Решение #2830853 economic_new

****/4594-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН Ҳ Л ҚИЛУВ Қ Р РИ **** **** йил22 декабрь Когон туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****, даъвогар АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****” манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармасининг жавобгар“BO IROV MIRZOHIDS VDO”хусусий ****данкредитнинг асосий қисмидан 5.****.**** сўм, кредит фоизларидан 2.****.**** сўмундириш тўғрисидагидаъво аризаси юзасидан қўзғатилган ишнисоддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”(бундан буён матнда даъвогар ёки **** деб юритилади)манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“BO IROV MIRZOHID-S VDO” хусусий **** (бундан буён матнда жавобгар ёкиқарз олувчидеб юритилади)данкредитнинг асосий қисмидан 5.****.**** сўм, кредит фоизларидан 2.****.**** сўм ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****2-моддасининг биринчи қисмигаасосанагар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса — беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Суднинг ****5йил2декабрь кунидаги **** асосан Палатанинг даъво аризаси соддалаштирилган тартибда иш юритишга қабул қилиниб, **** жавобгарга ИПК ****4-моддасининг иккинчи қисмига асосан ўн беш кунлик муддатда эътирозларини ёзма равишда судга **** этиши билдирилган бўлсада, эътирозлар келиб тушмади.Шу сабабли суд, ишни ИПК ****4-моддасининг тўртинчи қисмига асосан кўриб чиқишни лозим топади. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришни, қолган қисмини рад қилишнилозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича,Низом ҳамдаИшончнома асосида ****Когон **** хизматларимарказиҳамда жавобгарўртасида ****4йил22 августдатузилган****-сонли кредит линияси очмасдан кредит бериш шартномаси(бундан буён матнда шартнома деб юритилади)га асосанқарз олувчига60ой муддатга йиллик17,5фоиз устама тўлаш шарти билан ****.****.****сўм миқдорида кредит маблағлари****. Шартноманинг 1.1-бандида**** қарз олувчига мазкур шартномада кўрсатиб ўтилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш ****, қарз олувчи эса ўз навбатида олинган маблағларни белгиланган муддатда қайтариш ва пул маблағларидан фойдаланганлиги учун фоизлар тўлаш **** олишибелгиланган. 2 **** томонидан шартнома шартлари лозим **** ****,жавобгарга кредит маблағлари **** берилган бўлса-да, бироққарз олувчитомонидан кредит ва унга ҳисобланган фоизлар шартномада назарда тутилган муддатларда тўлаб берилмаган. **** томонидан қарздорликни ихтиёрий равишда тўлаб бериш **** жавобгарга юборилган талабнома оқибатсиз қолдирилган.Шу сабабли, **** манфаатида Палата судга жавобгарга нисбатан даъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига биноан кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи (юридик шахс ёки фуқаро) қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади.Фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари қарз шартномаси билан белгиланади.Агар фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари шартномада белгиланган бўлмаса, улар асосий қарзни қайтариш учун шартномада назарда тутилган тартибда ва муддатларда тўланади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади.Ушбу ҳолатда тарафлар ўртасидаги **** шартномадан келиб чиққан. Шартноманинг 4.2.1-бандида қарз олувчи кредитнива у бўйича ҳисобланган фоизларни мазкур шартномада белгиланган муддатларда ва миқдорда тўлиқ қайтариши лозимлиги кўрсатилган. Шартноманинг5.1.3-бандида ****қарз олувчи томониданмазкур кредит шартномасида белгиланган ҳар қандай тўлов **** **** ҳоллардабундан буёнкредитлашни тўхтатиши ва кредитлар ҳамда унга ҳисобланган фоизларни муддатидан олдинундиришчораларини кўришга **** эканлигиқайд этилган. Қарз олувчи томонидан шартномада белгиланган **** лозим **** **** сабабли **** олдидакредитнинг асосий қисмидан 5.****.**** сўм, кредит фоизларидан 2.****.****сўмлик муддати ўтганқарздорликвужудга келган. Жавобгарнингмавжудқарзи ишдаги шартнома, талабнома,кредит **** тасдиқловчи****тўлов ҳужжати,маълумотнома ва **** вакилининг суд муҳокамасидаги тушунтиришлари билан тасдиқланади.Бироқ, иш якка тартибда кўриб чиқилгунга қадар даъвогар томонидан **** этилган маълумотномага кўра,судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан сўнг жавобгар томонидан қарздорликқисманбартараф этилган бўлиб,даъвогар олдида22.12.**** йил ҳолатида ****.**** сўмлик кредит фоизидан қарздорлик қопланмасдан қолган.Шу сабабли суд, даъвониқисманқаноатлантириб, жавобгардан даъвогар фойдасига ****.**** сўм кредит фоизиқарздорлигини ундиришни ва даъвонинг қолган қисминиихтиёрий бартараф этилганлиги сабаблирад қилишнилозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан 3 озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандига кўра,мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдордадавлат божитўланиши лозим. Суд,даъвоқисманқаноатлантирилганлигисабабли суд ****жавобгарнингзиммасига юклашнива ундан****фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****,шунингдек Республика бюджетига****.****сўмдавлат божи ундиришнилозим топади. Юқоридагиларни инобатга олиб ҳамда ИПКнинг ****, ****, ****, ****, ****2, ****4-****5-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъво аризасиқисманқаноатлантирилсин. Жавобгар“BO IROV MIRZOHID-S VDO” хусусий ****даъвогарАТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”фойдасига****.****сўмкредитфоиз қарздорлиги ҳамда олдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Даъвонинг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар“BO IROV MIRZOHID-S VDO” хусусий ****Республика бюджетига****.****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори ўн кундан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан ўн кун муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****