Решение #2831654 Экономические

4-****/****-сонли иш Судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижоншаҳри **** йил18 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси ****раислигида, судья ёрдамчиси****нингсуд ****котиблигида,даъвогаржамиятвакили ****(ишончнома асосида)нинг иштирокида, даъвогар “HUDUDIY ELEKTR T RMOQL RI” акциядорлик жамиятининг, жавобгар “SP CE G TE”масъулияти чекланган жамиятидан****,**** асосий қарз ва ****,**** пеняниундириш тўғрисидаги даъво аризасибўйичақўзғатилган иқтисодий ишни,судбиносида,очиқ суд **** кўрибчиқиб,қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар“HUDUDIY ELEKTR T RMOQL RI” акциядорлик жамияти(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар “SP CE G TE” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан****,**** асосий қарз ва ****,**** пеняни ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъво талабини қўллаб-қувватлаб, даъво аризани қаноатлантришни сўради. Суд ****дажавобгар вакили иштирок этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(кейинги ўринларда матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси учинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин.Шу сабабли суд ишни жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриш мумкин деган хулосага келди. Суд иш хужжатларини ўрганиб чиқиб,даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб,уларгаҳуқуқий баҳо бериб,даъвогарнинг даъво талабларинитўлиқ қаноатлантиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўраҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонун хужжатларида назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонун хужжатларида назарда тутилган бўлмасада, лекин фуқаролик қонун хужжатларининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ хамда бурчларни келтириб чикарадиган харакатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига асосан**** — фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодекс (ФК)да кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги мавжуд далиллардан кўринишича,низотарафлар ўртасидатузилган ****-сонли юридик шахслар учунэлектрэнергияситаъминоти шартномасидан келиб чиққан. Мазкур шартномаларга асосан даъвогар шартномада белгиланганмиқдорда электр энергиясини жавобгарга етказиб бериш, жавобгар эса етказиб берилганэлектр энергиясиниқабул қилиш ва тўловларни амалга ошириш **** олган. Даъвогар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****, ҳисобфактураларга асосанэлектр энергиясиетказиб берилган. Шундай бўлсада, жавобгарнинг шартномага асосанолинган ****инилозим **** **** натижасида даъвогар олдида қарздорлиги вужудга келган. Даъвогарнинг мавжуд қарздорликни тўлаб бериш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шундан сўнг, даъвогар юқоридаги даъво аризаси **** билан судга мурожаат қилиб, жавобгардан****йил 1ноябрьҳолатига ****,**** асосий қарз ва ****,**** пеняни ундиришни сўраган. ИПКнинг66-моддаси биринчи қисмига кўра иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди. Ишга **** қилинган хужжатлардан, даъвогар вакилининг тушунтиришлари ва иш ҳужжатларидан жавобгарнинг даъвогар олдида**** сўмқарздорлиги мавжудлиги ўз исботини топди. Шунингдек, даъво аризасида жавобгарга нисбатан**** йилнинг фераль-сентябрь ойлари учун кечиктирилган электр энергияси тўлови учун****,25сўм пеня ҳисобланиб, ундириш сўралган. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг3.12-бандида етказиб берилганэлетр энергияситўловикечиктирилган ҳар бир кун учун тўлов суммасининг 0,1фоизи миқдорида пеня тўланиши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, жавоббериши белгиланганлидан келиб чиқиб, даъвогарнинг жавобгардан пеня ундириш талабини асосли деб топади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****” **** йил 15 июндаги ****-сонли қарориинг 4-бандига кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****. Шу боис суд, **** **** **** инобатга олиб, талаб қилинган пеня суммасини **** бузганлик оқибатларига номутаносиб деб топиб, даъво талабининг пеня ундириш **** қисмини****сўмгача камайтирган ҳолда қаноатлантиришнива қолган****,25сўм қисмини қаноатлантиришни рад қилишнилозим топади. ИПК ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра, суд даъвогарнинг даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Бинобарин, ФКнинг 8, ****-моддаларини, ИПКнинг 66, 72, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. Жавобгар“SP CE G TE”масъулияти чекланган жамиятидандаъвогар“HUDUDIY ELEKTR T RMOQL RI” акциядорлик жамиятифойдасига ****,**** асосий қарз ва****сўм пеня ва41200сўм почта ****лари ундирилсин. Даъвонинг қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Жавобгар“SP CE G TE”масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига 1********,53сўмдавлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқалиАндижонвилоятсуди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш(протест келтириш) мумкин. Судья ****