Решение #2832163 Экономические

****4-2502/1****-сонли иш АЖРИМ (даъвоаризасиникўрмасдан қолдириш ****) Избоскантумани ****5йил18 декабрь Избоскан туманлараро иқтисодий суди,судьяМ.Хўжамбердиевараислигида, судья ёрдамчиси****нисуд ****котиблигида,аризачи Андижон вилоят солиқ бошқармаси,жавобгар“GREEN Y LOVE ****” масъулияти чекланган жамиятидан **** **** сўм қўшилган қиймат солиғи суммасини ундириштўғрисидагидаъво аризасиюзасидан қўзғатилган иқтисодий ишни,даъвогарвакилиУ.Қоратоев(**** йил9октябрдаги 1****-сонли ишончнома асосида), жавобгаржамиятраҳбари **** (шахсни тасдиқловчи ҳужжат асосида), жавобгарвакиллари **** ва ****анов(2025йил20 октябрдаги5-сонлиишончнома ва ордерасосида), вакили **** (**** йил 29 октябрдаги 6-сонли ишончнома асосида)лариштирокида,Избоскан туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд****видеоконференцалоқа режимидакўриб чиқиб қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Андижон вилоят солиқ бошқармаси (бундан буён матндадаъвогардеб юритилади)судгааризасибилан мурожаат қилиб,жавобгар“GREEN Y LOVE ****” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан **** **** сўм қўшилган қиймат солиғи суммасини ундиришнисўраган. Ишга **** талаб билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида“K OLIY R” ****, “ US FFO Y GON KEL J K” ****, “H KOR O D LYUKS TR NS” ****, “F YZULLO OPTO RKET” ****, “ KS NUNISERVIS TR VEL” ****, “YO'L-T ' IR-LOYIH ” ****, “ RCHIDE -****” ****, “TR DE IN I PORTED GOODS” ****, “TRITICU ” ****жалб қилинган. Даъвогар вакили суд **** иштирок этиб, жавобгармасъулияти чекланган жамиятида Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг ****-моддасига асосан текширишлар ўтказилганлигини, текшириш якуни билан **** йил 20 майда хулоса расмийлаштирилганлигини, мазкур ўтказилган текширишда “GREEN Y LOVE ****” **** билан “K OLIY R” ****, “ US FFO Y GON KEL J K” ****, “H KOR O D LYUKS TR NS” ****, “F YZULLO OPTO RKET” ****, “ KS NUNISERVIS TR VEL” ****, “YO'L-T ' IR-LOYIH ” ****, “ RCHIDE -****” ****, “TR DE IN I PORTED GOODS” ****, “TRITICU ” **** ўртасида расмийлаштирилган **** фактуралар сохта маълумотлар асосида қонун ҳужжатларига зид тарзда расмийлаштирилганлигини, тузилган шартномалар бўйича кирим хужжатлари мавжуд эмаслиги, ушбу хўжалик юритувчисубъектларда етказиб берувчи сифатида баланс́ида ҳеч қандай асосий воситалар, ишлаб чиқариш активлари, омборхона ва транспорт воситалари мавжуд бўлмагани, шунингдек, ушбу ташкилот фаолияти давомида асбоб ускуна ёки транспорт воситаларини ижарага олиш учун пул маблағларни бошқа ташкилотларга ўтказиб ҳам бермаганлигинибилдириб, даъво аризани тўлиқ қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** жавобгар жамият раҳбари ва вакиллари иштирок этиб,ёзма ариза **** этиб, унга кўраЎзбекистон РеспубликасиСолик кодекси(бундан буён матнда Солиқ кодекси деб юритилади)нинг 47-моддаси ва Вазирлар Маҳкамасининг **** йил 14 августдаги ****-сонли Қарори,шунингдек Молия Вазирининг **** йил 30 июндаги 4-сонли Ўзбекистон Республикаси Бухгалтерия хисобининг миллий стандарти (4-сонли БҲМС) “Товар-Моддий Захиралар”ни тасдиқлаш **** буйруги талабларидан келиб чиққан ҳолда ҳужжатлар расмийлаштирилгани, шунингдек, жамият Солиқ кодекси ****моддаси 1-қисм 2-банди талабидан келиб чиққан ҳолда “олинган товарларга (хизматларга) солиқ тўловчи томонидан ****-фактура ёки етказиб берувчи томонидан **** этилган солиқ суммаси алоҳида **** кўрсатилган бошқа ҳужжат олинганда ҳамда товарларни (хизматларни) етказиб берувчи солиқ тўловчи сифатида рўйхатдан ўтказилганда” харид қилинган маҳсулотлари учун тўланган қўшилган қиймат солиғи суммасини ҳисобга олгани, жамият ушбу контрагентлар билан хўжалик муносабатларига киришишдан олдин Солиқ кодексининг 15-моддасида келтирилган барча талабларга риоя қилган ҳамда реал вакт режимида ишловчи давлат солиқ хизмати органларининг расмий вебсайтлари маълумотларидан фойдаланган холда контрагентлар тўғрисида маълумотларга эга бўлгани, жумладан, бугунги кунга келиб ҳам жамиятнинг контрагентларидан бири бўлмиш“**** **** **** ****”(СТИР: ****) масъулияти чекланган жамиятини давлат солиқ хизмати органларининг расмий веб-сайтларида “шубҳали” **** рўйхатида мавжуд эмаслигини, Солиқ кодекси ****-моддасининг 1-қисмида “Солиқ аудити далолатномаси ва (ёки) сайёр солиқ текшируви материаллари солиқ текширувини ўтказган солиқ органининг раҳбари (раҳбар ўринбосари) томонидан ушбу солиқ текшируви далолатномаси тузилган кундан эътиборан ўн кун ўтгач, лекин ўн беш кундан кечиктирмай кўриб чиқилиши кераклиги ҳамда уларга доир қарор солиқ текшируви материаллари кўриб чиқилганидан кейин беш кундан кечиктирмай қабул қилиниши лозимлиги белгилангани, солиқ аудити текширувини ўтказган мансабдор шахс томонидан Солиқ аудити текширув материалларини кўриб чиқиш **** йилнинг 28 августида амалга оширилган бўлсада, Солик кодексининг ****-моддаси 1-қисмида белгиланган муддатдан кечиктирган ҳолда қарор қабул қилинган.Солиқ кодекси ****-моддасининг 3-қисмида “Солиқ органларининг мансабдор шахслари томонидан ушбу Кодексда белгиланган талабларга риоя этмаслик юқори турувчи солиқ органи ёки суд томонидан солиқ органининг қарорини бекор қилиш учун асос бўлиши мумкинлиги” белгилангани, Андижон туманлараро маъмурий судига шикоят ариза йўллагани, Андижон туманлараро маъмурий судининг **** йил 5 ноябрдаги ҳал қилув қарори билан Солиқ бошқармасининг **** йил 5 сентябрдаги текширув материалларини кўриб чиқиш натижаларибўйича қабул қилинган қарори **** эмас деб топилганлиги, Ўзбекистон Републикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 73-моддасига асосан маъмурий суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори иқтисодий суд учун **** эканлигинибилдириб, даъво аризани қаноатлантиришни рад этишни сўради. Ишга **** талаб билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб қилинган“K OLIY R” ****, “ US FFO Y GON KEL J K” ****, “H KOR O D LYUKS TR NS” ****, “F YZULLO OPTO RKET” ****, “ KS NUNISERVIS TR VEL” ****, “YO'L-T ' IR-LOYIH ” ****, “ RCHIDE -****” ****, “TR DE IN I PORTED GOODS” ****, “TRITICU ” ****иштирок этмади. Шу сабабли суд, мазкур иқтисодий ишни учинчи шахслар иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. ИПК ****-моддасининг3-қисмига асосан, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Иш ҳужжатларидан аниқланишича,Андижон вилоят солиқ бошқармаси томонидан **** йил 9-июлда жавобгар жамиятда “Солиқ аудитини ўтказиш тўғрисида”ги ****- s-s n буйруғи чиқарилган.Солиқ аудитини ўтказиш муддати **** йил 10-июлдан **** йилнинг 8-августига қадар белгиланган. **** йил 9 августда мазкур текшириш натижаси бўйича далолатнома тузилган. Ушбу далолатномада,жавобгар жамият **** йил 1 январдан **** йил 31 декабргача бўлган фаолияти бўйича **** **** сўм кирим ҳужжатлари мавжуд бўлмаган маҳсулотлар сотилгани, ёхуд хизмат кўрсатилганлиги натижасида солиқ кодексининг ****-моддаси тартибида **** сўм фойда солиғи кам ҳисобланганлиги; Жамият **** йил 1 январдан **** йил 31 декабрга қадар **** **** сўмлик кирим ҳужжатлари мавжуд бўлмаган маҳсулотлар сотилгани ёхуд хизмат кўрсатилганлиги натижасида солиқ кодексининг ****-моддаси тартибида **** сўм фойда солиғи кам ҳисобланганлиги; Шунингдек, жавобгар жамият томонидан**** йил якуни бўйича **** томонидан ҳарид қилинган хом-ашӗ, материаллар, **** ишлар қиймати **** **** сўмни, ушбу айланма бўйича тўланган қўшилган қиймат солиги миқдори **** **** сўмни ташкил этишива мазкур ҳисобга олинган қўшилган қиймат солиғини ДСБ маълумотлар базасида тўгри ҳисобга олинганлиги ўрганилганда жамият солиқ тўламаслик хавфи юқори бўлган ҳамда ҚҚС гувоҳномаси бекор қилинган“K OLIY R” ****, “ US FFO Y GON KEL J K” ****, “H KOR O D LYUKS TR NS” ****, “F YZULLO OPTO RKET” ****, “ KS NUNISERVIS TR VEL” ****, “YO'L-T ' IRLOYIH ” ****, “ RCHIDE -****” ****, “TR DE IN I PORTED GOODS” ****, “TRITICU ” ****билан ўзаро молиявий алоқаларни амалга оширганлиги ва маҳсулотлар сотиб олганлиги тўғрисида ****-фактуралар расмийлаштирилганлиги, сотиб олинган миҳсулотлар ҳисобига ушбу хўжалик юритувчи субъектларда жами **** **** сўмқўшилган қиймат солиқлари ҳисобкитоб қилинганлиги ва ҳисобга олинганлигиқайд этилган. Даъвогар**** йил 5 сентябрдажавобгардаўтказилган аудит текширув материалларикўриб чиқиш натижалари бўйичақарор(бундан буён матнда қарор деб юритилади)қабул қилган. Ушбу қарорда жавобгарга нисбатан 1****сўм қўшилган қиймат солиғи ва**** сўм жарима суммаларихисобланган. Шундансўнг,даъвогар жавобгардан **** **** сўм қўшилган қиймат солиғи суммасини ундиришни сўрабиқтисодийсудга мурожаат қилган. Суд мазкур ишбўйича**** йил 17 октябрда иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш тўғрисида **** қабул қилинган. Суд муҳокамаси даврида жавобгар томонидан даъвогарнинг қарори устидан маъмурий судга шикоят қилинганлигива ушбу шикоят суд **** муҳокама қилинаётганлиги боис иқтисодий суднинг**** йил 7 ноябрдаги **** биланиш юритиш тўхтатилган. Суднинг **** йил 5 декабрдаги **** биланиш юритиш тикланган. Маълум бўлишича,Андижон туманлараро маъмурий судининг **** йил 5 ноябрдаги ҳал қилув қарори билан Солиқ бошқармасининг **** йил 5 сентябрдагижавобгар жамиятга нисбатан ўтказилган аудит текширув материалларикўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилинган қарори **** эмас деб топилган. Шунингдек,ушбу ҳал қилув қарорида Андижон вилояти солиқ бошқармаси зиммасига текширув материалларини қайта кўриб чиқиш, йўл қўйилган бузилишларни бартараф этиш ҳамда ҳал қилув қарорининг ижроси тўғрисида Андижон туманлараро маъмурий судига ва аризачига, суднинг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир ой ичида хабар қилиш **** юклатилган. ИПК 73-моддасинингучинчи қисмида, фуқаролик ишлари бўйича суднинг ёки маъмурий суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори бошқа ишни кўраётган иқтисодий суд учун фуқаролик ишлари бўйича суднинг ёки маъмурий суднинг ҳал қилув қарорида аниқланган ва ишда иштирок этувчи шахсларга тааллуқли бўлган ҳолатларга доир масалалар бўйича ****. Маъмурий суднинг ҳал қилув қарорига кўра солиқ органи жавобгарда ўтказилган солиқ аудит текшируви бўйича текшириш материалларини қайта кўриб чиқиши ва тегишли қарор қабул қилиши лозим бўлади. Чунки, солиқ органи томониданаудит текшируви бўйича қабул қилинган қарор маъмурий суднинг ҳал қилув қарори билан **** эмас деб топилган. Маъмурий суднинг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган. Солиқ кодекси ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, солиқ аудити ва сайёр солиқ текшируви материалларини ушбу Кодекснинг ****-моддасиданазарда тутилган тартибда кўриб чиқиш натижалари бўйича солиқ органининг раҳбари (раҳбар ўринбосари) қуйидагиларни назарда тутувчи қарорни (бундан буён матнда солиқ текшируви натижалари бўйича қарор деб юритилади) қабул қилади: 1) солиқ аудити материаллари бўйича солиқлар ва пенялар қўшиб ҳисоблаш ёки буни рад этиш; 2) солиқ тўловчини солиққа оид ҳуқуқбузарлик содир этганлик учун жавобгарликка тортиш ёки буни рад этиш. Мазкур кодексининг ****-моддасига асосан, Солиқ аудити ва (ёки) сайёр солиқ текшируви натижалари бўйича ушбу Кодекснинг****-моддасиданазарда тутилган тартибда қабул қилинган қарор ўзига нисбатан ушбу қарор қабул қилинган шахсга (шахснинг вакилига) берилган кундан эътиборан бир ой ўтгач кучга киради. Солиқ аудити ва (ёки) сайёр солиқ текшируви натижалари бўйича қарор у қабул қилинган кундан эътиборан икки кун ичида ўзига нисбатан ушбу қарор қабул қилинган шахсга (унинг вакилига) имзо қўйдириб берилиши ёки олинган сана тўғрисида далолат берувчи бошқа усул орқали топширилиши керак. Агар қарорни бериш ёки у олинган сана тўғрисида далолат берувчи бошқа усулда топшириш имкони бўлмаса, у юридик шахснинг (алоҳида бўлинманинг) жойлашган ери ёки жисмоний шахснинг яшаш жойи бўйича почта орқали буюртма хат билан юборилади.Қарор почта орқали буюртма хат билан юборилганда буюртма хат юборилган кундан эътиборан бешинчи кун у берилган сана деб ҳисобланади. Солиқ органининг қарори устидан шикоят берилган ****, мазкур қарор ушбу Кодекснинг****-моддасиданазарда тутилган тартибда кучга киради. Ўзига нисбатан тегишли қарор чиқарилган шахс қарор кучга киргунига қадар уни тўлиқ ёки қисман ижро этишга ****.Бунда шикоятнинг берилиши шахсни кучга кирмаган қарорни тўлиқ ёки қисман ижро этиш ҳуқуқидан маҳрум этмайди. Бундан кўринадики, солиқ органи аудит текшируви бўйича қарор қабул қилиши, ушбу қарорни солиқ тўловчига (жавобгарга) юбориши, солиқ тўловчи солиқ органининг қароридан норози бўлса шикоят қилиш ҳуқуқи белгиланган. Шунингдек, солиқ органининг қарорини олгандан сўнг солиқ тўловчи қарорни тўлиқ ёки қисман ижро этиши мумкин. Мазкур ҳолатда, жавобгарда ўтказилган текшириш бўйича айни **** солиқ органининг тегишли қарори мавжуд эмас. Ушбу қоидаларнизони судгача ҳал қилиш тартибини белгилайди. Юқорида қайд этилган ҳолатларданкелиб чиқиб, суддаъвогар низони судгача ҳал этиш чораларини кўрмаган деб ҳисоблайди. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисми 5-бандига биноанаризачинизони судгача ҳал қилиш (талабнома юбориш) тартибига риоя этмаган бўлса, башарти бу тоифадаги низолар учун қонунда ёки тарафлар шартномасида назарда тутилган бўлса, суддаъвоаризасини кўрмасдан қолдиради. Баён этилганларга кўра, суддаъвогарнингдаъвоаризасиникўрмасдан қолдиришни лозим топди. ЎзР ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларга уларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда юкланади. Суд **** даъвогар зиммасига юкланади.Судга даъво аризаси билан мурожаат қилишда тўланган почта **** даъвогар зиммасида қолдирилади. ЎзбекистонРеспубликасининг“Давлат божи тўғрисида”ги Қонун 9-моддаси биринчи қисмининг12-бандигаасосан давлат солиқ хизмати органлари барча ишлар ҳамда ҳужжатлар бўйича, шуниингдек, алоҳида юритиладиган ишлар бўйича судга аризалар берганлик учун иқтисодий судларда давлат божини тўлашдан озод қилинганлиги сабабли даъвогардан давлат божи ундирилмайди. Шунингдек, жавобгар ҳисобидан ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлик **** сўм суд **** ундирилади. Юқоридагиларга асосан ва Ўзбекистон РеспубликаИқтисодий процессуал кодексининг73,****, ****, ****,****-моддалари, Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг****, ****-моддаларини қўллаб, суд А Ж Р И М Қ И Л А Д И: Андижон вилоят солиқ бошқармасининг даъвоаризасикўрмасдан қолдирилсин. Олдиндан тўланган почта ****Андижон вилоят солиқ бошқармасизиммасида қолдирилсин. “GREEN Y LOVE ****” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан Олий суд депозитига **** сўм видеоконференцалоқа **** ундирилсин. **** ишда иштирок этувчи шахсларга юборилсин. Аризаникўрмасдан қолдириш учун асос бўлиб хизмат қилган ҳолатлар бартараф этилганидан кейинаризачисудгааризабилан умумий тартибда янгидан мурожаат қилишга ****. Мазкур****устиданАндижон вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов хайъатигашикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Судья М.Ш.Хўжамбердиева