Решение #2830299 economic_new

****/4****-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН Ҳ Л ҚИЛУВ Қ Р РИ **** **** йил22 декабрь Когон туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида,****нинг котиблигида,**** вакили**** (ишончнома асосида)нинг иштирокида, даъвогар АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****” манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармасининг жавобгар“QOROVULBOZOR W ER”оилавий ****дан муддати ўтганкредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги 9.****.**** сўм,кредитнингмуддатлиасосий қисмиданқолдиқ ****.****.**** сўмундириш тўғрисидагидаъво аризаси юзасидан қўзғатилган ишни ўз биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”(бундан буён матнда даъвогар ёки **** деб юритилади)манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“QOROVULBOZOR W ER”оилавий **** (бундан буён матнда жавобгар ёкиқарз олувчидеб юритилади)данмуддати ўтганкредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги 9.****.**** сўм,кредитнингмуддатлиасосий қисмиданқолдиқ ****.****.**** сўмундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қувватлаб, унда келтириб ўтилган асосларни такрорлаб, судга даъво аризаси билан мурожаат қилингандан сўнгҳамжавобгар томонидан қарздорлик бартараф этилмаганлигини билдириб, даъвони тўлиққаноатлантириб беришни сўради. Палата ҳамдақарз олувчи суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлса-да, вакил иштирокини таъминлашмади.Бироқ, Палата даъво аризасида ишни ўзининг иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган.Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****, ****-моддаларига асосанишни уларнингиштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд, **** вакилининг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўрадаъвони қаноатлантиришнилозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича,Низом ҳамдаИшончнома асосида ****Когон **** хизматлариофисиҳамда жавобгарўртасида **** йил26 апрелдатузилган****-сонли кредит линияси очмасдан кредит бериш шартномаси(бундан буён матнда шартнома деб юритилади)га асосанқарз олувчига84ой муддатга йиллик 18 фоиз устама тўлаш шарти билан ****.****.****сўм миқдорида кредит маблағлари****. Шартноманинг 1.1-бандида**** қарз олувчига мазкур шартномада кўрсатиб ўтилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш ****, қарз олувчи эса ўз навбатида олинган маблағларни белгиланган муддатда қайтариш ва пул маблағларидан фойдаланганлиги учун фоизлар тўлаш **** олишибелгиланган. 2 **** томонидан шартнома шартлари лозим **** ****,жавобгарга кредит маблағлари **** берилган бўлса-да, бироққарз олувчитомонидан кредит ва унга ҳисобланган фоизлар шартномада назарда тутилган муддатларда тўлаб берилмаган. **** томонидан қарздорликни ихтиёрий равишда тўлаб бериш **** жавобгарга юборилган талабнома оқибатсиз қолдирилган.Шу сабабли, **** манфаатида Палата судга жавобгарга нисбатан даъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига биноан кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи (юридик шахс ёки фуқаро) қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади.Фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари қарз шартномаси билан белгиланади.Агар фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари шартномада белгиланган бўлмаса, улар асосий қарзни қайтариш учун шартномада назарда тутилган тартибда ва муддатларда тўланади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади.Ушбу ҳолатда тарафлар ўртасидаги **** шартномадан келиб чиққан. Шартноманинг 4.2.1-бандида қарз олувчи кредит ва у бўйича ҳисобланган фоизларни мазкур шартномада белгиланган муддатларда ва миқдорда тўлиқ қайтариши лозимлиги кўрсатилган. Шартноманинг5.1.3-бандида ****қарз олувчи томониданмазкур кредит шартномасида белгиланган ҳар қандай тўлов **** **** ҳоллардабундан буёнкредитлашни тўхтатиши ва кредитлар ҳамда унга ҳисобланган фоизларни муддатидан олдинундиришчораларини кўришга **** эканлигиқайд этилган. Қарз олувчи томонидан шартномада белгиланган **** лозим **** **** сабабли **** олдида9.****.****сўм кредит фоизи қарздорлиги,****.****.****сўм кредитнинг муддатли асосий қисмидан қолдиқ қарздорлигивужудга келган. Жавобгарнингмавжудқарзи ишдаги шартнома, талабнома,кредит **** тасдиқловчи****тўлов ҳужжати,маълумотнома ва **** вакилининг суд муҳокамасидаги тушунтиришлари билан тасдиқланади.Аниқланишича, судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан сўнгҳамжавобгар томонидан қарздорликбартараф этилмаган.Шу сабабли суд, даъвониқаноатлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъвоталаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандига кўра,мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи 3 миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдордадавлат божитўланиши лозим. Суд,даъво қаноатлантирилганлигисабабли суд ****жавобгарнингзиммасига юклашнива ундан****фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****,шунингдек Республика бюджетига2.****.****сўмдавлат божи ундиришнилозим топади. Юқоридагиларга асосланиб ҳамда ИПКнинг ****, ****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъво аризаси қаноатлантирилсин. Жавобгар“QOROVULBOZOR W ER”оилавий ****дан даъвогарАТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”фойдасигамуддати ўтганкредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги 9.****.**** сўм,кредитнингмуддатлиасосий қисмиданқолдиқ ****.****.**** сўм ҳамда олдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар“QOROVULBOZOR W ER”оилавий ****дан Республика бюджетига2.****.****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ойдан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****