Решение #2832981 economic_new

****1-2****/****-санлыэкономикалық ис Биринши инстанция судында исти көргенсудья –**** Апелляция инстанция судында Баянатшы судья–**** Ревизия инстанция судында Баянатшы судья–**** **** РЕСПУБЛИКАСЫ СУДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИСЛЕР БОЙЫНША СУДЛАЎ КОЛЛЕГИЯСЫ РЕВИЗИЯ ИНСТАНЦИЯСЫНЫҢ ҚАРАРЫ Нөкис қаласы ****5 жыл ** декабрь **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы****басшылығында, коллегия ағзалары **** ҳәм****ан ибарат қурамда, ****тың хаткерлигинде, даўагер жәмийет баслығы ****, жуўапкер ўәкили **** (**** жыл 20 ноябрь күнги 1-652-санлы исеним хат тийкарында)лардың қатнасыўында, даўагер “****” жуўапкершилиги шекленген жәмийетиниң жуўапкер **** бирлеспесинен **** сом пул қаржысын өндириў **** даўа арзасы бойынша қабыл етилген **** районлар аралық экономикалық судының **** жыл 16 сентябрькүнги шешиўши қарарына ҳәм **** Республикасы судының экономикалық ислери бойынша судлаў коллегиясы апелляция инстанциясының ****5 жыл 30 октябрь күнги қарарына даўагер **** жуўапкершилиги шекленген жәмийетиниң наразы болып берген ревизия тәртибиндеги шағымын ис ҳүжжетлери менен бирге **** Республикасы судының имаратында ашық суд мәжилисинде кѳрип шығып, тѳмендегилерди А Н Ы Қ Л А Д Ы: Истеги ҳүжжетлерге қарағанда, **** жуўапкершилиги шекленген жәмийети(буннан кейинги орынларда – даўагер деп жүритиледи)ҳәм **** бирлеспеси(буннан кейинги орынларда – жуўапкер деп жүритиледи) ортасында **** жыл 7 май күни ****-санлы көлди ижараға бериў шәртнамасы (кейинги орынларда - шәртнама деп жүргизиледи) дүзилген, усы шәртнамаға тийкар жуўапкер даўагерге көлди ижараға бериў, ал даўагер болса ижара **** төлеў миннетлемесин алған. Усы шәртнаманың **** бөлеги есапланған тәреплер орталарында ****-жыл 20-январь күни ****/ҚК-****-санлы қосымша келисимидүзилген. Қосымша келисимге тийкар өзгерис киритилген тийкарғы шәртнаманың 3.3-бәнтинемуўапықижараға алыўшы ижара **** **** жылдың 1-ярым жыллығы ушын **** сомды **** жыл 15 февраль күнине шекем төлеўи лазымлығы белгиленген. Даўагер тәрепинен **** жыл 1 май күни жуўапкерге **** сом ижара ****сытөлеп берилген. Жуўапкердиң **** жыл 7 май күнги 19-Б-санлы буйрығы менен тәреплер ортасында дүзилген ижара шәртнамасы бийкар етилген. 2 Сонлықтан, даўагер жуўапкерден төленген **** сом пул қаржысын қайтарып өндириўди сорап судқа даўа арза берген. **** районлар аралық экономикалық судының**** жыл16 сентябрь шешиўши қарары менендаўа арзасы қысман қанаатландырылып, жуўапкерден даўагер пайдасына**** сом пул қаржысы өндирилген, даўаның қалған бөлеги қанаатландырыўсыз қалдырылған, жуўапкерден республика бюджетине ****,25 сом мәмлекетлик ****, даўагерден республика бюджетине ****,75 сом мәмлекетлик **** өндирилген. Даўагер биринши инстанция судының шешиўши қарарына наразы болып апелляциялық шағымын берген ҳәм шағымда шешиўши қарарын бийкар етип, жаңадан қарар қабыл етиўди сораған. **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы апелляция инстанциясының ****5 жыл 30 октябрь күнги қарары менен биринши инстанция судының шешиўши қарары өзгериссиз, апелляциялық шағым қанаатландырыўсыз қалдырылған. Даўагер суд қарарларына наразы болып ревизиялық тәртибинде шағым берип, шағымында жәмийет тәрепинен көлди ижараға бериў шәртнамасы бийкар етилемен дегенге шекемги дәўирде, яғный **** жыл 07 май күнине шекемга аралықта көлден пайдаланылмағанлығы, сондай-**** **** жылдың 1-ярым жыллығы ушын ижара **** 1 май күни төлеп берилгенлигине қарамастан **** жылдың 1-ярым жыллығы **** бурын ижара шәртнамасы бийкар етилгенлиги биринши инстанция суды тәрепинен итибарсыз қалдырылғанлығын көрсетип, суд қарарларын бийкар етип, жаңа қарар қабыл етиўди сораған. Даўагер суд мәжлисинде ревизиялық шағымында билдирилген ўәжлерди қоллап-қуўатлап, суд қарарларын бийкар етип, даўа арзаны толық қанаатландырыў **** жаңа қарар қабыл етиўди сорады. Жуўапкер ўәкили суд мәжлисинде даўагер ижара шәртнамасының ҳәм қосымша келисимниң шәртлерин орынламағанлығын, яғный март-апрель айларында көлди**** әмелге асырмағанлығын ҳәмде балық **** өстириў ушын суў ҳәўизин жаратпағанлығын билдирип, биринши инстанция суды ҳәм апелляция инстанциясы судының қарарларын өзгериссиз қалдырыўды, ревизиялық шағымды қанаатландырыўсыз қалдырыўды сорады. Судлаў коллегиясы тәреплер ўәкиллериниң түсиндирмелерин тыңлап, ревизиялық шағымда билдирилген ўәжлерди ис ҳүжжетлери менен бирге үйренип шығып,төмендегилерге тийкар биринши инстанция судының шешиўши қарарын ҳәм апелляция инстанциясының қарарын өзгериссиз, ревизиялық шағымды қанаатландырыўсыз қалдырыўды лазым тапты. Өзбекстан Республикасы Пуқаралық кодекси (кейинги орынларда – ПКдеп жүргизиледи)ниң 8 ҳәм ****-статьяларына тийкар миннетлемелер шәртнамадан, зыян жеткизиў нәтийжесинде ҳәмде усы Кодексте көрсетилген басқа тийкарлардан келип шығады. Бул жағдайда тәреплердиң миннетлемелери ижара шәртнамасынан келип шыққан. 3 ПКниң ****-статьясына муўапық, мүлк ижарасы шәртнамасы бойынша ижараға бериўши ижараға алыўшыға **** есесине мал-мүлкти ****ытшаийелик етиў ҳәм пайдаланыў яки пайдаланыў ушын тапсырыў миннетлемесин алады. ПКниң****-статьясының биринши ҳәм екинши бөлимлерине муўапық, ижараға алыўшы мал-мүлктен пайдаланғанлық ушын **** өз **** төлеп турыўы шәрт. Мал-мүлктен пайдаланғанлық ушын **** төлеў тәртиби, шәртлери ҳәм мүддетлери мүлк ижарасы шәртнамасы менен белгиленеди. ПКниң ****-статьясына муўапық миннетлемелер миннетлеме шәртлерине ҳәм нызам ҳүжжетлери талапларына муўапық лазым дәрежеде орынланыўы керек. ПКниң ****-статьясы екинши бөлимине муўапық, шәртнама бийкар етилгенинде тәреплердиң миннетлемелери бийкар болады. Тәреплерортасындағышәртнама ****-жылдың 7-май күнинен баслап бийкар етилгенлиги ҳәм тәреплердиң де миннетлемелери сол күннен бийкар болғанлығы себепли даўагердиң даўасы қысман тийкарлыесапланады. Сонлықтан, судлаў коллегиясы биринши инстанция суды бул жағдайда, жуўапкерден даўагерге (**** сом 01.01.****ж-30.06.****ж дәўир ушын **** күнге төлеўи лазым болған сумма, 01.01.****ж-06.05.****ж аралығында **** күн көл даўагердиң ықтыярында болған,яғный ижара****төлеўилазым болған дәўир ****- **** ***** = **** сом, төленген ижара ******** – **** = **** сом) **** сом пул қаржысын өндириў**** дурыс шешимге келген деп есаплайды. ЭПК****-статьясыныӊ биринши бөлимине муўапық, суд қәрежетлери исте қатнасыўшы шахслардың қанаатландырылған даўа талаплары муғдарына сәйкес түрде олардың мойнына жүклетиледи. Өзбекстан Республикасыныӊ “Мәмлекетлик **** ****”ғы Нызамыныӊ қосымшасы болған “Мәмлекетлик **** ставкалары”ныӊ 2-бәнтине муўапық, киши исбилерменлик субъектлери әмелге асыратуғын исбилерменлик искерлиги шеӊберинде судларға мүрәжат етиў **** усы бәнттиӊ «а» - «г» ҳәм «е» киши бәнтлеринде көрсетилген белгиленген ставканыӊ 50 пайызы муғдарында мәмлекетлик **** төлейди. Өзбекстан Республикасыныӊ Жоқарғы суды Пленумыныӊ ****-жыл 19-декабрь күнги “Экономикалық ислер бойынша суд қәрежетлерин өндириў әмелияты ****”ғы 36-санлы қарарыныӊ 6.3-бәнтине көре, экономикалық судқа мүрәжат етиўде киши исбилерменлик субъекти тәрепинен белгиленген ставканыӊ 50 пайызы муғдарында мәмлекетлик **** төленген болып, даўа талаплары қанаатландырылғанда, егер жуўапкер мәмлекетлик **** төлеўден азат етилмеген болса, исти көриў нәтийжеси бойынша оннан өндирилетуғын мәмлекетлик **** муғдары даўагер тәрепинен төлеп шығылған сумма менен шегараланады. Мәмлекетлик **** төлеўден азат етилген мәмлекетлик органлар ҳәмде басқа шахслар тәрепинен киши исбилерменлик субъектлериниӊ мәплерин гөзлеп усынылған даўа талаплары қанаатландырылған яки қанаатландырыўсыз қалдырылған жағдайда мәмлекетлик **** тәреплерден улыўма тийкарларда өндириледи. 4 Егер экономикалық судқа мүрәжат етиўде киши исбилерменлик субъектине мәмлекетлик **** төлеўди кешиктириў яки бөлип-бөлип төлеў ҳуқықы берилген болса, мәмлекетлик **** исти көриў нәтийжеси бойынша тийисли тәрептен нызамда белгиленген ставкада өндириледи. Ис ҳүжжетлерине қарағанда, даўагер киши исбилерменлик субъекти болып, судқа даўа арза бериўде мәмлекетлик **** төлеў кешиктирилген, сонлықтан бул жағдайда тәреплерден нызамда белгиленген ставкада яғный даўагердиӊ киши исбилерменлик субъекти екенлигинен келип шығып, белгиленген ставканыӊ 50 пайызы муғдарында мәмлекетлик **** өндирилиўи лазым. Сонлықтан, биринши инстанция суды республикабюджетине жуўапкерден ****,25 сом, даўагерден ****,75 сом мәмлекетлик ****дурыс өндирилген. Апелляция инстанциясы суды биринши инстанция судының шешиўши қарарын тийкарлы деп табыў **** тийкарландырылған қарар қабыллаған. Сонлықтан, ревизия инстанциясы суды биринши инстанция судының шешиўши қарарын ҳәмапелляция инстанциясының қарарын өзгериссиз, ревизиялық шағымды қанаатландырыўсыз қалдырыўды,исти көриў нәтийжеси менендаўагерден республика бюджетине ****,90 сом мәмлекетлик **** өндириўди, ревизиялық шағым ушын төленген ****сом почта қǝрежетин оның мойнында қалдырыўды **** тапты. Жоқарыдағыларға тийкарланып ҳәмде Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуаллық кодексиниң****,****7, ****9-статьяларын қоллап, ревизия инстанциясы суды ҚАРАРЕТТИ: **** районлар аралық экономикалық судының ****5 жыл ** сентябрь күнги шешиўши қарары ҳәм **** Республикасы суды экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы апелляция инстанциясының ****5 жыл ** октябрь күнги қарары ѳзгериссиз қалдырылсын. Ревизиялық шағым қанаатландырыўсыз қалдырылсын. даўагер “**** IN ”жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен республика бюджетине ****,90 сом мәмлекетлик ****өндирилсин. Қараға тийкар орынлаў хат берилсин. Қарар қабыл етилген күннен баслап нызамлы күшине киреди. Қарарға наразы тәреп қарар үстинен Өзбекстан Республикасы Жоқарғы судына ревизия тәртибинде шағым етиўге (прокурор протест келтириўге) ****. Басшылық етиўши: **** коллегия ағзалары: **** ****