Решение #2830910 Экономические

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Фарғона шаҳри 2025 йил 19 декабрь 4-1501-2502/21977-сонли иш Фарғона туманлараро иқтисодий судининг судьяси С.Махмудова раислигида, судья ёрдамчиси А.Маматҳолиқовнинг суд мажлиси котиблигида, Фарғона шаҳар прокурори ёрдамчиси О.Холматов қатнашувида, даъвогар вакили (ишончномага асосан) Н.Қодирова иштирокида, жавобгар вакили иштирок этмаган ҳолда, Фарғона шаҳар прокурори даъвогар “*********************************” акциядорлик жамияти манфаатида жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан 11 232 000 сўм моддий зарар ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни суд биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Фарғона шаҳар прокурори “*********************************” акциядорлик жамияти манфаатида (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “Пеликан Феникс Строй Инвест” (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан 11 232 000 сўм моддий зарар ва 41 200 сўм почта харажатини ундиришни сўраган. Суд мажлисида прокурор фикр билдириб, даъво аризасини қаноатлантиришни сўради. Суд мажлисида даъвогар вакили даъво аризаси юзасидан кўрсатмаларини баён қилиб ва маълумотнома тақдим қилиб, жавобгар томонидан бугунги кунга қадарли 2 232 000 сўм тўловлар амалга оширилганлиги, қолган 9 000 000 сўм моддий зарарни ундириб беришни сўради. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 128-моддаси биринчи қисмига кўра, агар суд иқтисодий суд ишларини юритиш иштирокчиси ўзига юборилган ажримнинг кўчирма нусхасини олганлиги ёки ушбу Кодексда назарда тутилган бошқа усулда хабардор қилинганлиги тўғрисида суд мажлиси бошлангунига қадар маълумотларга эга бўлса, ушбу иштирокчи тегишли тарзда хабардор қилинган деб ҳисобланади деб белгиланган. Шу сабабли суд, жавобгарни суд мажлиси куни ҳақида тегишли тартибда хабардор қилинганлиги сабабли унинг иштирокисиз ишни кўриб чиқишни лозим деб топди. Суд, даъвогарнинг кўргазмаларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра даъвони қисман қаноатлантиришни лозим деб ҳисоблайди. Иш ҳужжатларига қараганда, Қиргули шаҳар электр таъминоти корхонаси билан “Пеликан Феникс Строй Инвест” ўртасида 2025 йил 29 октябрь кунги 153962-сонли юридик шахслар учун электр таъминоти юзасидан шартнома имзоланган. Ушбу шартноманинг 1.1.-бандига кўра, “Корхона” “Истеъмолчи”га электр энергиясини уланган тармоқ орқали етказиб бериш ва “Истеъмолчи” истеъмол қилинган энергия учун ўз вақтида ҳақ тўлаш мажбуриятини олган. Мазкур шартнома мажбуриятлари “Истеъмолчи” томонидан лозим даражада бажарилмасдан, етказиб берилган электр энергияси учун тўловлар муддатида амалга оширилмасдан келинган. Даъвогар томонидан жавобгар жамиятда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 31.05.2024 йил кунги “Электр энергияси ва табиий газдан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида”ги 319-сонли қарори ижроси юзасидан ўрганиш ўтказилган. Ушбу текширишда жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” электр энергиясидан фойдаланиш қоидаларини бузган ҳолда электр энергиядан электр ҳисоблагичсиз, рухсатсиз, тўғридан тўғри электр тармоғига уланиб олиб, электр энергиядан ноқонуний фойдаланаётганлиги аниқланган ва бу ҳақда 2025 йил 05 сентябрь куни №30403-09258305-сонли далолатнома расмийлаштирилган. Текширишдан сўнг “Моддий зарарни аниқлаш бўйича қайта ҳисоб-китоб далолатномаси”га кўра жавобгар томонидан даъвогар корхонага ҳисобга олинмаган электр энергияси учун 11 232 000 сўм зарар етказилганлиги кўрсатилган. Даъвогарнинг жавобгарга йўллаган қарздорликни бартараф этиш юзасидан талабномаси оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фукаролик кодекси (бундан буён матнларда ФК деб юритилади)нинг 236-моддасига кўра, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. ФКнинг 357-моддаси биринчи қисмига кўра, шартнома тузилган пайтидан бошлаб кучга киради ва тарафлар учун мажбурий бўлиб қолади. ФКнинг 468-моддасига кўра, Энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш мажбуриятини олади, абонент эса қабул қилинган энергия ҳақини тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш мажбуриятини олади. ФК 474-моддасига кўра, агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия ҳақи абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг 470-моддасига мувофиқ аниқланади деб белгиланган. ФКнинг 14-моддасида зарар деганда, ҳуқуқи бузилган шахснинг бузилган ҳуқуқини тиклаш учун қилган ёки қилиши лозим бўлган харажатлари, унинг молмулки йўқолиши ёки шикастланиши (ҳақиқий зарар), шунингдек бу шахс ўз ҳуқуқлари бузилмаганида одатдаги фуқаролик муомаласи шароитида олиши мумкин бўлган, лекин ололмай қолган даромадлари (бой берилган фойда) тушунилиши ҳамда агар қонун ёки шартномада зарарни камроқ миқдорда тўлаш назарда тутилмаган бўлса, ҳуқуқи бузилган шахс ўзига етказилган зарарнинг тўла қопланишини талаб қилиши мумкинлиги белгилаб қўйилган. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 4.2-бандида ишлатилаётган электр қурилмалари, асбоблар ва асбоб-ускуналарининг зарур техник ҳолатини ва истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини эксплутация қилишда хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилинишини таъминлаш, ҳудудий электр тармоқлари корхонасига ёки электр таъминоти корхонасига электр асбоб-ускуналарининг носозлиги тўғрисида хабар қилиш, истеъмолчи электр энергиясидан оқилона фойдаланиш чора-тадбирларини амалга ошириши, электр қурилмаларининг тузилиши қоидалари талабларига риоя қилиш каби мажбуриятларини олган. Шу сабабли суд, даъвогарнинг жавобгар ҳисобидан 11 232 000 сўм моддий зарар ундириш талабини асосли деб ҳисобласада, лекин суд мажлисида даъвогар вакили маълумотнома тақдим қилиб, 2 232 000 сўм тўловлар амалга оширилганлиги, қолган 9 000 000 сўм моддий зарар тўланмаганини маълум қилди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 118-моддаси биринчи қисмига кўра, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади деб белгиланган. Шу сабабли суд, даъво аризасини қисман қаноатлантиришни, даъвогар фойдасига жавобгар ҳисобидан 9 000 000 сўм моддий зарар ва тўланган 41 200 сўм почта харажатларини ундиришни, даъвони қолган қисмини рад қилишни, жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига 412 000 сўм давлат божини ундиришни лозим деб топди. Бинобарин суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодесининг 68, 118, 129,170, 176-179 моддаларини қўллаб, ҚАРОР Қ И Л Д И: Даъво аризаси қисман қаноатлантирилсин. Даъвогар “*********************************” акциядорлик жамияти фойдасига жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан 9 000 000 сўм моддий зарар ва тўланган 41 200 сўм почта харажати ундирилсин. Даъвони қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан Республика бюджетига 412 000 сўм давлат божи ундирилсин. Ишда иштирок этувчи шахслар бир ой муддат ичида суднинг ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Фарғона вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протест) келтиришга ҳақли. Раислик этувчи: С.Махмудова ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Фарғона шаҳри 2025 йил 19 декабрь (хулоса қисми) 4-1501-2502/21977-сонли иш Фарғона туманлараро иқтисодий судининг судьяси С.Махмудова раислигида, судья ёрдамчиси А.Маматҳолиқовнинг суд мажлиси котиблигида, Фарғона шаҳар прокурори ёрдамчиси О.Холматов қатнашувида, даъвогар вакили (ишончномага асосан) Н.Қодирова иштирокида, жавобгар вакили иштирок этмаган ҳолда, Фарғона шаҳар прокурори даъвогар “*********************************” акциядорлик жамияти манфаатида жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан 11 232 000 сўм моддий зарар ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни суд биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодесининг 68, 118, 129,170, 176-179 моддаларини қўллаб, ҚАРОР Қ И Л Д И: Даъво аризаси қисман қаноатлантирилсин. Даъвогар “*********************************” акциядорлик жамияти фойдасига жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан 9 000 000 сўм моддий зарар ва тўланган 41 200 сўм почта харажати ундирилсин. Даъвони қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Жавобгар “Пеликан Феникс Строй Инвест” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан Республика бюджетига 412 000 сўм давлат божи ундирилсин. Ишда иштирок этувчи шахслар бир ой муддат ичида суднинг ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Фарғона вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протест) келтиришга ҳақли. Раислик этувчи: С.Махмудова