Решение #2832365 economic_new

****-сонли иш Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Сариосиё тумани 2025 йил 17 декабрь Сариосиё туманлараро иқтисодий суди,судья**** раислигида,Ф.Йўлдошевнинг котиблигида, аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармасининг қарздор "***" ****соддалаштирилган тартибда **** деб топиш тўғрисидаги аризаси асосида қўзғатилган ишни,Сариосиё туманлараро иқтисодийсудибиносида, очиқсуд**** муҳокамасида, аризачи вакили **** (ишончнома асосида) иштирокидакўриб чиқиб,суд қуйидагиларни, АНИҚЛАДИ: Сариосиё туманлараро иқтисодий судига аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармаси ариза билан мурожаат қилиб, даъво талабида қарздор"***" ****нисоддалаштирилган тартибда **** деб топишни сўраган. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддаси тартибида хабардор қилинган қарздор суд **** вакил иштирокини таъминламади.Суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан ишни қарздор вакили иштирокисиз, мавжуд ҳужжатлар асосида кўриб чиқишни лозим деб топди. Суд **** иштирок этган аризачи вакили судгатушунтириш бериб, даъво талабини қувватлаб, қарздор солиқ тўловлари бўйича қарзларини тўлай олмаганлигини, қарздорнинг пул маблағлари ва асосий воситалари йўқлигини, ижро ҳужжатлари МИБдан қайтганлигини,солиқ қарзи янада кўпайиб кетаётганлигини, мавжуд қарздорликларини ундиришнинг имкони бўлмаётганлигинибилдириб, даъвони қаноатлантириб, қарздорни соддалаштирилган тартибда **** деб топишни сўради. Суд аризачи вакилинингтушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатларини ўрганиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан аризани қаноатлантиришни, қарздор"***" ****соддалаштирилган тартибда **** деб топишни лозим деб ҳисоблайди. Ишдаги ҳужжатлардан ва суд жараёнида аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича, қарздор"***" **** Давлат хизматлари марказидан ****0йил6 майдадавлат рўйхатидан ўтган.Қарздорга солиқ тўловчи сифатида (СТИР)****-сонли идентификацион **** берилган.Қарздорнинг юридик манзили:Сурхондарё вилояти,Узунтумани,Оқмачитмаҳалласи. **** этилган ҳужжатларга кўра, қарздор"***" ****нинг**** йил 13 ноябрьҳолатига солиқлар ва йиғимлардан****,35сўм қарздорлиги мавжуд. Қарздорнинг солиқлар ва бошқа **** тўловлар бўйича солиқ қарзини унинг мол-мулки ҳисобидан ундириш юзасидан кредиторнинг қарор(лар)иқарздорнингундирув қаратилиши мумкин бўлган мол-мулки ёки даромадлари бўлмаганлигисабабли**** ижро бюроси томонидан Ўзбекистон Республикаси “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонунининг 40-моддаси, биринчи қисми, 3-бандига асосан ижро иш юритуви тамомланган ва ижро ҳужжати ундирувчига қайтарилган. Суд муҳокамасида аризачи вакили томонидан берилган тушунтиришларга кўра, қарздорлик бугунга қадар қопланмаган ва тўлашнинг имкони мавжуд эмас. Бундай ҳолатда, суд қарздорни тўловга қобилиятсиз деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонуннинг ****-моддасида, суд тугатилаётган юридик шахсни **** деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади, тугатиш бошқарувчисини тайинлайди.Тугатилаётган юридик шахснинг тўловга қобилиятсизлигида кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари қўлланилмайди деб, ****-моддасида, ўз фаолиятини тугатган қарздор якка тартибдаги тадбиркор ёки тугатилаётган юридик шахснинг раҳбари ҳозир бўлмаган ва уларнинг жойлашган ерини (яшаш жойини) аниқлашнинг имкони бўлмаган ****, ҳозир бўлмаган қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги ариза, кредиторлик қарзи миқдоридан қатъи назар, кредитор, ваколатли давлат органи, давлат солиқ хизмати органи ёки бошқа ваколатли орган томонидан берилиши мумкин деб, ****-моддасида, суд ҳозир бўлмаган қарздорни **** деб топиш **** аризани ўз иш юритувига қабул қилиб олган кундан эътиборан икки ҳафталик муддат ичида ҳозир бўлмаган қарздорни **** деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилади.Ҳозир бўлмаган қарздорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишда кузатув, суд санацияси ва ташқи бошқарув тартиб-таомиллари қўлланилмайди деб, 26-моддасида, тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиби қўлланилганда, агар қарздор билан бошқача келишув белгиланган бўлмаса, суд бошқарувчисига **** тўлаш **** ўрни қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатиш **** ариза берган аризачи томонидан қопланади.Бунда суд бошқарувчисига **** тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига меҳнатга **** тўлаш энг кам миқдорининг етти баравари миқдорида олдиндан тўлов амалга оширилади.Суд бошқарувчисига **** ҳар бир якунланган иши учун тўланади деб, 52-моддаси, иккинчи қисмида, суднинг қарздор юридик шахсни **** деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарорида қарздорни **** деб топиш ҳамда тугатишга доир иш юритишни бошлаш, тугатиш бошқарувчисини тайинлаш ва унга **** тўлаш **** кўрсатма акс эттирилиши керак деб белгиланган. Қарздорнинг ҳозир бўлмаганлиги сифатида **** унинг раҳбари йўқлиги, балки хўжалик юритувчи субъект мол-мулкининг йўқлигини ҳам тушуниш лозим.Бу ҳол қарздор - юридик шахс турган жойи (почта манзили) бўйича фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи, уй-жой мулкдорларининг ширкати, турар жой ёки одам яшамайдиган жойнинг мулкдори вакиллари ва (ёки) суд бошқарувчиси иштирокида тузилган далолатнома ёхуд қарздорнинг мол-мулки мавжуд эмаслиги сабабли ижро ҳужжатини ижросиз қайтариш тўғрисидаги давлат ижрочисининг қарори билан тасдиқланиши мумкин. Давлат активларини бошқариш агентлиги Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармаси томонидан суднинг сўровига асосан тугатиш бошқарувчиси вазифасига номзодлар рўйхати **** этилган. Аризачи Сурхондарё вилояти олиқ бошқармаси томонидан**** йил 12 ноябрдаги ****-сонли тўлов топшириқномаси билан тугатиш бошқарувчисининг иш **** учун Олий суд департаменти Сурхондарё вилояти ҳудудий бўлими депозитига **** сўм тўланган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 01 февралдаги “**** таомилларини янада соддалаштириш ва суд бошқарувчилари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-****-сонли Қарорининг 3-банди, б) кичик бандининг 3-хатбошига кўра, қарздор жисмоний шахсга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тартиб-таомили ва (ёки) бошқа қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган тартиби қўлланилганда, агар қарздор билан бошқача келишув белгиланган бўлмаса, суд бошқарувчисига **** тўлаш **** қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик **** иш қўзғатиш тўғрисида ариза берган солиқ органи томонидан Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланади.Бунда, суд бошқарувчисига **** тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига базавий ҳисоблаш миқдорининг уч баравари миқдорида олдиндан тўлов амалга оширилиши белгиланган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 14 августдаги ****-сон Қарори билан тасдиқланган “Сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатларини аниқлаш қоидалари” (бундан буён матнда Қоидолар деб юритилади)нинг 3-бандига кўра, суд бошқарувчиси, ўзи тайинланган **** бошлаб, мазкур қоидаларда назарда тутилган сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатларини аниқлаш бўйича ҳаракатларни амалга ошириши ҳамда чоралар кўриши шарт. Қоидаларнинг 38-бандида сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ёки қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари мавжудлиги тўғрисидаги хулоса имзолангандан кейин 10 иш кунидан кечикмай кредиторлар йиғилишига, иқтисодий судга ва прокуратура органларига **** этиши, шунингдек, сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ёки қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари мавжуд эмаслиги тўғрисидагихулоса имзолангандан кейин 10 иш кунидан кечикмай кредиторлар йиғилишига, иқтисодий судга **** этилади деб белгиланган. ИПКнинг ****-моддаси, иккинчи қисмига кўра, ҳал қилув қарори ўз фойдасига чиқарилган тарафга иш бўйича қилинган барча суд **** ўрни, гарчи бошқа тараф давлат божини тўлашдан озод этилган бўлса ҳам ушбу бошқа тараф ҳисобидан қопланади, учинчи қисмига кўра, даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Қонуннинг иловаси – “Давлат божи ставкалари”нинг 2-банди, в) кичик бандига кўра, ташкилотлар ва фуқароларни **** деб топиш тўғрисидаги аризалардан БҲМнинг 3 баравари миқдорида давлат божи тўланиши белгиланган. Юқоридагиларни инобатга олиб, суд аризани қаноатлантиришни, қарздорни **** деб топишни, тугатишга доир иш юритишни бошлашни, 1-тоифалисуд бошқарувчиси*** **** ***тугатиш бошқарувчиси этиб тайинлашни, унга тугатиш ишлари якунлангандан сўнг Олий суд департаменти Сурхондарё вилояти ҳудудий бўлими депозитидан **** сўм иш **** тўлашни, ишни кўриш билан боғлиқ **** сўм давлат божини қарздордан бюджетга ундиришни, қарздордан аризачи фойдасига олдиндан тўланган **** сўм почта **** ундиришни лозим деб топди. Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонунининг 26, 52, ****, ****-моддаларига асосланиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 27, ****, ****моддаларини қўллаб, суд-, ҚА Р О РҚИ Л Д И: Аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармасининг аризаси қаноатлантирилсин. Қарздор"***" ****соддалаштирилган тартибда **** деб топилсин ваунга нисбатантугатишга доир иш юритиш бошлансин. Қарздор"***" ****нинг тугатиш бошқарувчиси этиб1-тоифалисуд бошқарувчиси*** **** ***тайинлансин. Тугатиш бошқарувчиси зиммасига қарздорни тугатишга доир иш юритишни бошлаш, уни ташкил этиш ва эълон бериш, қарздорда сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатларини аниқлаш бўйича ҳаракатларни амалга ошириш ва чоралар кўриш ҳамда хулоса тайёрлаш, имзолангандан кейин ўн иш кунидан кечикмай, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари мавжудлиги тўғрисидаги хулосани кредиторлар йиғилишига, судга ва прокуратураорганларига, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари мавжуд эмаслиги тўғрисидаги хулосани кредиторлар йиғилишига, судга **** этиш юклатилсин. Тугатиш бошқарувчиси****зиммасига уч ой ичида қарздорни тугатиш ишлари якунланганлиги тўғрисида якуний ҳисоботни **** этиш вазифаси юклатилсин. Тугатиш бошқарувчиси****томонидан тугатиш ишлари якунланганидан сўнг, унга Олий суд департаменти Сурхондарё вилояти ҳудудий бўлими депозитидан **** сўм иш **** тўлансин. Қарздор"***" ****ҳисобидан Республика бюджетига **** сўм давлат божи ундирилсин. Аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармаси фойдасига қарздор "***" ****ҳисобидан олдиндан тўланган****сўм почта **** ундирилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тараф бир ой муддат ичида Сариосиё туманлараро иқтисодий суди орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлари бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протест келтириш) бериши мумкин. Судья **** ****-сонли иш Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ (хулоса қисми) Сариосиё тумани 2025 йил 17 декабрь Сариосиё туманлараро иқтисодий суди,судья**** раислигида,Ф.Йўлдошевнинг котиблигида, аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармасининг қарздор "***" ****соддалаштирилган тартибда **** деб топиш тўғрисидаги аризаси асосида қўзғатилган ишни,Сариосиё туманлараро иқтисодийсудибиносида, очиқсуд**** муҳокамасида, аризачи вакили **** (ишончнома асосида) иштирокидакўриб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонунининг 26, 52, ****, ****-моддаларига асосланиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 27, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд-, ҚА Р О РҚИ Л Д И: Аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармасининг аризаси қаноатлантирилсин. Қарздор"***" ****соддалаштирилган тартибда **** деб топилсин ваунга нисбатантугатишга доир иш юритиш бошлансин. Қарздор"***" ****нинг тугатиш бошқарувчиси этиб1-тоифалисуд бошқарувчиси*** **** ***тайинлансин. Тугатиш бошқарувчиси зиммасига қарздорни тугатишга доир иш юритишни бошлаш, уни ташкил этиш ва эълон бериш, қарздорда сохта тўловга қобилиятсизлик, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатларини аниқлаш бўйича ҳаракатларни амалга ошириш ва чоралар кўриш ҳамда хулоса тайёрлаш, имзолангандан кейин ўн иш кунидан кечикмай, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари мавжудлиги тўғрисидаги хулосани кредиторлар йиғилишига, судга ва прокуратура органларига, тўловга қобилиятсизликни яшириш ва қасддан тўловга қобилиятсизликка олиб келиш аломатлари мавжуд эмаслиги тўғрисидаги хулосани кредиторлар йиғилишига, судга **** этиш юклатилсин. Тугатиш бошқарувчиси****зиммасига уч ой ичида қарздорни тугатиш ишлари якунланганлиги тўғрисида якуний ҳисоботни **** этиш вазифаси юклатилсин. Тугатиш бошқарувчиси****томонидан тугатиш ишлари якунланганидан сўнг, унга Олий суд департаменти Сурхондарё вилояти ҳудудий бўлими депозитидан **** сўм иш **** тўлансин. Қарздор"***" ****ҳисобидан Республика бюджетига **** сўм давлат божи ундирилсин. Аризачи Сурхондарё вилояти солиқ бошқармаси фойдасига қарздор "***" ****ҳисобидан олдиндан тўланган****сўм почта **** ундирилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тараф бир ой муддат ичида Сариосиё туманлараро иқтисодий суди орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлари бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протест келтириш) бериши мумкин. Судья ****