Решение #2833458 economic_new

****-сонлииқтисодий иш Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Сариосиё тумани ****йил16 декабрь Сариосиё туманлараро иқтисодийсудисудьяси **** раислигида,Ф.Йўлдошевнинг котиблигида,Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармасининг“****” АТБ манфаатида“****” ****ҳисобидан****сўм муддати ўтган асосийкредитқарзи ва****сўм муддат ўтганкредитфоиз қарзи,жами****сўмкредитқарздорлигини ундириш тўғрисидаги даъво аризасини даъвогар вакили ****(****йил9июлдаги****-сонли ишончнома асосида)иштирокида,очиқсуд**** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а ди : Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матндаПалатадеб юритилади) “****” АТБ (бундан буён матнда даъвогар ёки****деб юритилади)манфаатида фуқаролик ишлари бўйича Сариосиё туманлараро судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “****” **** (бундан буён матнда жавобгар ёки Қарздор деб юритилади)ҳисобидан****сўм муддати ўтган асосий кредитқарзи ва****сўм муддат ўтганкредитфоиз қарзи,жами ****сўмкредитқарздорлигини ундиришни,даъво аризасиниПалата вакили иштирокисиз кўришни сўраган. Фуқаролик ишлари бўйича Сариосиё туманлараро судининг****йил 26сентябрдаги****-сонли**** билан фуқаролик иши иш юритишдан тугатилиб,иш тааллуқлилигига кўра Сариосиё туманлараро иқтисодий судига ўтказилган. Иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгарсуд**** вакил иштирокини таъминламади. Мазкур ҳолатдасуд,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матндаИПКдеб юритилади)нинг****-моддасигабиноан, ишни уларнинг вакили иштирокисиз кўриб чиқиш мумкин деган хулосага келди. Суд**** даъвогар вакили даъво аризасидаги **** такрорлаб,қарздорлик жавобгар томонидан тўлаб берилмаганлигини билдириб,бу **** маълумотни судга қилиб,даъвони қаноатлантиришнирадэтишни сўради. Суд,даъвогар вакилининг кўргазмасини тинглаб,иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб,ишдаги далилларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда,қуйидаги асосларга кўра,даьвони қаноатлантиришнирадэтишни лозим деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(бундан кейин матнда ФКдеб юритилади)нинг****-моддасигакўра,**** шартномадан,зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Иш ҳужжатларига кўра, **** ва қарздор ўртасида **** йил 13 апрелдаги 50-сонли кредит шартномасига кўра, айланма маблағларини тўлдириш учун қурилиш материаллари ва эҳтиёт қисмлар сотиб олиш **** 24 ой муддатга (шундан 4 ой имтиёзли давр) 26 фоиз устама **** тўлаш шарти билан **** сўм миқдарида кредит маблағлари ****. Кредиттаъминоти сифатида“МехрожШКХ” УСИЧКбалансида бўлган “нотурар бино”ҳамда Кенжаев Ойбек Туйчиевичга тегишли бўлган“Ласетти” автотранспортгаровга олинган. Шунингдек, “Сурхонплаза” ****ва****ўртасида имзоланган кафиллик шартномасига кўра, “Сурхонплаза”**** кафиллига олинган. ФКнинг****-моддасигамувофиқ, кредитшартномаси бўйича биртараф ****ёки бошқакредитташкилоти(кредитор)иккинчи тарафга(қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосидапулмаблағлари (кредит)бериш,қарз олувчи эса олинганпулсуммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Мазкур шартнома бўйича****қарздоргакредитмаблағларини бериш, қарздор эса,ўз навбатида олинган кредитни ушбу шартномада белгиланган муддатда қайтариш ва кредитдан фойдаланганлиги учун фоиз ҳамдакомиссия тўловларини тўлаш **** олган. ФКнинг****-моддасигаасосан **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ,бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса —иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Мазкуркредитшартномасига асосан****томонидан шартномада кўрсатилганпулмаблағлари тегишли тартибда ўтказиб берилган.Шубилан ****томонидан шартнома бўйича **** тўлиқ ****. Кредитшартномасининг2.4-бандигакўра,қарз олувчикредитасосий қарзи ва унга ҳисобланган фоизларни шартноманинг1-иловасидабелгиланган муддатда қайтариши белгилаб қўйилган. Қарздор томонидан шартномаларда кўрсатилган **** лозим **** **** натижасида****йилмарт,апрел, май июньваиюльойлари учун тўланиши лозим бўлган****сўм муддат ўтган асосий кредитқарзи ва унга ҳисобланган****сўм муддати ўтганкредитфоиз, жами****сўмкредитқарздорлиги вужудга келган. Низони судгача ҳал қилиш чораси сифатида қарзни қайтаришни сўраб ****томонидан қарздорга бир неча маротаба ёзма огоҳлантириш хати юборилган бўлса-да,қарздор томонидан ўз **** ****,шартномада белгиланган тартиб ва муддатдакредитқарзи ва унга ҳисобланган фоизлар қайтарилмаган. Шубоис, ****даъвогар манфаатида жавобгарга нисбатан даъво аризаси билан судга мурожаат қилган. ФКнинг****-моддасигаасосан, агарқарз шартномасида қарзни қисмлаб (бўлиб-бўлиб)қайтариш назарда тутилган бўлса,қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****.Агарқарз шартномасида қарз бўйича фоизларни қарзнинг ўзини қайтариш муддатидан олдин тўлаш назарда тутилган бўлса,бу **** бузилган ****,қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасини тегишли фоизлари билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. ФКнинг****-моддасигакўра,қарз олувчи қарз суммасини қайтариб берилишини таъминлаш юзасидан қарз шартномасида назарда тутилган **** ****,қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасини муддатидан олдин қайтаришни ва тегишли фоизларни тўлашни талаб қилишга ****. Палатадаъвогар манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилгандан кейин жавобгар томониданкредитқарздорлик бўйича тўлиқтўловлар амалга оширилмаганлиги даъвогар вакилинингсудмуҳокамасидаберган кўрсатмаси ҳамда судга **** этган****йил16декабрдаги****-сонли маълумотномасига асосан ўз тасдиғини топди. ИПК 12-моддасигаасосан, судишни муҳокама қилишда иш бўйича барчадалилларни бевосита текшириши шарт. Суд,юқоридагиларни инобатга олиб,қарздорнинг****олдидаги жами****сўмкредитқарздорлигини асосли деб ҳисоблайди важавобгар томониданкредитқарздорлиги бўйича тўлиқ тўловлар амалга оширилганлигини инобатга олиб,даъво талабини қаноатлантиришнирад қилишни лозим деб топади. ИПК ****-моддасинингучинчи қисмига мувофиқ,даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агаржавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса,қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгарданреспубликабюджети даромадига ундирилади. Бундай ҳолатда, судиш ҳужжатларини текшириб чиқиб,ишдаги далилларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда,даъвогарнинг даъво талабини қаноатлантиришнирадэтишни, суд**** масаласини мухокама қилиб, қарздордан****фойдасига олдиндан тўланган****сўмпочта****, республикабюджетига****сўм давлат божи ундиришни лозим деб топди. Юқоридагиларга кўра,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****, ****, ****, ****, ****-моддалариниқўллабсуд қ а р о р қ и л ди : Даъво талабларини қаноатлантиришрадэтилсин. “****” ****ҳисобидан: - “****” АТБфойдасига олдиндан тўланган****сўм почта****; - Республикабюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидануқабул қилинган кундан эътиборан бирой ичидашу судорқали Сурхондарё вилояти судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигаапелляциятартибида ёки қонуний кучга кирган ваапелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидануқонуний кучга кирган кундан эътиборан олтиойичидакассациятартибида шикоят берилиши ёхуд прокурор протесткелтириши мумкин. Судья ****