Решение #2830180 economic_new

4-****2-2501/4421-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** ****5йил22декабрь Когонтуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида,****нинг котиблигида,аризачивакили ****(ишончнома асосида),Когонтуман сув етказиб бериш хизмати давлат муассасасивакили **** (ишончнома асосида)ларнингиштирокида,аризачи Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармасининг жавобгар“**** SAID ****”фермер хўжалигига нисбатан10.****.****сўм жарима санкцияси қўллаштўғрисидаги аризасибўйича қўзғатилган ишниўзбиносидаочиқ суд **** кўрибчиқиб, АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармаси(бундан буён матндааризачиёкиинспекция дебюритилади) судга ариза билан мурожаат қилиб,“**** SAID ****” фермер хўжалиги (бундан буёнматндажавобгарёкиФХ деб юритилади)га нисбатан Ўзбекистон ****ҳкамасининг 19.03.**** йилдаги 82-сонли қарори билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикасида сувдан фойдаланиш ва сув истеъмоли тартиби тўғрисида”ги Низом (бундан буёнматнда Низом деб юритилади)га асосан10.****.**** сўм жарима санкциясиқўллашнисўраган. Суднинг **** билан ишгаКогонтуман сув етказиб бериш хизмати давлат муассасаси низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб қилинган. Суд **** иштирок этганинспекциявакилиаризаниқувватлаб,унда келтириб ўтилган асосларни такрорлаб,жарима суммасиКогонтуман сув етказиб бериш хизмати давлат муассасаситомонидан берилган хулосага асосан мутахассислар томонидан ҳисобланганлигини,билдиргига асосанФХда текшириш ўтказилганлигини, текширишдаҳеч қандайқонун талаблари бузилмаганлигини,судга ариза билан мурожаат қилинганидан сўнгҳамжавобгартомонидан жарима суммаси тўлаб берилмаганлигинибилдириб,аризани қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** иштирок этганКогонтуман сув етказиб бериш хизмати давлат муассасасивакили мироб ва сувчилар томонидан бериладиган сарфланган сув **** **** маълумотларга асосанинспекцияга хулоса берганликларини, жавобгаршоли экини экиб, униариқ сувидансуғорганлигинибилдириб, ишни қонуний ҳал қилишни сўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, вакил иштирокини таъминламади.Шу сабабли суд, ишниЎзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****, ****-моддаларига асосан унинг иштирокисиз кўриб 2 чиқишнилозим топади. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб,ишда иштирок этувчи шахсларнингтушунтиришларини тинглаб,қуйидаги асосларга кўрааризани қаноатлантиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 68-моддасининг биринчи қисмигаасосан ер, ер ости бойликлари, сув, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳамда бошқа табиий ресурслар умуммиллий бойликдир, улардан оқилона фойдаланиш зарур ва улар давлат муҳофазасидадир. ИПКнинг ****-моддасига асосан ҳуқуқий таъсир чоралари қуйидагилардан иборат: фаолиятни тугатиш; атроф табиий муҳитга зарарли таъсир кўрсатаётган объектлар фаолиятини тугатиш ва (ёки) қайта ихтисослаштириш; фаолиятни чеклаш, тўхтатиб туриш ва ****, бундан фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғи учун бошқа **** хавф юзага келишининг олдини олиш билан боғлиқ ҳолда фаолиятни ўн иш кунидан кўп бўлмаган муддатга чеклаш, тўхтатиб туриш ҳоллари мустасно; **** **** бўйича операцияларни тўхтатиб қўйиш, бундан қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно; молиявий санкцияларни қўллаш, бундан солиқлар ва бошқа **** тўловлар тўлаш муддатини ўтказиб юборганлик учун пенялар ҳисоблаш, шунингдек юридик шахснинг ёки фуқаронинг содир этилган ҳуқуқбузарликдаги айбини тан олганлиги ва молиявий санкциялар суммаларини ихтиёрий равишда тўлаганлиги ҳоллари мустасно; тадбиркорлик фаолиятининг айрим турлари билан шуғулланиш учун лицензияларнинг (рухсатномаларнинг) амал қилишини ўн иш кунидан кўп бўлган муддатга тўхтатиб туриш ёки уларнинг амал қилишини тугатиш ва лицензияларни (рухсатномаларни) бекор қилиш, бундан Ўзбекистон ****ҳкамаси ва Ўзбекистон Республикаси Марказий **** томонидан бериладиган лицензиялар (рухсатномалар) мустасно. Суд қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқий таъсир чораларини ҳам қўллаши мумкин. Ариза ва иш ҳужжатлариданкўринишича,инспекциятомонидан****5йил29 сентябрдаги240-сонли буйруқасосида жавобгарга тегишли экин ер майдонларида сувдан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя қилиниши ҳолатиюзасидан текшириш ўтказилган.Текширишжараёнида жавобгар томониданўзига тегишли бўлган8гектар экин ер майдонигасувга талабчан шоли экини экилганлигиҳамда 81,0 мингм3миқдордагисувниўзбошимчалик билан ишлатганлигианиқланган,ушбу ҳолат юзасидан****5йил29 сентябрькунидалолатнома тузилган. Низомга асосанинспекциятомониданжавобгарганисбатан10.****.****сўм миқдорда жарима ҳисобланган.Ушбу жарима суммасиихтиёрий равишда тўлаб берилмаганлигисабаблиаризачисудгажавобгарга нисбатанаризада кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Низомнинг 61-бандигаасосан ушбу Низомнинг60-бандидакўрсатилган жарима санкциялари, белгиланган тартибда: Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш 3 инспекциясиҳамда унинг ҳудудий бошқармалари томонидан — сунъий сув объектларидан сув олишда; Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий органлари томонидан – табиий сув объектларидан сув олишда қўлланилади. Низом 63-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ,сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчиларига – тадбиркорлик субъектларига нисбатан ушбу Низомнинг 60-бандида кўрсатилган жарима санкциялари суд томонидан қўлланилади, улар айбига иқрор бўлган ва жарима санкцияларини ихтиёрий равишда тўлаган ҳолатлар бундан мустасно. Низом 60-бандининг биринчи қисмига асосансувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчиларига нисбатан улар томонидан қишлоқ хўжалиги, балиқчилик хўжалиги, саноат, энергетика ва коммунал-маиший эҳтиёжлар учун сув олиш тартиби бузилган ****: сув истеъмолчилари томонидан лимитдан ортиқча сув олинганлиги учун — лимитдан ортиқча олинган ҳар минг куб метр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 20 фоизи миқдорида; сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчилари томонидан сув олиш жойларини сувни бошқариш ва ҳисобга олиш воситалари билан жиҳозламасдан сув олиш сув олишга рухсат этилмаган жойлардан, шунингдек, шартнома тузмасдан сув олганлик учун — олинган ҳар минг кубометр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 30 фоизи миқдорида; сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчилари томонидан сувдан махсус фойдаланиш рухсатномасисиз сув олганлик ёки сувдан фойдаланганлик учун — олинган ҳар минг кубометр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 40 фоизи миқдорида; сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчилари томонидан сувни ўзбошимчалик билан эгаллаб олганлик учун — олинган ҳар минг кубометр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 30 фоизи миқдорида жарима санкциялари қўлланилади. Жавобгар томонидан81,0мингм3 миқдордагисувни ўзбошимчалик билан эгаллаб олганликва ишлатганликҳолати ишматериалларидаги текшириш далолатномалари,Когонтумансув етказиб бериш хизмати давлат муассасасининг хулосаси,ишда иштирок этувчи шахсларнингсуд муҳокамасидагитушунтиришлариҳамдабошқа далиллар биланўз исботини топган. Мазкур ҳолатда суд,инспекциянинг аризасини асослидеб ҳисоблайди. Маълум бўлишича,судга ариза билан мурожаат қилинганидан сўнгҳамжавобгар томонидан жарима суммаси тўлаб берилмаган.Шу сабабли суд,аризаниқаноатлантиришни лозим топади. ИПК****-моддасининг биринчи қисмидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши кўрсатилган. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 9-моддаси биринчи қисмининг 19-бандигаасосанаризачи ва жавобгар — ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйича иқтисодий судларда давлат божини тўлашдан озод қилинган. 4 Суд,аризақаноатлантирилганлиги сабабли суд **** жавобгарнингзиммасига юклашнива унданаризачифойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта **** ундиришни,шунингдекмазкур тоифадаги ишлар юзасидантарафлар давлат божини тўлашдан озод қилинганлиги сабабли иш бўйича давлат божи ундирмасликнилозим топади. Юқоридагиларга асосан ҳамда ИПКнинг ****,****, ****,****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Аризачи Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармасининг аризасиқаноатлантирилсин. Жавобгар“**** SAID ****” фермер хўжалигига нисбатан Ўзбекистон ****ҳкамасининг 19.03.**** йилдаги 82-сонли қарори билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикасида сувдан фойдаланиш ва сув истеъмоли тартиби тўғрисида”ги Низомга асосан10.****.****сўм молиявий жарима қўлланилсин. Жавобгар“**** SAID ****” фермер хўжалигиданаризачи Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармасифойдасигаолдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Тарафларнинг давлат божини тўлашдан озодқилинганлигиинобатга олинсин ҳамдаишбўйича давлат божи ундирилмасин. Ҳал қилув қарори ўн кундан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро ****си берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан ўн кунлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****