Л А Д И: Даъво талаби тўлиқ қаноатлантирилсин. “Кўркам диёр ифори” фермер хўжалиги ҳисобидан; “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти фойдасига **** сўм асосий қарздорлик, **** сўм почта ****, Республика бюджетига **** сўм давлат божи ундирилсин.Ҳал қилув қарори бир ой муддат ўтгач, қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Избоскан туманлараро иқтисодий суди орқали Андижон вилоят судига апелляция тартибида шикоят қилиниши мумкинлиги тушунтирилсин. Раислик этувчи, судья ****қаров