Реквизиты
Категория economic_new Номер дела 4-1304-2501/7666 Дата решения 19.12.2025 Инстанция Апелляция Тип документа Суд Джизакский межрайонный экономический суд Судья G‘OZIYEV SHUKRULLO XADJAMKULOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID 668ab965-4d21-40d5-8a27-4f6ba7e39b38 Claim ID PDF Hash 23446c74520a6ede... Загружено 10.04.2026 PDF
Ссылки на нормативные акты 2
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
збекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси збекистон Республикаси Конституцияси 55 law
збекистон Республикаси Ер кодексининг36-моддаси збекистон Республикаси Ер кодексининг 36 code_article
Текст решения Оригинал (узб.)
4-****4-2501/7****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судидаишни кўрган судья- Ш. **** Апелляцияинстанцияси судида маърузачи судья- **** **** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ ****5йил19 декабрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати****раислигида, ҳайъат аъзолариА.Тў**** ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,Жиззах вилоят **** бўлим бошлиғи ****,даъвогар **** туманҳокимлиги вакиллари Ж. ****овҳоким ўринбосари,****(****4йил7 мартдаги01-319-сонли ишончномага асосан),Ўзагроинспекциянинг **** туман бўлими бошлиғи ****қулов,Давлат Кадастрлар палатаси Дўстлик туман филиали вакили С. ****ов (**** йил 23 октябрдаги ****-сонли ишончномага асосан), Дўстлик туман ****раиси ўринбосари ****,жавобгар“****”фермер хўжалиги вакиллари****(раҳбар),**** (**** йил3ноябрдаги69-сонли адвокатлик ордерига асосан),даъвогар **** туман ҳокимлигининг жавобгар“S****”фермер хўжалиги ўртасида**** йил 25 январда тузилган 60-сонлифермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилганиш юзасидан қабул қилинганДўстликтуманлараро иқтисодий судининг**** йил 23 октябрдаги ҳал қилув қарориустидан жавобгар“S****”фермер хўжалиги томонидан берилган апелляция шикоятини Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати жойлашган бинодавидеоконференцалоқа режимидагиочиқ суд ****муҳокамасида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Жиззах вилоят ҳокимининг2025йил25 январдаги ****-Q-23-сонлиқарори билан“****”фермер хўжалиги(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га64,10гектар ер майдони ижара ҳуқуқи асосида ****бберилган. Дўстлик туманҳокимлиги(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)билан“****”фермер хўжалигиўртасида ****3йил 25 январда 60-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси (бундан буён матнда ижарашартномасидеб юритилади) тузилган. Ижара шартномасига кўра,даъвогар жавобгаргаДўстлик туманиЖиззах остонасиФХХУ ҳудудидан 64,10гектар (61,3гектар суғориладиган ерлар, 2,8гектар боғлар) ер участкасини пахта ва ғаллачиликка ихтисослашганқишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини юритишучун узоқ муддатга ижарагатопшириши, жавобгар эса ер учун ижара **** ягона ер солиғи тарзида, қонун ҳужжатларидабелгиланган ставкаларда ва муддатларда тўлаш ҳамда ердан 1 белгиланган****, алмашлаб экишлаарга амал қилиб фойдаланиш ва эгалик қилиш **** олган. Дўстлик туманҳокими ўринбосари ****, туманқишлоқ хўжалиги бўлимибошлиғи ўринбосари ****,Ўзагроинспекциянинг Дўстлик туман бўлимибошлиғи ****қулов, Дўстлик туман Фермерлар кенгашираиси ****қов, Дўстлик туман Ўсимликлар карантин ва ва ҳимояси бўлими бошлиғи С.Кучаров, туман сув хўжалиги бўлими бошлиғи Н.ЖўраевваЖиззах остонаси ФХХУ раиси ****иштирокида фермерхўжалигитомонидан ўз зиммасига олинган шартнома **** **** юзасидан чуқур таҳлили мониторинг далолатномаси тузилган ҳамда ташкилотлар вакиллари томонидан имзоланган. Далолатномада “****” фермер хўжалигитомонидан **** йилдапахтаҳосилирежаси бўйича ****,6 тонна ўрнига 36,3 тонна (33,7%), **** йилдапахтаҳосилирежаси бўйича ****,6 тонна ўрнига 37,4 тонна (29,5%) ҳамда **** йилдапахтаҳосилирежаси бўйича ****,5 тонна ўрнига 48,0 тонна (40,5%) пахта маҳсулотлари топширилганлиги, 10 гектар ер майдонидаги ғўзалар ривождан қолганлигиқайд этилган.Шунингдек,туман солиқ инспекциясининг маълумотида“****” фермер хўжалигининг95.****.**** сўм солиқ тўловларидан қарздорлигимавжудлиги қайд этилган. “****” фермер хўжалигираҳбари далолатномага имзо қўйишдан бош тортган. Дўстлик туман Фермерларкенгаши томонидан ҳужжатлар ва материаллар кўриб чиқилиб, натижаси бўйичатуман ҳокимлиги билан“****”фермер хўжалигиўртасидаузоқ муддатли ер ижара шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш **** мувофиқ эканлиги **** хулоса берилган. Даъвогартомониданжавобгарга ижара шартномасини ихтиёрий бекор қилиш бўйича йўллангантаклифхатижавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шу боис,Дўстлик туманҳокимлигиДўстликтуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“****”фермер хўжалиги билан **** йил 25 январда тузилган 60-сонлифермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилишни сўраган. Суднинг **** йил 21 октябрдаги **** билан ишга Дўстлик туман қишлоқ хўжалик бўлими,Ўзагроинспекциянинг Жиззах вилоят бошқармаси, **** Жиззах вилоят бошқармаси ва Дўстлик туман Фермерлар кенгаши низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалбқилинган. Биринчи инстанция судининг**** йил 23 октябрдаги ҳал қилув қарори биландаъвогарнингдаъвоаризасиқаноатлантирилиб,даъвогарДўстлик туманҳокимлигибиланжавобгар“****”фермер хўжалиги ўртасида ****3йил 25 январдатузилган60-сонли ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасимуддатидан олдинбекор қилинган.Шунингдек, жавобгар“****”фермер хўжалигидан даъвогарДўстлик туманҳокимлиги фойдасига 41.2**** почта ****,Республика бюджетига4.****.**** сўм давлат божи ундирилган. Мазкур иш юзасидан қабул қилинган суднинг ҳал қилув қарори устидан жавобгар“****”фермер хўжалиги томонидан судга апелляция шикояти киритилган.Апелляция шикоятида биринчи инстанция судининг **** йил 23 октябрдагиҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвоталабинирад этиш****янги қарор қабул қилиш сўралган. 2 Суд****муҳокамасида иштирок этганжавобгар вакиллари тушунтириш бериб,апелляция шикоятини қўллаб-қувватлаб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори асоссизлигини,биринчи инстанция суди томонидан Қонун ва“Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низом талабларига зид равишда ҳал қилув қарори қабул қилинганлигини, фермер хўжалиги раҳбари иштирокида бирор-бир далолатнома тузилмаганлигини,Низомнинг 14, 18-бандлари талаблари бузилганлигини,фермер хўжалигитомониданер майдонлариданғайриқонуний тарзда фойдаланиб келинаётганлигини тасдиқловчи далиллар судга **** этилмаганлигини,фермер хўжалиги ғалла режаларини **** эътибор қаратилмаганлигини, сув танқислиги сабабли пахта етиштириш режаларини **** олмаганлигини, фермер хўжалигининг солиқ тўловларидан95.****.****сўм солиқ қарзи мавжудлиги **** солиқ инспекциясининг маълумотномасига асосланиб бир томонлама хулоса қилинганлигини таъкидлашиб, апелляция шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилишни сўрашди. Суд****муҳокамасида иштирок этган даъвогарвакилитушунтириш бериб,апелляция шикояти асосизлигини,жавобгар ер тўғрисидаги қонунчилик ва ижара шартномасига риоя қилмасдан ердан унумли фойдаланиш талабларини бузиб келаётганлигини, ер участкасидан оқилона фойдаланмаётганлигини,пахта ҳосили режасини сурункали равишда ****, 10 гектар ер майдонидаги ғўзалар ривождан қолганлигини,солиқтўловлариҳам ўз **** тўланмаганлиги натижасида95.****.****сўм солиқ қарздорлиги вужудга келганлигини билдириб,биринчи инстанция судининг ҳал қилувқарорини ўзгаришсиз қолдиришни, апелляция шикоятини қаноатлантиришни радэтишнисўради. Суд****и муҳокамасида иштирок этганДўстлик туманҳокимининг ўринбосариЖ.Шариповтушунтириш бериб,ишчи гуруҳ томонидан далолатнома расмийлаштирилганлигини,фермер хўжалигипахта ҳосили режасини сурункали равишда ****, ер майдонидаги ғўзалар ривождан қолганлигини, солиқ тўловлари ҳам ўз **** тўланмаганлиги натижасида солиқ қарздорлиги вужудга келганлигинитаъкидлаб ўтди. Суд **** муҳокамасида иштирок этганЎзагроинспекциянинг Дўстлик туман бўлими бошлиғи ****қулов тушунтириш бериб,фермер хўжаликларига навбат билан сув етказиб берилганлигини, фермер хўжалиги пахта ҳосили режасини **** таъкидлаб ўтди. Суд **** муҳокамасида иштирок этганДўстлик туман Фермерлар кенгаши раиси ўринбосари ****тушунтириш бериб, фермер хўжалиги томонидан кенгашга тўланиши лозим бўлган аъзолик бадалидан қарзи мавжудлигини таъкидлаб ўтди. Суд **** муҳокамасида иштирок этган Давлат Кадастрлар палатаси Дўстлик туман филиали вакили С.Ҳасанов тушунтириш бериб,туман ҳокимлиги биланфермер хўжалигиўртасида **** йил 25 январда тузилган 60-сонли ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси давлат рўйхатидан ўтказилганлигинитаъкидлаб ўтди. Суд****муҳокамасида иштирок этган прокурор биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, жавобгарнингапелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдириштўғрисида фикрбилдирди. Судлов ҳайъати,ишда иштирок этувчи шахсларвакилларининг тушунтиришларинива прокурор фикринитинглаб,апелляцияшикоятида 3 келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,апелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришнилозимдебтопади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига мувофиқ ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, суд ишни апелляция инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Апелляция инстанциясининг суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт.Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар апелляция инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. Апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасидаиштирок этганжавобгар вакиллари томонидан биринчи инстанция суди ҳал қилув қарори қабул қилишда иш ҳолатларини тўлиқ ўрганмасдан, даъвогарнинг даъвосини қаноатлантириш тўғрисида нотўғри тўхтамга келганлиги, биринчи инстанция суди томонидан Қонун ва “Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низомталабларига зид равишда ҳал қилув қарори қабул қилинганлиги, фермер хўжалиги раҳбари иштирокида бирор-бир далолатнома тузилмаганлиги, Низомнинг 14, 18-бандлари талаблари бузилганлиги, фермер хўжалиги томонидан ер майдонларидан ғайриқонуний тарзда фойдаланиб келинаётганлигини тасдиқловчи далиллар судга **** этилмаганлиги, фермер хўжалиги ғалла режаларини **** эътибор қаратилмаганлиги, сув танқислиги сабабли пахта етиштириш режаларини **** олмаганлиги,фермер хўжалигининг солиқ тўловларидан 95.****.**** сўм солиқ қарзи мавжудлиги **** солиқ инспекциясининг маълумотномасига асосланиб бир томонлама хулоса қилинганлиги тўғрисида **** келтирилган. Судлов ҳайъати жавобгарнинг апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасида келтирилган **** билан келишмайди. Чунки, ишдаги мавжуд ҳужжатлардан ва суд муҳокамасида аниқланишича,Жиззах вилоят ҳокимининг **** йил 25 январдаги ****-Q-23-сонли қарори билан “****” фермер хўжалигига 64,10 гектар ер майдони ижара ҳуқуқи асосида **** берилган. Дўстлик туман ҳокимлиги билан “****” фермер хўжалиги ўртасида **** йил 25 январда 60-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси тузилган. Ижара шартномасига кўра, даъвогар жавобгарга Дўстлик тумани Жиззах остонаси ФХХУ ҳудудидан 64,10 гектар (61,3 гектар суғориладиган ерлар, 2,8 гектар боғлар) ер участкасини пахта ва ғаллачиликка ихтисослашган қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини юритиш учун узоқ муддатга ижарага топшириши, жавобгар эса ер учун ижара **** ягона ер солиғи тарзида, қонун ҳужжатларида белгиланган ставкаларда ва муддатларда тўлаш ҳамда ердан белгиланган ****, алмашлаб экишлаарга амал қилиб фойдаланиш ва эгалик қилиш **** олган. Дўстлик туман ҳокими ўринбосари ****, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ўринбосари ****,Ўзагроинспекциянинг Дўстлик туман бўлими бошлиғи ****қулов, Дўстлик туман Фермерлар кенгаши раиси ****қов, Дўстлик туман 4 Ўсимликлар карантин ва ва ҳимояси бўлими бошлиғи ****, туман сув хўжалиги бўлими бошлиғи Н.Жўраев ва Жиззах остонаси ФХХУ раиси **** иштирокида фермер хўжалиги томонидан ўз зиммасига олинган шартнома **** **** юзасидан чуқур таҳлили мониторинг далолатномаси тузилган ҳамда ташкилотлар вакиллари томонидан имзоланган. Далолатномада“****”фермер хўжалиги томонидан **** йилда пахта ҳосили режаси бўйича ****,6 тонна ўрнига 36,3 тонна (33,7%), **** йилда пахта ҳосили режаси бўйича ****,6 тонна ўрнига 37,4 тонна (29,5%) ҳамда **** йилда пахта ҳосили режаси бўйича ****,5 тонна ўрнига 48,0 тонна (40,5%) пахта маҳсулотлари топширилганлиги, 10 гектар ер майдонидаги ғўзалар ривождан қолганлигиқайд этилган.Шунингдек, туман солиқ инспекциясининг маълумотида“****” фермер хўжалигининг95.****.**** сўм солиқ тўловларидан қарздорлиги мавжудлиги қайд этилган. “****” фермер хўжалигираҳбари далолатномага имзо қўйишдан бош тортган. Аниқланишича, Дўстлик туман Қишлоқ хўжалик бўлиминингмаълумотида“****”фермер хўжалиги томонидан шартномага кўра, **** йилда 107,6тоннапахтамаҳсулотлари топшириши лозим бўлсада,36,3тоннапахтамаҳсулотлари топширилганлиги, ****3йилда****,6тоннапахтамаҳсулотлари топшириши лозим бўлсада,37,4тоннапахтамаҳсулотлари топширилганлиги,****4йилда****,5тоннапахтамаҳсулотлари топшириши лозим бўлса-да,48,0тоннапахтамаҳсулотлари топширилганлиги қайд этилган.Бундан кўринадики, жавобгар томонидан сурункали равишдафьючерсшартномасида белгиланган**** лозим **** **** келинган. Ижара шартномасининг 15-бандидаер участкасининг ихтисослашувини мазкур шартноманинг 2-бандигамувофиқ****, давлат эхтиёжлари учун харид қилинадиган маҳсулот етиштирилишини ташкил этиш, ердан унинг белгиланган **** мувофиқ оқилона фойдаланиш, тупроқ унумдорлигини ошириш, ишлаб чиқаришда табиатни муҳофаза қилувчи технологияларини қўллаш, ўз хўжалик фаолияти натижасида ҳудуддаги экологик вазиятнинг ёмонлашувига йўл қўймаслик, фермер хўжалигига ижарага берилган қишлоқ хўжалиги ерлари, шунингдек экинларидан қишлоқ хўжалиги экинлари шартномасида назарда тутилмаган бошқа **** фойдаланиши амалдаги қонун ҳужжатларида назарда тутилган барча келиб чиқадиган оқибатлари билан биргаликда ижара шартномасининг қўпол равишда бузилиши, ягона ер солиғини ўз **** тўлаш ҳамда ердан самарали ва **** фойдаланиш,қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилдорлигини (уч йил мобайнидаги ўртача йиллик ҳисобда) ерларнинг нормативдаги кадастр баҳосидан паст бўлмаган **** бўлишини таъминлашюзасидан ****икўрсатиб ўтилган. Дўстлик туман Фермерларкенгаши томонидан ҳужжатлар ва материаллар кўриб чиқилиб, натижаси бўйичатуман ҳокимлиги билан“****”фермер хўжалигиўртасидатузилган узоқ муддатли ер ижара шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш **** мувофиқ эканлиги **** хулоса берилган. Далолатномада кўрсатилган ҳолатлар ўз тасдиғини топганлиги учун Комиссия томонидан **** этилган ҳужжатлар ва материалларни таҳлил қилиш асосида ер участкасини ижарага бериш шартномасини бекор қилиш тўғрисида хулоса тайёрланган. 5 Туман ҳокимлиги томонидан**** йил9июлда жавобгар“****”фермер хўжалигига ижара шартномасини ихтиёрийравишдабекор қилиш бўйичатаклиф киритилган. Ижара шартномани бекор қилиш тўғрисидаги таклифга фермер хўжалиги раҳбари томонидан қонунчиликда белгиланган муддатда жавоб берилмаган.Шундан сўнг, даъвогар жавобгар билантузилганер участкасиниузоқ муддатлиижарагаолиш шартномасини бекорқилиш тўғрисида иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат этган. Ўзбекистон Республикаси Ер кодексининг36-моддаси биринчи қисм 7-бандида ер участкасидан оқилона фойдаланилмаганда, 8-бандида ер участкасидан тупроқ унумдорлиги пасайишига, унинг кимёвий ва радиоактив моддалар билан ифлосланишига, экологик вазиятнинг ёмонлашувига олиб келадиган усуллар билан фойдаланилган ****, 9-бандида қонунчиликда белгиланган муддатларда ер солиғи, шунингдек ижарага олиш шартномасида белгиланган муддатларда ижара **** мунтазам тўланмай келинганда,10-бандида қишлоқ хўжалиги эҳтиёжлари учун берилган ер участкасидан бир йил мобайнида ва қишлоқ хўжалиги соҳасига тааллуқли бўлмаган эҳтиёжлар учун берилган ер участкасидан икки йил мобайнида фойдаланилмаганида бутун ер участкасига ёки унинг бир қисмига эгалик қилиш ҳуқуқи ёхуд ундан доимий ёки муддатли фойдаланиш ҳуқуқи, шунингдек ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқи бекор қилиниши назарда тутилган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил31январдаги22-сонли Қарори билан тасдиқланган “Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг13-бандига кўра, ер майдонини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилиш ва фермер хўжалигини тугатиш қонунчиликдабелгиланган тартибда, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари (туман (шаҳар) ҳокими) томонидан **** этиладиган даъволар асосида, иқтисодий суди қарорига биноан амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг**** йил 8 июндаги “Ер муносабатларида тенглик ва шаффофликни таъминлаш, ерга бўлган ҳуқуқларни ишончли ҳимоя қилиш ва уларни бозор активига айлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-****-сон Фармонининг 4-бандига кўра,маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ер муносабатларига оид қуйидаги ваколатлари, улар юзасидан қарор, фармойиш ёки бошқа турдаги ҳужжат қабул қилиш ҳуқуқи **** йил 1 августдан бекор қилинган: ер участкаларини тўғридан-тўғри ****, фойдаланишга бериш, келгусида **** учун захиралаш, бириктириш, ободонлаштириш учун бериш ёки ерларни бошқача йўл билан тасарруф қилиш, бундан мазкур Фармонга мувофиқ ер участкаларини давлат ташкилотларига доимий фойдаланишга ****, ижара шартномасини имзолаш бўйича ваколатлар мустасно; туман ва шаҳар маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан ер участкаларига бўлган ҳуқуқларни белгилаш, эътироф этиш, ўзгартириш, бекор қилиш; суғориладиган ерларни суғорилмайдиган ерлар тоифасига ёки бошқа ер тоифасига, суғорилмайдиган қишлоқ хўжалиги ерларини бошқа ер тоифасига ўтказиш; 6 жамоа боғдорчилиги, узумчилиги ва полизчилиги ҳамда ёрдамчи қишлоқ хўжалигини юритиш учун ер бериш; хусусийлаштириладиган ер участкаларига нисбатан инвестиция **** ёки хусусий мулкни эркин тасарруф этишни чеклайдиган бошқа **** белгилаш. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин. Тарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томонидан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: 1) иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; 2) ушбу Кодекс, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда. Тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланади. Бир тараф шартномани **** тўла ёки қисман бош тортиб, қонун ёхуд тарафларнинг келишувида бунга йўл қўйилса, шартнома тегишлича бекор қилинган ёки ўзгартирилган ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддасига мувофиқ, шартнома қандай шаклда тузилган бўлса, уни ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги келишув ҳам шундай шаклда тузилади, башарти қонунчиликдан, шартнома ёки иш муомаласи одатларидан бошқача тартиб келиб чиқмаса. Бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса - ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин. Юқоридагиларга кўра,биринчи инстанция суди даъвогарнинг даъво аризасини қаноатлантириш тўғрисида асосли ва қонуний тўхтамга келган. Судлов ҳайъати жавобгар вакилларининг **** биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди.Шу боис, жавобгарнинг апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасида келтирилган **** билан келишиб бўлмайди ва апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этиш лозим бўлади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисм 1-бандига кўра, апелляция инстанцияси судиапелляция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичаҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****.Ушбу ҳолда ҳал қилув қарори қонунчилик талабларига мувофиқлиги сабабли, суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартиришга асослар мавжуд эмас. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга кўра, судлов ҳайъатибиринчиинстанция суди ҳал қилув қарориниқабул қилишда моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларига риоя қилинганлигини, ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёхуд бекор қилиш учун асосларнинг мавжуд эмаслигини инобатга олиб, Дўстликтуманлараро 7 иқтисодийсудининг **** йил 23 октябрдагиҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,апелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни,апелляцияинстанциясисудида ишни кўришбилан боғлиқ2.****.****сўм давлат божини жавобгардан Республика бюджетига,ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд **** ундиришни, олдиндан тўланган 41.**** сўм почта **** жавобгар зиммасида қолдиришни лозимдебтопади. Юқоридагиларга кўра ҳамдаЎзбекистон РеспубликасиИқтисодийпроцессуал кодексининг ****,****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қа ро рқи лад и: Дўстликтуманлараро иқтисодий судининг**** йил 23 октябрдагиҳал қилув қарори ўзгаришсиз,жавобгар“****”фермер хўжалигининг апелляцияшикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Жавобгар “****”фермер хўжалигидан Республика бюджетига 2.****.**** сўм давлат божи,Ўзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ҳисоб-**** ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд **** ундирилсинва ижро ****лари берилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида ҳал қилув қарори қабул қилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари А. **** **** 8