Решение #2831902 Экономические

4-****-2502/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судидаишни кўрган судья-**** Апелляцияинстанцияси судида маърузачи судья- **** **** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ ****5йил18 декабрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати****раислигида, ҳайъат аъзолариМ. ****зовва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,Жиззах вилоят **** бўлим бошлиғи ****,даъвогар **** **** туман ҳокимлиги вакиллари**** ҳоким ўринбосари, Ю**** (**** йил 19 ноябрдаги ****-сонли ишончномага асосан),туман қишлоқ хўжалик бўлими бошлиғи ****,жавобгар “****” фермер хўжалиги вакиллари П.Х****атов(раҳбар),****(**** йил 26 ноябрдаги ****-сонли адвокатлик ордерига асосан),даъвогар **** **** туман ҳокимлигининг жавобгар “****” фермер хўжалиги ўртасида **** йил 26 августда тузилган 23-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилганиш юзасидан қабул қилинганЖиззах туманлараро иқтисодий судининг****йил 29 сентябрдаги ҳал қилув қарориустидан жавобгар “****” фермер хўжалиги томонидан берилган апелляция шикоятини Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати жойлашган бинода очиқ суд ****муҳокамасида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Шароф **** туман ҳокимининг(бундан буён матндадаъвогар деб юритилади)2017йил8 февралдаги269-сонли қарори билан“****” фермер хўжалиги(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га 55,4 гектар ер майдони ижара ҳуқуқи асосида ****бберилган. Шароф **** туман ҳокимлиги билан “****” фермер хўжалигиўртасида **** йил 26 августда 23-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси (бундан буён матнда ижарашартномасидеб юритилади) тузилган. Ижара шартномасига кўра,даъвогар жавобгарга Шароф **** тумани Ҳ.Олимжон ФХХУ ҳудудидан50,4 гектар (41,7 гектар суғориладиган ерлар, 0,4 гектар боғлар, 8,3 гектар бошқа бўз ерлар) ер участкасини пахта ва ғаллачиликка ихтисослашганқишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини юритишучун узоқ муддатга ижарагатопшириши, жавобгар эса ер учун ижара **** ягона ер солиғи тарзида, қонун ҳужжатларидабелгиланган ставкаларда ва муддатларда тўлаш ҳамда ердан белгиланган ****, алмашлаб экишлаарга амал қилиб фойдаланиш ва эгалик қилиш **** олган. 1 Ер майдонида **** йил 30 июнда ўтказилган мониторинг натижасига кўра,Шароф **** туман ҳокимининг қишлоқ хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ****, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ўринбосари ****,Ер тузиш ва мониторинг шўъбаси бошлиғи ****, шўъба етакчи мутахассиси ****, Ўзагроинспекция туман бўлими мутахассиси Қ.Эшбеков, туман Карантин бўлими бошлиғи **** ва “****” фермер хўжалиги раҳбари ****лариштирокидадалолатнома расмийлаштирилиб, унгакўраэкилган пахта майдониўрганилганда,4,0 гектар пахта майдонида чигит ўта сийрак, яъни2-3 метрда 1 та, 2 та кўчат унибчиққанлигианиқланган. Кейинчалик,ер майдони **** йил 9 июлда ўтказилган мониторинг натижасига кўра,туман ҳокимининг қишлоқ хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ****, туман фермерлар кенгаши ҳуқуқшуноси Д.Қўлдошов, туман кадастр палатаси мутахасиси ****, туман қишлоқ хўжалигибўлимимутахасиси ****, Ҳ.Олимжон ФХХУ раиси Ш.Қодировлариштирокидамониторингдалолатномасирасмийлаштирилган.Монит орингдалолатномасига кўра, фермер хўжалиги томонидан18 гектарермайдонига ғалла экиширежалаштирилганлиги, аммо 16 гектар ермайдонига ғалла (2 гектар кам) экилганлиги,22,0гектарермайдонига пахта экиширежалаштирилганлиги, лекин14,1гектар ермайдонига пахта (7,9 гектар кам) экилганлиги, 11 гектарер майдонига дуккакли экин (****),1,7 гектарер майдонига мошва 3,0 гектарер майдонига полиз экинлари,жами- 15,7 гектарер майдонига бошқа экинлар, яъни режага нисбатан 10,7 гектар ер майдонига бошқа ошиқчаэкинлар экилганлиги, бундан ташқари, 5,2 гектар ер майдонига экилган пахта майдонинибузиб, ер майдонига бошқа экинлар экилганлигианиқланган. Даъвогартомониданжавобгарга ижара шартномасини ихтиёрий бекор қилиш бўйича йўллангантаклифхатижавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шу боис,Шароф **** туман ҳокимлиги Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “****” фермер хўжалиги билан **** йил 26 августда тузилган 23-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилишни сўраган. Биринчи инстанция судининг **** йил 29 сентябрдаги **** билан ишга низонинг предметига **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида Давлат Кадастр агентлигинингЖиззах вилоят бошқармаси жалб қилинган. Биринчи инстанция судининг **** йил 29 сентябрдаги ҳал қилув қарори биландаъвогарнингдаъвоаризасиқаноатлантирилиб,даъвогарШароф **** туман ҳокимлигибиланжавобгар “****” фермер хўжалиги ўртасида **** йил 26 августда тузилган 23-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси бекор қилинган.Шунингдек, жавобгар “****” фермер хўжалигидан даъвогар **** **** туман ҳокимлиги фойдасига ****.**** сўм давлат божи ва 41.**** сўм почта ****,Республика бюджетига 3.****.**** сўм давлат божи ундирилган. Мазкур иш юзасидан қабул қилинган суднинг ҳал қилув қарори устидан жавобгар“****” фермер хўжалиги томонидан судга апелляция шикояти киритилган.Апелляция шикоятида биринчи инстанция судининг **** йил 29 сентябрдаги ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвони рад этиш****янги қарор қабул қилиш сўралган. 2 Суд****муҳокамасида иштирок этганжавобгар вакиллари тушунтириш бериб,апелляция шикоятини қўллаб-қувватлаб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори асоссизлигини, фермер хўжалиги ер майдонидан қонуний тартибда фойдаланиб келаётганлигини, биринчи инстанция суди даъво аризасини қаноатлантиришгаасос сифатидамониторинг далолатномасига асосланганлигини, бир томонлама хулоса қилинганлигини, мазкур мониторинг далолатномаси қачон ва қайси санада расмийлаштирилганлиги аниқ эмаслигини,далолатномани расмийлаштиришда фермер хўжалиги раҳбари иштирок этмаганлигини, далолатнома қачон тузилганлигига, ер майдонида бошқа экинлар қачон экилганлигига аниқлик киритилмаганлигини,“Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низом асосида даъво қўзғатилмаганлигига эътибор қаратилмаганлигини,фермер хўжалигининг солиқ тўловларидан 12.****.**** сўм солиқ қарзи мавжудлиги **** солиқ инспекциясининг маълумотномасига асосланиб бир томонлама хулоса қилинганлигини таъкидлашиб, апелляция шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилишни сўрашди. Суд****муҳокамасида иштирок этган даъвогарвакилитушунтириш бериб,апелляция шикояти асосизлигини,жавобгар ер тўғрисидаги қонунчилик ва ижара шартномасига риоя қилмасдан ердан унумли фойдаланиш талабларини бузиб келаётганлигини, ер участкасидан рухсат этилган фойдаланишнинг асосий турларига номувофиқ фойдаланганлигини, ер участкасидан оқилона фойдаланмаётганлигини, белгиланган муддатларда ижара **** тўламай келаётганлигини,ер майдонига бошқа экинлар экилганлиги аниқланганлигини,солиқтўловлариҳам ўз **** тўланмаслиги натижасида 12.****.**** сўм солиқ қарздорлиги вужудга келганлигини билдириб,биринчи инстанция судининг ҳал қилувқарорини ўзгаришсиз қолдиришни, апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад қилишни сўради. Суд****и муҳокамасида иштирок этганШароф **** туман ҳокимининг ўринбосари ****тушунтириш бериб,туман ҳокимининг қишлоқ хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ****, туман фермерлар кенгаши ҳуқуқшуноси Д.Қўлдошов, туман кадастр палатаси мутахасиси ****, туман қишлоқ хўжалиги бўлими мутахасиси ****, Ҳ.Олимжон ФХХУ раиси Ш.Қодировлар иштирокида расмийлаштирилган далолатнома **** йил 9 июль куни тузилганлигини, фермер хўжалиги томониданер майдонларигабошқа экинлар экилганлигинитаъкидлаб ўтди. Суд****муҳокамасида иштирок этган прокурор апелляцияшикоятида келтирилган **** асоссиз эканлигини ҳамда суд ҳужжатини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асослар мавжуд эмаслигидан келиб чиқиб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, жавобгарнингапелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдириштўғрисида фикрбилдирди. Судлов ҳайъати,ишда иштирок этувчи шахсларвакилларининг тушунтиришларинива прокурор фикринитинглаб,апелляцияшикоятида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидагиасосларга кўра ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,апелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришнилозимдебтопади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига мувофиқ ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатланади. 3 Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, суд ишни апелляция инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Апелляция инстанциясининг суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт.Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар апелляция инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. Апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасидаиштирок этганжавобгар вакиллари томонидан биринчи инстанция суди ҳал қилув қарори қабул қилишда иш ҳолатларини тўлиқ ўрганмасдан, даъвогарнинг даъвосини қаноатлантириш тўғрисида нотўғри тўхтамга келганлиги,фермер хўжалиги ер майдонидан қонуний тартибда фойдаланиб келаётганлиги, биринчи инстанция суди даъво аризани қаноатлантиришга асос сифатида мониторинг далолатномасига асосланганлиги, бир томонлама хулоса қилинганлиги, мазкур мониторинг далолатномаси қачон ва қайси санада расмийлаштирилганлиги аниқ эмаслиги, далолатномани расмийлаштиришда фермер хўжалиги раҳбари иштирок этмаганлиги, далолатнома қачон тузилганлигига, ер майдонида бошқа экинлар қачон экилганлигига аниқлик киритилмаганлиги, “Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низом асосида даъво қўзғатилмаганлигига эътибор қаратилмаганлиги, фермер хўжалигининг солиқ тўловларидан 12.****.**** сўм солиқ қарзи мавжудлиги **** солиқ инспекциясининг маълумотномасига асосланиб бир томонлама хулоса қилинганлиги тўғрисида **** келтирилган. Судлов ҳайъати жавобгарнинг апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасида келтирилган **** билан келишмайди. Чунки, ишдаги мавжуд ҳужжатлардан ва суд муҳокамасида аниқланишича,Шароф **** туман ҳокимининг **** йил 8 февралдаги ****-сонли қарори билан “****” фермер хўжалигига 55,4 гектар ер майдони ижара ҳуқуқи асосида **** берилган. Шароф **** туман ҳокимлиги билан “****” фермер хўжалиги ўртасида **** йил 26 августда 23-сонли фермер хўжалиги томонидан ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси тузилган. Ижара шартномасига кўра, даъвогар жавобгарга Шароф **** тумани Ҳ.Олимжон ФХХУ ҳудудидан 50,4 гектар (41,7 гектар суғориладиган ерлар, 0,4 гектар боғлар, 8,3 гектар бошқа бўз ерлар) ер участкасини пахта ва ғаллачиликка ихтисослашган қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини юритиш учун узоқ муддатга ижарага топшириши, жавобгар эса ер учун ижара **** ягона ер солиғи тарзида, қонун ҳужжатларида белгиланган ставкаларда ва муддатларда тўлаш ҳамда ердан белгиланган ****, алмашлаб экишлаарга амал қилиб фойдаланиш ва эгалик қилиш **** олган. Аниқланишича, ер майдонида **** йил 30 июнда ўтказилган мониторинг натижасига кўра, Шароф **** туман ҳокимининг қишлоқ хўжалигимасалалари бўйича ўринбосари, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ****, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ўринбосари ****, Ер тузиш ва мониторинг шўъбаси бошлиғи ****, шўъба етакчи мутахассиси ****, Ўзагроинспекция туман бўлими мутахассиси Қ.Эшбеков, туман Карантин бўлими бошлиғи **** ва “****” фермер хўжалиги раҳбари **** иштирокида далолатнома расмийлаштирилиб, унга кўра 4 экилган пахта майдони ўрганилганда, 4,0 гектар пахта майдонида чигит ўта сийрак, яъни 2-3 метрда 1 та, 2 та кўчат униб чиққанлиги аниқланган. Кейинчалик, ер майдони **** йил 9 июлда ўтказилган мониторинг натижасига кўра, туман ҳокимининг қишлоқ хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ****, туман фермерлар кенгаши ҳуқуқшуноси Д.Қўлдошов, туман кадастр палатаси мутахасиси ****, туман қишлоқ хўжалиги бўлими мутахасиси ****, Ҳ.Олимжон ФХХУ раиси Ш.Қодировлар иштирокида мониторинг далолатномаси расмийлаштирилган.Мониторинг далолатномасига кўра, фермер хўжалиги томонидан 18 гектар ер майдонига ғалла экиши режалаштирилганлиги, аммо 16 гектар ер майдонига ғалла (2 гектар кам) экилганлиги, 22,0 гектар ер майдонига пахта экиши режалаштирилганлиги, лекин 14,1 гектар ер майдонига пахта (7,9 гектар кам) экилганлиги, 11 гектар ер майдонига дуккакли экин (****), 1,7 гектар ер майдонига мош ва 3,0 гектар ер майдонига полиз экинлари, жами - 15,7 гектар ер майдонига бошқа экинлар, яъни режага нисбатан 10,7 гектар ер майдонига бошқа ошиқча экин турлари экилганлиги, бундан ташқари, 5,2 гектар ер майдонига экилган пахта майдони бузиб, ер майдонига бошқа экинлар экилганлиги аниқланган.Шунингдек, Шароф **** туман солиқ инспекциясининг маълумотида фермер хўжалигининг солиқ қарзлари 12.****.**** сўмни ташкил қилиши қайд этилган. Қолаверса, “D fn if ri” масъулияти чекланган жамияти томонидан судлов ҳайъатига **** этилган маълумотномада “****” фермер хўжалиги томонидан шартномага кўра, **** йилда **** тонна ғалла маҳсулотлари топшириши лозим бўлса-да, 63 тонна ғалла маҳсулотлари топширилганлиги, **** йилда 61,6тонна ғалла маҳсулотлари топшириши лозим бўлса-да,46 тонна ғалла маҳсулотлари топширилганлиги,**** йилда 60 тонна ғалла маҳсулотлари топшириши лозим бўлса-да, 21 тонна ғалла маҳсулотлари топширилганлиги, **** йилда **** тонна пахта маҳсулотлари топшириши лозим бўлса-да, 22 тонна пахта маҳсулотлари топширилганлиги қайд этилган.Бундан кўринадики, жавобгар томонидан сурункали равишдафьючерсшартномасида белгиланган**** лозим **** **** келинган. Бундан ташқари, туман ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари - Қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи, Кадастрлар палатаси Шароф **** туман бўлими бошлиғи ва туман фермерлар кенгаши раиси иштирокида расмийлаштирилган **** йил 30 июлдаги маълумотда фермер хўжалиги томонидан ғалла ва пахта экилмаган ер майдонларига **** экилганлиги қайд этилган. Ижара шартномасининг 15-бандидаер участкасининг ихтисослашувини мазкур шартноманинг 2-бандигамувофиқ****, давлат эхтиёжлари учун харид қилинадиган маҳсулот етиштирилишини ташкил этиш, ердан унинг белгиланган **** мувофиқ оқилона фойдаланиш, тупроқ унумдорлигини ошириш, ишлабчиқаришда табиатни муҳофаза қилувчи технологияларини қўллаш, ўз хўжалик фаолияти натижасида ҳудуддаги экологик вазиятнинг ёмонлашувига йўл қўймаслик, фермер хўжалигига ижарага берилган қишлоқ хўжалиги ерлари, шунингдек экинларидан қишлоқ хўжалиги экинлари шартномасида назарда тутилмаган бошқа **** фойдаланиши амалдаги қонун ҳужжатларида назарда 5 тутилган барча келиб чиқадиган оқибатлари билан биргаликда ижара шартномасининг қўпол равишда бузилиши, ягона ер солиғини ўз **** тўлаш ҳамда ердан самарали ва **** фойдаланиш,қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилдорлигини (уч йил мобайнидаги ўртача йиллик ҳисобда) ерларнинг нормативдаги кадастр баҳосидан паст бўлмаган **** бўлишини таъминлашюзасидан ****икўрсатиб ўтилган. Суд **** муҳокамасида иштирок этганШароф **** туман ҳокимининг ўринбосари **** судлов ҳайъатига берган тушунтиришидатуман ҳокимининг қишлоқ хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари, туман қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи ****, туман фермерлар кенгаши ҳуқуқшуноси Д.Қўлдошов, туман кадастр палатаси мутахасиси ****, туман қишлоқ хўжалиги бўлими мутахасиси ****, Ҳ.Олимжон ФХХУ раиси Ш.Қодировлар иштирокида расмийлаштирилган далолатнома **** йил 9 июль куни тузилганлигини,бу борадафермер хўжалиги раҳбари хабардор қилинган бўлса-да, бироқ далолатномани расмийлаштиришда иштирок этмаганлигини,ер майдонига бошқа экинлар экилганлигини таъкидлаб ўтди. Шунингдек, Шароф **** туман Фермерлар кенгаши томонидан“****” фермер хўжалигининг иш фаолияти тўғрисида хулоса **** этилган. Далолатномада кўрсатилган ҳолатлар ўз тасдиғини топганлиги учун Комиссия томонидан **** этилган ҳужжатлар ва материалларни таҳлил қилиш асосида ер участкасини ижарага бериш шартномасини бекор қилиш тўғрисида хулоса тайёрланган. Туман ҳокимлиги томонидан**** йил 30 июлда жавобгар“****” фермер хўжалигига ижара шартномасини ихтиёрийравишдабекор қилиш бўйичатаклиф киритилган. Шартномани бекор қилиш тўғрисидаги таклифга фермер хўжалиги раҳбари томонидан қонунчиликда белгиланган муддатда жавоб берилмаган.Шундан сўнг, даъвогар жавобгар билантузилганер участкасиниузоқ муддатлиижарагаолиш шартномасини бекорқилиш тўғрисида иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат этган. Ўзбекистон Республикаси Ер кодексининг36-моддаси биринчи қисм 7-бандида ер участкасидан оқилона фойдаланилмаганда, 8-бандида ер участкасидан тупроқ унумдорлиги пасайишига, унинг кимёвий ва радиоактив моддалар билан ифлосланишига, экологик вазиятнинг ёмонлашувига олиб келадиган усуллар билан фойдаланилган ****, 9-бандида қонунчиликда белгиланган муддатларда ер солиғи, шунингдек ижарага олиш шартномасида белгиланган муддатларда ижара **** мунтазам тўланмай келинганда,10-бандида қишлоқ хўжалиги эҳтиёжлари учун берилган ер участкасидан бир йил мобайнида ва қишлоқ хўжалиги соҳасига тааллуқли бўлмаган эҳтиёжлар учун берилган ер участкасидан икки йил мобайнида фойдаланилмаганида бутун ер участкасига ёки унинг бир қисмига эгалик қилиш ҳуқуқи ёхуд ундан доимий ёки муддатлифойдаланиш ҳуқуқи, шунингдек ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқи бекор қилиниши назарда тутилган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил31январдаги22-сонли Қарори билан тасдиқланган “Фермер хўжалигининг ер майдонини **** ва уни тугатиш тартиби тўғрисида”ги Низом (бундан буён матндаНизом дебюритилади)нинг13-бандига кўра, ер майдонини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини бекор қилиш ва 6 фермер хўжалигини тугатиш қонунчиликдабелгиланган тартибда, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари (туман (шаҳар) ҳокими) томонидан **** этиладиган даъволар асосида, иқтисодий суди қарорига биноан амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин. Тарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томонидан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: 1) иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; 2) ушбу Кодекс, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда. Тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланади. Бир тараф шартномани **** тўла ёки қисман бош тортиб, қонун ёхуд тарафларнинг келишувида бунга йўл қўйилса, шартнома тегишлича бекор қилинган ёки ўзгартирилган ҳисобланади. Ўзбекистон РеспубликасиФуқаролик кодексининг****-моддасига мувофиқ, шартнома қандай шаклда тузилган бўлса, уни ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги келишув ҳам шундай шаклда тузилади, башарти қонунчиликдан, шартнома ёки иш муомаласи одатларидан бошқача тартиб келиб чиқмаса. Бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса - ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин. Юқоридагиларга кўра,биринчи инстанция суди даъвогарнинг даъво аризасини қаноатлантириш тўғрисида асосли ва қонуний тўхтамга келган. Судлов ҳайъати жавобгар вакилларининг **** биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди.Шу боис, жавобгарнинг апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасида келтирилган **** билан келишиб бўлмайди ва апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этиш лозим бўлади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисм 1-бандига кўра, апелляция инстанцияси судиапелляция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичаҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****.Ушбу ҳолда ҳал қилув қарори қонунчилик талабларига мувофиқлиги сабабли, суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартиришга асослар мавжуд эмас. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга кўра, судлов ҳайъатибиринчиинстанция суди ҳал қилув қарориниқабул қилишда моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларига риоя қилинганлигини, ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёхуд бекор қилиш учун асосларнинг мавжуд эмаслигини инобатга олиб, Жиззахтуманлараро иқтисодийсудининг ****5йил29 сентябрдагиҳал қилув қарорини 7 ўзгаришсиз,апелляцияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни,апелляцияинстанциясисудида ишни кўришбилан боғлиқ2.****.****сўм давлат божини жавобгардан Республика бюджетигаундиришни, олдиндан тўланган 41.**** сўм почта **** жавобгар зиммасида қолдиришни лозимдебтопади. Юқоридагиларга кўра ҳамдаЎзбекистон РеспубликасиИқтисодийпроцессуал кодексининг ****,****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қа ро рқи лад и: Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг****5йил29 сентябрдагиҳал қилув қарори ўзгаришсиз,жавобгар “****” фермер хўжалигининг апелляцияшикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Жавобгар “****” фермер хўжалигидан Республика бюджетига 2.****.**** сўм давлат божиундирилсинва ижро **** берилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида ҳал қилув қарори қабул қилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари М.**** **** 8