Решение #2832111 Экономические

****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Асака тумани **** йил 18декабрь Асака туманлараро иқтисодий судининг раиси ****, Ўзбекистон Савдосаноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси даъвогар “Ўзбектелеком” АК манфаатида жавобгар “M rh m t-7 kun” **** хисобидан **** **** сўм асосий қарз, **** **** сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси даъвогар “Ўзбектелеком” АК манфаатида (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида Асака туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “M rh m t-7 kun” **** (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) хисобидан **** **** сўм асосий қарз, **** сўм пеня ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса - беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Мазкур даъво талаби базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан ошмаганлиги сабабли, соддалаштирилган тартибда кўрибчиқилмоқда. ИПК ****4-моддасининг иккинчи қисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Бироқ, жавобгар томонидан даъво аризаси бўйича ёзма фикр иқтисодий иш соддалаштирилган тартибда кўрибчиқилгунга қадар судга ****этилмади. ИПК ****4-моддасининг тўртинчи қисмига мувофиқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатлар билан танишиб, қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво аризасини қисман қаноатлантиришни ва суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади: Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига асосан ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****.Ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонунчиликда назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонунчиликда назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонунчилигининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ хамда бурчларни келтириб чиқарадиган ҳаракатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига асосан, **** – шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши назарда тутилган. Ишдаги мавжуд далиллардан кўринишича, тарафлар ўртасида **** йил 02 май куни телекомуникация хизматлари кўрсатиш тўғрисида ND/B2B SM -****-сонли шартнома имзоланган. Мазкур шартнома бўйича даъвогар жавобгарга **** сўм телекомуникация хизматлари кўрсатилган бўлсада жавобгар томонидан ушбу кўрсатилган хизматлар учун тўловдар тўлаб берилмаган. ФКнинг ****-моддасига кўра **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Даъвогарнинг мавжуд қарздорликни тўлаб бериш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шундан сўнг, даъвогар юқоридаги даъво аризаси **** билан судга мурожаат қилиб, жавобгардан **** **** сўм асосий қарзни ундиришни сўраган.Жавобгар томонидан 5**** сўм тўловлариўз **** амалгаоширилмаганлиги ва ушбу ҳолат ишдаги мавжуд ҳужжатлар билан ўз тасдиғини топганлиги сабабли суд даъвогарнинг даъво талабини асосли деб ҳисоблайди ва уни тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Бундан ташқари даъвогар жавобгардан шартномада келишилган **** ўз **** амалга оширилмаганлиги сабабли **** **** сўм пеня ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодексининг ****-моддасига биноан “Неустойка тўлаш тарафларнинг келишувида назарда тутилган ёки тутилмаганлигидан қатъи назар, кредитор қонунда белгиланган неустойка (қонуний неустойка)ни тўлашни талаб қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига асосан қарздор айби бўлган **** **** б**** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, жавоб беради. Суд шартномада келишилган пеня ҳисоб-китобини ўрганиб чиқиб, даъвогарнинг жавобгардан пеня ундириш талаби асосли деб ҳисоблайди ва даъво талабининг ушбу қисмини ҳам тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади.ИПК ****-моддасининголтинчи қисмида агар даъвогар томониданбилдирилган неустойкани ундириш **** талаб асосли бўлиб, бироқ унинг миқдори қонунчиликда белгиланган ҳуқуқдан фойдаланилган ҳолда судтомонидан камайтирилган бўлса, суд **** камайтирилишиҳисобга олинмаган ҳолда ундирилиши лозим бўлган неустойка суммасидан келиб чиққан ҳолда, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Қайд этилганларга кўра суд, даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантириб, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига **** **** сўм асосий қарз **** **** сўм пеня ва **** сўм почта ****, республика бюджетига **** сўм давлат божи ундиришни лозим топади. ИПКнинг 68, ****, ****2 ****4-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР Қ И Л Д И: Даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар “M rh m t-7 kun” **** ҳисобидан даъвогар “Ўзбектелеком” АК фойдасига **** **** сўм асосий қарз **** **** сўм пеня ва **** сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар “M rh m t-7 kun” **** ҳисобидан давлат бюджетига **** сўм давлат божи ундирилсин. Соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилган иш бўйича ҳал қилув қарори, агар апелляция шикояти (протести) берилмаган бўлса, қабул қилинганидан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан белгиланган муддат ичида апелляция ёки кассация тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Судья ****