Решение #2830478 economic_new

4-****4-2501/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судидаишни кўрган судья– Ш.Ғозиев Апелляцияинстанцияси судида маърузачи судья– А.Тўйчиев **** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ ****5йил22 декабрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари **** ва А.Тўйчиевдан иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, прокурор О.Ҳамроқулов,даъвогарМнинг вакили **** (**** йил 17 февралдаги ****-сонли ишончнома асосида),Мирзачўл туман ҳокимининг қишлоқ хўжалик масалалари бўйича ўринбосари ****, ****,жавобгар “R” фермер хўжалиги вакиллари ****(раиси), **** (**** йил 28 октябрдаги ****-сонли ордерга асосан), **** (**** йил 10 декабрдаги 11-сонли ишончномага асосан),учинчи шахсларМирзачўл туман солиқ инспекцияси вакили ****, М қишлоқ хўжалиги Ердан самарали фойдаланиш ва ер мониторинги ходими ****, Мирзачўл туман Фермерлар кенгаши раиси А.Ўтаганов, Кадастр агентлиги Мирзачўл туман филиали вакили **** (филиал бошлиғи), Мирзачўл туман Сув етказиб беришхизматидавлат муасссасаси вакили **** (директор), Агросаноат **** устидан назорат қилиш инспекцияси Жиззах вилояти Мирзачўл туман бўлими вакили **** (бўлим бошлиғи)иштирокида,даъвогарМнинг жавобгар “R” фермер хўжалиги ўртасида тузилган **** йил 21 майдаги 33-сонли ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш тўғрисидаги аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий иш бўйича Дўстлик туманлараро иқтисодий судининг **** йил 28 октябрдаги ҳал қилув қарорига нисбатан “R” фермер хўжалиги томонидан берилган апелляция шикоятини Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати жойлашганбинодаўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Мирзачўл туман ҳокимининг(бундан буён матндадаъвогар деб юритилади)2019йил2 февралдаги****-сонли қарори билан“R” фермер хўжалиги(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га****,2гектар ер майдони ижара ҳуқуқи асосида ****бберилган. М билан “R” фермер хўжалигиўртасида 2019йил21 майда33-сонли фермер хўжалиги томонидан еручасткасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси (бундан буён матнда ижарашартномасидеб юритилади) тузилган. Ижара шартномасига кўра,даъвогар жавобгаргаМирзачўлтумани ҳудудидан ****,2гектар (****,8гектар суғориладиган ерлар,2,1гектар бошқа бўз ерлар) ер участкасини пахта ва ғаллачиликка ихтисослашганқишлоқ хўжалиги 1 ишлаб чиқаришини юритишучун узоқ муддатга ижарагатопшириши, жавобгар эса ер учун ижара **** ягона ер солиғи тарзида, қонун ҳужжатларидабелгиланган ставкаларда ва муддатларда тўлаш ҳамда ердан белгиланган ****, алмашлаб экишлаарга амал қилиб фойдаланиш ва эгалик қилиш **** олган. Ер майдонида **** йил10 октябрда ўтказилган мониторинг натижасига кўра,Мирзачўл туман Ер тузиш ва мониторинг шўъбаси бошлиғи****,шўъбабошмутахассиси****қов шўъба етакчи мутахассиси****лариштирокидадалолатнома расмийлаштирилиб, унгакўраэкилган пахта майдониўрганилганда,42,0 гектар пахта майдонида чигитэкилиб, режага нисбатан 3.5 гектар кам экилганлигини, ушбу кам экилган ер майдонларига қўшибжами 8.8 гектар ер майдонига кунгабоқар экилганлигианиқланган. Кейинчалик,ер майдони **** йил13 октябрда ўтказилган мониторинг натижасига кўра,Агросаноат **** устидан назорат қилиш инспекцияси Жиззах вилояти Мирзачўл туман бўлими вакили ****, туман ҳокимининг қишлоқ хўжалигибўлими бошлиғиўринбосари ****,Мирзачўл туман Фермерлар кенгаши раиси А.Ўтаганов,Мирзачўл туман солиқ инспекцияси бошлиғи ****қобилов, Мирзачўл туманЕр тузиш ва мониторинг шўъбаси бошлиғи****, Қишлоқ хўжалик бўлими Ер тузиш ва мониторинг шўъбаси бош мутаҳассисиҚ.Абдуҳолиқов,Мирзачўл туман Сув етказиб бериш хизмати давлат муасссасасидиректори ****, Мирзачўл СИУ раиси ****лариштирокидамониторингдалолатномасирасмийлаштирилган. Мониторингдалолатномасига кўра, фермер хўжалиги томонидан**** йил 55 гектар ер майдонига пахта режаси бўйича **** тонна бўлсада, амалда 17.44центнер, **** йил 66.0 гектар ер майдонига пахта режаси бўйича ****.6 тонна бўлсада, амалда 20.7центнер, **** йил 73.0 гектар ер майдонига пахта режаси ****.2 тонна бўлсада амалда 17.0центнерпахта маҳсулоти топширилганлиги ҳамда пахта экилиши режалаштирилган ер майдонига кунгабоқар экилганлиги аниқланган.Шунингдек, даъво аризасида“R” фермер хўжалигининг 72.****.**** сўм солиқ тўловларидан қарздорлиги аниқланган. Даъвогартомониданжавобгаргаижара шартномасини ихтиёрий бекор қилиш бўйича йўллангантаклифхатижавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шу боис,Мирзачўлтуман ҳокимлигиДўстликтуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “R” фермер хўжалиги билан 2019йил21 майда тузилган33-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилишни сўраган. Дўстлик туманлараро иқтисодийсудининг **** йил24 октябрдаги ****билан ишга низонинг предметига **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатидаМирзачўл туман қишлоқ ва сув хўжалик бўлими,Агросаноат **** устидан назорат қилиш инспекцияси Жиззах вилояти бошқармаси,Давлат кадастрлар палатаси Жиззах вилоят бошқармасиваМирзачўл туман Фермерлар кенгашинизонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб 2 этилган жалб қилинган. Биринчиинстанция судининг **** йил28 октябрдаги ҳал қилув қарори биландаъвогарнингдаъвоаризасиқаноатлантирилиб,М ва “R” фермер хўжалиги ўртасида тузилган **** йил 21 майдаги 33-сонли ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси муддатидан олдин бекор қилинган.Суд **** жавобгар зиммасига юклатилган. Жавобгар биринчи инстанция судининг **** йил 28 октябрдаги ҳал қилув қароридан норози бўлиб, апелляция шикояти билан мурожаат қилган. Апелляция шикоятида биринчи инстанция судининг **** йил 28 октябрдаги ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвогарнинг даъвосини рад қилиш **** янги қарор қабул қилиш сўралган. Суд****муҳокамасида иштирок этганжавобгар вакиллари тушунтириш бериб,апелляция шикоятини қўллаб-қувватлаб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори асоссизлигини, фермер хўжалиги ер майдонидан қонуний тартибда фойдаланиб келаётганлигини, биринчи инстанция суди даъво аризасини қаноатлантиришгаасос сифатидамониторинг далолатномасига асосланганлигини, бир томонлама хулоса қилинганлигини,биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорида нима муҳокама қилинган билиб бўлмаслигини, дастлаб, **** йил 15 октябрда даъво аризасифермерга юборилганлигини, бироқ, иш ҳужжатларидаги даъво аризаси бошқа сана ва бошқа асослар кўрсатилганлигини, шу ҳолатнинг ўзи ҳал қилув қарорини бекор қилиш учун асос бўлишини, фермерга юборилган даъво аризаси иш ҳужжатларида мавжуд эмаслигини, таклиф хати ҳам **** йил 15 октябрда юборилганлигини, даъво аризаси киритиш тартибига риоя қилинмаганлигини, аввал таклиф хати берилиб, белгиланган муддатда жавоб берилмаса, даъво аризаси киритилиши кераклигини, биринчи инстанция суди ушбу ҳолатларни инобатга олмаганлигини, даъво аризасида кўрсатилган **** бирортаси ижара шартномасини бекор қилиш учун асос бўлмаслигини, уч йил ҳосил олиш режаси **** талаби **** йил 9 октябрда қонунчиликка ўзгартириш киритилиб, мазкур талаб чиқарилганлигини, бошқа турдаги экинлар экишга қонунчиликда рухсат берилганлигини, бошқа экин экиш учун июнь ойида мурожаат қилинганлигини, лекин, даъвогар жавоб бермаганлигини, шундан кейин экилганлигини, унда ҳам пахта ёки ғалла экин майдонига экилмаганлиги, чунки, пахта март ойида экилишини,бошқа экин эса июнь ойида экилганлигини, пахта учун **** жойда пахта экилган бўлганлигини, агар пахта ёки ғалла белгиланган майдонга экилмаса, **** молиялаштиришни тўхтатиши,аммо тўхатилмаганлигини, фермер солиқ тўловидан қарзи йўқлигини, электр энергиясидан ҳам қарзи йўқлиги балки **** суммасиниқарз деб баён қилинганлигини таъкидлашиб, апелляция шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилишни сўрашди. Суд****муҳокамасида иштирок этган даъвогарвакилитушунтириш бериб,апелляция шикояти асосизлигини,жавобгар ер тўғрисидаги қонунчилик ва ижара шартномасига риоя қилмасдан ердан унумли фойдаланиш талабларини бузиб келаётганлигини, ер участкасидан рухсат этилган фойдаланишнинг асосий турларига номувофиқ фойдаланганлигини, ер участкасидан оқилона 3 фойдаланмаётганлигини, белгиланган муддатларда ижара **** тўламай келаётганлигини,ер майдонига бошқа экинларэкилганлиги аниқланганлигини,солиқтўловлариҳам ўз **** тўланмаслиги натижасида72.****.**** сўмсолиқ қарздорлиги вужудга келганлигини билдириб,биринчи инстанциясудининг ҳал қилувқарорини ўзгаришсиз қолдиришни, апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад қилишни сўради. Суд****и муҳокамасида иштирок этганМирзачўл туман ҳокимининг қишлоқ хўжалик масалалари бўйича ўринбосари,учинчи шахсларМирзачўл туман солиқ инспекцияси, М қишлоқ хўжалиги Ердан самарали фойдаланиш ва ер мониторинги ходими, Мирзачўл туман Фермерлар кенгаши раиси, Кадастр агентлиги Мирзачўл туман филиали вакили, Мирзачўл туман Сув етказиб бериш хизмати давлат муасссасаси вакили, Агросаноат **** устидан назорат қилиш инспекцияси Жиззах вилояти Мирзачўл туман бўлими вакилиўз кўрсатмаларида, ўзларииштирокида расмийлаштирилган далолатнома **** йил13 октябрь куни тузилганлигини,далолатномада кўрсатилган камчиликлар мавжуд бўлганлиги,фермер хўжалиги томониданер майдонларигабошқа экинлар экилганлигинитаъкидлаб ўтишди. Суд****муҳокамасида иштирок этган прокурор апелляцияшикоятида келтирилган **** асоссиз эканлигини ҳамда суд ҳужжатини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асослар мавжуд эмаслигидан келиб чиқиб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, жавобгарнингапелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдириштўғрисида фикрбилдирди. Судлов ҳайъати,ишда иштирок этувчи шахсларвакилларининг тушунтиришларинива прокурор фикринитинглаб,апелляцияшикоятида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,апелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришнилозимдебтопади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига мувофиқ ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасига кўра, суд ишни апелляция инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Апелляция инстанциясининг суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текширишишарт.Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар апелляция инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. Апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасидаиштирок этганжавобгарвакиллари томонидан биринчи инстанция суди ҳал қилув қарори қабул қилишда иш ҳолатларини тўлиқ ўрганмасдан, даъвогарнинг даъвосини қаноатлантириш тўғрисида нотўғри тўхтамга келганлигини,фермер хўжалиги ер майдонидан қонуний тартибда фойдаланиб келаётганлигини, биринчи инстанция суди даъво аризани қаноатлантиришга асос сифатида мониторинг далолатномасига асосланганлигини, бир томонлама хулоса қилинганлиги, 4 “Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низом асосида даъво қўзғатилмаганлигига эътибор қаратилмаганлигини,3 ой олдин таклиф хати берилмаганлигини,пахта ва ғалла экин майдонларига ўз **** агротехник тадбирлар ўтказилганлигини, томчилатиб суғориш технологияси жорий қилинган ер майдонларига камидабешйил **** каби ҳолатларни инобатга олмасдан, мониторинг далолатномагаасосланиб бир томонлама хулоса қилинганлиги тўғрисида **** келтирилган. Судлов ҳайъати жавобгарнинг апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасида келтирилган ****билан келишмайди. Чунки, ишдаги мавжуд ҳужжатлардан ва суд муҳокамасида аниқланишича,Мирзачўл туман ҳокимининг ****9йил2февралдаги****-сонли қарори билан “R” фермер хўжалигига****,2гектар ер майдони ижара ҳуқуқи асосида **** берилган. Мирзачўлтуман ҳокимлиги билан “R” фермер хўжалиги ўртасида 2019йил 21 майда33-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси тузилган. Ижара шартномасига кўра, даъвогар жавобгаргаМирзачўлтумани ҳудудидан****,2гектар (****,8гектар суғориладиган ерлар,2,1гектар бошқа бўз ерлар) ер участкасини пахта ва ғаллачиликка ихтисослашган қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини юритиш учун узоқ муддатга ижарага топшириши, жавобгар эса ер учун ижара **** ягона ер солиғи тарзида, қонун ҳужжатларида белгиланган ставкаларда ва муддатларда тўлаш ҳамда ердан белгиланган ****, алмашлаб экишлаарга амал қилиб фойдаланиш ва эгалик қилиш **** олган. Аниқланишича,ер майдонида **** йил10 октябрда ўтказилган мониторинг натижасига кўра,Мирзачўл туманЕр тузиш ва мониторинг шўъбаси бошлиғи****, шўъбабошмутахассиси****қовшўъба етакчи мутахассиси****лар иштирокида далолатнома расмийлаштирилиб, унга кўра экилган пахта майдони ўрганилганда,42,0 гектар пахта майдонида чигитэкилиб, режага нисбатан 3.5 гектар кам экилганлигини, ушбу кам экилган ер майдонларига қўшиб жами 8.8 гектар ер майдонига кунгабоқар экилганлигианиқланган. Кейинчалик, ер майдони **** йил13 октябрда ўтказилган мониторинг натижасига кўра,Агросаноат **** устидан назорат қилиш инспекцияси Жиззах вилояти Мирзачўл туман бўлими вакили ****,туман ҳокиминингқишлоқ хўжалигибўлими бошлиғиўринбосари****,Мирзачўл туман Фермерлар кенгаши раиси А.Ўтаганов, Мирзачўл туман солиқ инспекцияси бошлиғи ****қобилов, Мирзачўл туманЕр тузиш ва мониторинг шўъбаси бошлиғи****, Қишлоқ хўжалик бўлими Ер тузиш ва мониторинг шўъбаси бош мутахассиси Қ.Абдуҳолиқов,Мирзачўл туман Сув етказиб бериш хизмати давлат муассасасидиректори ****, Мирзачўл СИУ раиси ****лар иштирокида мониторинг далолатномаси расмийлаштирилган. Мониторинг далолатномасига кўра, фермер хўжалиги томонидан**** йил 55 гектар ер майдонига пахта режаси бўйича **** тонна бўлсада, амалда 17.44центнер, **** йил 66.0 гектар ер майдонига пахта режаси бўйича ****.6 тонна бўлсада, амалда 20.7центнер, **** йил 73.0 гектар ер майдонига пахта режаси ****.2 тонна бўлсада амалда 17.0центнерпахта маҳсулоти 5 топширилганлиги ҳамда пахта экилиши режалаштирилган ер майдонига кунгабоқар экилганлиги аниқланган. Шунингдек, даъво аризасикиритилган даврда“R” фермер хўжалигининг 72.****.**** сўмсолиқ ва бошқа **** тўловлардан қарзи мавжуд бўлган. Бундан ташқари, туман ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари - Қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи, Кадастрлар палатасиМирзачўлтуман бўлими бошлиғи ва туман фермерлар кенгаши раиси иштирокида расмийлаштирилган **** йил13 октябрдаги маълумотда фермер хўжалиги томониданпахта экилиши режалаштирилганер майдонларигакунгабоқарэкилганлиги қайд этилган. Ижара шартномасининг 15-бандидаер участкасининг ихтисослашувини мазкур шартноманинг 2-бандигамувофиқ****, давлат эхтиёжлари учун харид қилинадиган маҳсулот етиштирилишини ташкил этиш, ердан унинг белгиланган **** мувофиқ оқилона фойдаланиш, тупроқ унумдорлигини ошириш, ишлаб чиқаришда табиатни муҳофаза қилувчи технологияларини қўллаш, ўз хўжалик фаолияти натижасида ҳудуддаги экологик вазиятнинг ёмонлашувига йўл қўймаслик, фермер хўжалигига ижарага берилган қишлоқ хўжалиги ерлари, шунингдек экинларидан қишлоқ хўжалиги экинлари шартномасида назарда тутилмаган бошқа **** фойдаланиши амалдаги қонун ҳужжатларида назарда тутилган барча келиб чиқадиган оқибатлари билан биргаликда ижара шартномасининг қўпол равишда бузилиши, ягона ер солиғини ўз **** тўлаш ҳамда ердан самарали ва **** фойдаланиш,қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилдорлигини (уч йил мобайнидаги ўртача йиллик ҳисобда) ерларнинг нормативдаги кадастр баҳосидан паст бўлмаган **** бўлишини таъминлашюзасидан ****икўрсатиб ўтилган. Шунингдек,Мирзачўлтуман Фермерлар кенгаши томонидан“R” фермер хўжалигининг иш фаолияти тўғрисида хулоса **** этилган. Далолатномада кўрсатилган ҳолатлар ўз тасдиғини топганлиги учун Комиссия томонидан **** этилган ҳужжатлар ва материалларни таҳлил қилиш асосида ер участкасини ижарага бериш шартномасини бекор қилиш тўғрисида хулоса тайёрланган. Туман ҳокимлиги томонидан**** йил15 октябрда жавобгар“R” фермер хўжалигига ижара шартномасини ихтиёрийравишдабекор қилиш бўйичатаклиф киритилган. Жавобгар томонидан даъвогарнинг ушбу таклифи рад этилган. Шундан сўнг, даъвогар жавобгар билантузилганер участкасиниузоқ муддатлиижарагаолиш шартномасини бекорқилиш тўғрисида иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат этган. Ўзбекистон Республикаси Ер кодексининг36-моддаси биринчи қисм 7-бандида ер участкасидан оқилона фойдаланилмаганда, 8-бандида ер участкасидан тупроқ унумдорлиги пасайишига, унинг кимёвий ва радиоактив моддалар билан ифлосланишига, экологик вазиятнинг ёмонлашувига олиб келадиган усуллар билан фойдаланилган ****, 9-бандида қонунчиликда белгиланган муддатларда ер солиғи, шунингдек ижарага олиш шартномасида белгиланган муддатларда ижара **** мунтазам тўланмай келинганда,10-бандида 6 қишлоқ хўжалиги эҳтиёжлари учун берилган ер участкасидан бир йил мобайнида ва қишлоқ хўжалиги соҳасига тааллуқли бўлмаган эҳтиёжлар учун берилган ер участкасидан икки йил мобайнида фойдаланилмаганида бутун ер участкасига ёки унинг бир қисмига эгалик қилиш ҳуқуқи ёхуд ундан доимий ёки муддатли фойдаланиш ҳуқуқи, шунингдек ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқи бекор қилиниши назарда тутилган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 31январдаги22-сонли Қарори билан тасдиқланган “Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низом (бундан буён матндаНизом дебюритилади)нинг13-бандига кўра, ер майдонини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилиш ва фермер хўжалигини тугатиш қонунчиликдабелгиланган тартибда, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари (туман (шаҳар) ҳокими) томонидан **** этиладиган даъволар асосида, иқтисодий суди қарорига биноан амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин. Тарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томонидан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: 1) иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; 2) ушбу Кодекс, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда. Тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланади. Бир тараф шартномани **** тўла ёки қисман бош тортиб, қонун ёхуд тарафларнинг келишувида бунга йўл қўйилса, шартнома тегишлича бекор қилинган ёки ўзгартирилган ҳисобланади. Ўзбекистон РеспубликасиФуқаролик кодексининг****-моддасига мувофиқ, шартнома қандай шаклда тузилган бўлса, уни ўзгартириш ёки бекорқилиш тўғрисидаги келишув ҳам шундай шаклда тузилади, башарти қонунчиликдан, шартнома ёки иш муомаласи одатларидан бошқача тартиб келиб чиқмаса. Бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса - ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин. Юқоридагиларга кўра,биринчи инстанция суди даъвогарнинг даъво аризасини қаноатлантириш тўғрисида асосли ва қонуний тўхтамга келган. Судлов ҳайъати жавобгар вакилларининг **** биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди.Шу боис, жавобгарнинг апелляция шикоятида ва суд **** 7 муҳокамасида келтирилган **** билан келишиб бўлмайди ва апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этиш лозим бўлади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисм 1-бандига кўра, апелляция инстанцияси судиапелляция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичаҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****.Ушбу ҳолда ҳал қилув қарори қонунчилик талабларига мувофиқлиги сабабли, суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартиришга асослар мавжуд эмас. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга кўра, судлов ҳайъатибиринчиинстанция суди ҳал қилув қарориниқабул қилишда моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларига риоя қилинганлигини, ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёхуд бекор қилиш учун асосларнинг мавжуд эмаслигини инобатга олиб, Дўстлик туманлараро иқтисодийсудининг ****5йил28 октябрдагиҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,апелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни,апелляцияинстанциясисудида ишни кўришбилан боғлиқолдиндан тўлаб чиқилган2.****.****сўм давлат божиниҳамдаолдиндан тўланган 41.**** сўм почта **** жавобгар зиммасида қолдиришни лозимдебтопади. Юқоридагиларга кўра ҳамдаЎзбекистон РеспубликасиИқтисодийпроцессуал кодексининг ****,****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қа ро рқи лад и: Дўстлик туманлараро иқтисодий судининг****5йил28 октябрдагиҳал қилув қарори ўзгаришсиз,жавобгар “R” фермер хўжалигининг апелляцияшикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида ҳал қилув қарори қабулқилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари М.Фаязов А.Тўйчиев 8