Решение #2830795 Экономические

****1-****/****-сонли иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижон шаҳри ****5йил22 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судъя****раислигида,А.Азизовни котиблигида, “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти жавобгар – “ANDIJON SUV TA’MINOT” акциядорлик жамияти ҳисобидан****сўм қарздорлик ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишинидаъвогар вакили****(**** йил 25 февралдаги ****-сонлиишончнома асосида)ва жавобгар вакили И.Рўзибоев (**** йил 16 июль кунги **** ишончнома асосида)лар иштирокида, Андижонтуманларароиқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятинингМарҳамат туман электр таъминоти **** (бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади) билан“ANDIJON SUV TA’MINOT” акциядорлик жамияти(бундан буён матнда “Жавобгар” дебюритилади)ўртасида юридик шахслар учун электр энергия таъминоти шартнома (бундан буён матнда “Шартнома” деб юритилади) тузилган,****-сонли абонент **** берилган. Ушбу шартноманинг 1.1-бандига кўра, **** тармоғи орқали электр энергиясини истеъмолчига етказиб бериш, истеъмолчи эса истеъмол қилинган энергия **** тўлаш, 3.6-бандига асосан, келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун **** фоизлик олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилиши, 4.2-бандига биноан, энергия истеъмол қилишни белгиланган режимига риоя этиш ва фойдаланилган энергия учун ўз **** **** тўлаш **** бўйича тарафлар келишилган. Шартнома шартлари жавобгар томонидан лозим **** **** натижасида**** йил 1 ноябрьҳолатига етказиб берилган электр энергия учун**** ****сўм қарздорликюзага келган.Ушбу қарздорликнинг **** **** сўм қисмига суднинг қарорлари мавжуд бўлганлиги сабабли, қолган қисми **** сўм қарздорликниихтиёрийравишдатўлаш, агар ушбу сумма тўланмаган **** тармоқдан узиш тўғрисидаталабномаюборган.Лекин жавобгар томониданталабномаоқибатсиз қолдирган. Шу сабабли,“Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти иқтисодий судга даъво аризасибилан мурожаат қилиб, жавобгар ҳисобидан****сўм ундиришни сўраган. Даъвогар вакили суд **** - жавобгар суд кунига қадар қарздорлик юзасиданқисман **** сўмтўловларни амалга оширганлигини, қолган тўловларамалга оширилмаганлигинибилдириб,даъвониқолган қисминиқаноатлантириб беришнисўради. Жавобгар суд **** иштирок этиб, **** ҳам қарздорлик мавжудлигини,суд **** ыадар **** сўм тўловларни амалга оширганлигини қолгантўловларниамалга ошириш чоралари кўрилаётганлигини билдириб, суддан қонуний қарор қабул қилишни сўради. Судтарафларнингфикрларинитинглабҳамдаиш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиасосларга кўра, даъво талабидагиасосийқарздорликниқисман қаноатлантиришни лозимтопади. Аниқланишича, тарафларўртасида юридик шахслар учун электр энергия таъминоти шартнома тузилган, ****-сонли абонент **** берилган. Шартнома шартлари жавобгар томонидан лозим **** **** натижасида**** йил 1 ноябрьҳолатига етказиб берилган электр энергия учун****сўм асосий қарздорлик юзагакелган. Даъвогар томонидан жавобгарга шартнома шартлари лозим **** **** натижасида етказиб берилган электр энергия учун қарздорликни иҳтиёрий тўлаш, агар ушбу сумма тўланмаган **** тармоқдан узиш тўғрисида талабномаюборилган.Лекин жавобгар томонидан талабнома оқибатсиз қолдирган. Зеро,шартноманинг 1.1-бандигаасосан, **** тармоғи орқали электр энергиясини истеъмолчига етказиб бериши, истеъмолчи эса истеъмол қилинган энергия **** тўлаши;3.6-бандигакўра, келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун **** фоизлик олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилиши; Шартноманинг4.2-бандигабиноан, энергия истеъмол қилишни белгиланган режимига риоя этиш ва фойдаланилган энергия учун ўз **** **** тўлаш **** бўйича тарафлар келишилган. Суд жараёнида **** этилган хужжатларни ўрганиб чиқиб, суд жавобгар томониданқисман **** сўмтўловларамалга ошириб қолган **** сўм тўловларни амалга оширилмаганлиги маълум бўлди. Мазкур ҳолатда суд, даъвогарнинг даъво талабини асосли деб ҳисоблайди важавобгар томонидан суд **** қадар, лекин даъво судга **** этилгандан сўнг тўланган **** сўмни чегириб ташлаган ҳолдадаъвониқисманқаноатлантириб,жавобгардан даъвогар фойдасига********сўм ундиришнилозим топади. Даъво талабининг асослилиги - тарафлар ўртасида тузилган шартнома, талабнома, солиштирма далолатнома ва счёт-фактура билан ўз тасдиғини топди. Зеро, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси (бундан буён матнда матнда “ФК” деб юритилади)****-моддасигакўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб бериши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасигабиноан,агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ аниқланади. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади, олтинчи қисмига биноан, агар даъвогар томонидан билдирилган неустойкани ундириш **** талаб асосли бўлиб, бироқ унинг миқдори қонунчиликда белгиланган ҳуқуқдан фойдаланилган ҳолда суд томонидан камайтирилган бўлса, суд **** камайтирилиши ҳисобга олинмаган ҳолда ундирилиши лозим бўлган неустойка суммасидан келиб чиққан ҳолда, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши лозим. ЎзбекистонРеспубликасининг “Давлат божи тўғрисида”ги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб кўрсатилган. Суд юқоридагиларни инобатга олиб,Республика бюджетига жавобгар ҳисобидан ****,54сўм давлат божиҳамда даъвогар ҳисобидан **** сўм давлат божи, жавобгардан даъвогар фойдасига ****сўм почта **** ундиришни лозим деб топди. Баён этилганларгава Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг****,****, ****, ****-моддаларига, Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****-моддаларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Хўжалик суди Пленумининг ****-сонли Қарори талабларигаасосланиб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. “ANDIJON SUV TA’MINOT” акциядорлик жамияти ҳисобидан: -“Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти фойдасига29****сўм қарздорлик ва****сўм почта ****; -Республика бюджетига ****,54сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичидашусуд орқали Андижон вилоятсудига апелляция тартибида шикоят қилиниши(протест келтириш)мумкин. Раислик этувчи, судья ****