Решение #2834153 economic_new

****3-****1/7-сонлииқтисодийиш Биринчи инстанциясудида ишни кўргансудьяҲ.Мамарасулов Кассацияинстанциясисудида маърузачи судья**** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ **** ****5йил15 декабрь Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати****раислигида, ҳайъат аъзолари****ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,Жиззах вилоят **** бўлим бошлиғи ****нинг иштирокида,акциядорлик тижорат “ААА” вакили **** (**** йил 10 февралдаги ****-сонли ишончномага асосан), акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” вакиллари**** (**** йил 10 январдаги 25YuR-01-сонли ишончномага асосан),**** (**** йил 26 майдаги ****-сонли ишончномага асосан), “ББББ” хусусий **** вакили Ғ.Эшбўтаев (**** йил 5 январдагиишончномага асосан),“ССС” масъулияти чекланган жамияти вакили **** (**** йил 29 октябрдаги ишончномага асосан)нингиштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар акциядорлик тижорат “ААА” манфаатида жавобгарлар акциядорлик тижорат “X LQ B NKI”, акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор филиали ва “ББББ” хусусий **** ўртасида тузилган Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган, кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган, 3 қаватли ер участкасининг майдони ****,00 квадрат метр, умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, қурилиш ости майдони ****,3 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносини Ўзбекистон Республикаси Жиззах вилояти Жиззах шаҳар хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариал идора нотариуси Тожибоев Шуҳрат Бахтиёрович томонидан тузилган **** йил 28 апрель кунги ****-реестр **** билан қайд қилинган ипотека шартномасини ҳамда ушбу ипотека шартномасига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш **** **** йил 12 майдаги келишувни **** эмас деб топиш, ушбу ипотека шартномасига кўра жавобгар “ББББ” хусусий **** тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ******** **** карточкасини бекор қилиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилган иш юзасидан қабул қилинган Фориш туман иқтисодий судининг **** йил 4 ноябрдаги ҳал қилув қарори устидан Ўзбекистон Савдо-саноат палатасиЖиззах вилоят ҳудудий бошқармаси томонидан берилган кассация шикояти,Жиззах вилоят **** томониданкелтирилган кассация протестиҳамдаФориш туман иқтисодий судининг **** йил 4 ноябрдагихусусий ****устиданакциядорлик тижорат “ААА”томонидан берилган кассация шикоятлариниЖиззах вилоят суди биносидавидеоконференцалоқа режимидаўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ ла д и: Акциядорлик тижорат “ААА” (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) Жиззах филиали ва “ССС” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жамият деб юритилади)ўртасида **** йил 13 июнда 88-сонли кредит шартномаси тузилган ҳамда ушбу шартномага асосанжамиятга 3.****.****.**** сўм кредит маблағи ****. Кредит таъминоти сифатида “ББББ” хусусий **** (бундан буён матндажавобгар деб юритилади)га тегишли Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, фойдаланилаётган ер майдони ****,00 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биноси **** йил 14 июндаги ипотека шартномасига асосан гаровга қўйилган. Акциядорлик тижорат“X LQ B NKI”Зарбдор туман филиали ва жавобгар ўртасида **** йил 11 майда 36-сонли кредит шартномаси тузилган бўлиб, ушбу кредит шартномасига асосан **** кредит маблағи таъминоти сифатида жавобгарга тегишли Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган, кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган, 3 қаватли ер участкасининг майдони ****,00 квадрат метр, умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, қурилиш ости майдони ****,3 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биноси**** йил 28 апрелдаги ипотека шартномасига асосангаровга қўйилган. Даъвогарнинг **** йил 4 майдаги ****-сонли хати сохталаштирилиб, жавобгарга тегишли Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган, умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, фойдаланилаётган ер майдони ****,00 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биноси **** чиқарилиб, **** Зарбдор туман филиали томонидан **** йил 11 майдаги 36-сонли кредит шартномасига асосан **** кредит маблағи таъминотигаалдов йўли билан**** йил 28 апрелдаги ипотека шартномасига асосан гаровга қўйилганлиги **** билан Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матндаПатала деб юритилади) даъвогар манфаатидажавобгарва жавобгарларакциядорлик тижорат “X LQ B NKI”, акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор филиалива жамиятга нисбатансудга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган, кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган, 3 қаватли ер участкасининг майдони ****,00 квадрат метр, умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, қурилиш ости майдони ****,3 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносини Ўзбекистон Республикаси Жиззах вилояти Жиззах шаҳархусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариал идора нотариуси Тожибоев Шуҳрат Бахтиёрович томонидан тузилган **** йил 28 апрель кунги ****-реестр **** билан қайд қилинган ипотека шартномасини ҳамда ушбу ипотека шартномасига **** йил 12 майдаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш **** келишувни **** эмас деб топиш, ушбу ипотека шартномасига кўра жавобгарга тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ****-**** **** карточкасини бекор қилишни сўраган. Суднинг **** билан ишга Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Жиззах вилоят бошқармаси ва Жиззах вилоят Адлия бошқармаси низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб қилинган. Фориш туман иқтисодий судининг **** йил 4 ноябрдаги ҳал қилув қарори билан даъво аризасини қаноатлантириш рад этилган ва олдиндан тўланган 34.**** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдирилган. Шунингдек, даъвогар ҳисобидан Республика бюджетига10.200.**** сўм давлат божи ва Олий суд депозитига ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ 93.**** сўм суд **** ундирилган. Даъвонинг жавобгаракциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор филиалига нисбатан қисми бўйича иш юритиш тугатилган. Шунингдек, иш ҳолатлари юзасидан **** йил 4 ноябрда хусусий **** қабул қилинган. Фориш туман иқтисодий судининг **** йил 4 ноябрдаги ҳал қилув қароридан норози бўлиб Палата кассация шикояти билан, Жиззах вилоят **** кассация протести билан, шунингдек, биринчи инстанция судининг **** йил 4 ноябрдаги хусусий **** нисбатан даъвогар кассация шикояти билан мурожаат қилган. Палата кассация шикоятида биринчи инстанция судининг **** йил 4 ноябрдаги ҳал қилув қарорини тўлиқ бекор қилиб, даъво аризасини тўлиқ қаноатлантириш тўғрисида янги қарор қабул қилишни, Жиззах вилоят **** кассация протестида биринчи инстанция судининг **** йил 4 ноябрдаги ҳал қилув қарорини тўлиқ бекор қилиб, даъво аризасини тўлиқ қаноатлантириш тўғрисида янги қарор қабул қилишни, даъвогар кассация шикоятида биринчи инстанция судининг **** йил 4 ноябрда хусусий **** бекор қилишни сўраган. Суд **** иштирок этгандаъвогар вакили ****кассацияшикоятлари ва кассацияпротестини қўллаб қувватлашини,биринчи инстанция суди томонидан иш ҳолатлари тўлиқ ўрганилмасдан ҳал қилув қарори қабул қилинганлигини,даъвогарнинг Жиззах филиали томонидан нотариал идора нотариусигаберилган мулкни **** чиқариш ********-сонли хати сохталаштирилганлиги, яънихатшунослик эксертизаси хулосасидахатдаги имзоларнинг**** раҳбари ва ходимларига тегишли эмаслиги, ундаги муҳрэсарангли принтерда чоп этилганлиги қайд этилганлигини, ушбу ҳолатданизони ҳал этишда **** **** чиқариш хати ким томонидан сохталаштирилганлиги муҳим эмаслигини,шу боисЖиззах вилояти ички ишлар бошқармаси Эксперт-криминалистикамарказининг **** йил 2 майдаги 28сонлихулосасини **** далил сифатида қабул қилиб,мулкни **** чиқариш чиқариш **** сохта хат асосидажавобгарга тегишли мулк кейинчаликакциядорлик тижорат “X LQ B NKI”дан олинган кредит учун гаровга **** этилганлигини инобатга олишни,қолаверса биринчи инстанция суди томонидан чиқарилган хусусий **** даъвогарнинг фаолиятига салбий таъсир кўрсатишини, шу сабабли кассация шикоятлари ва кассация протсетини қаноатлантириб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорива хусусий ****ни бекор қилиб, даъво талабларини қаноатлантириш тўғрисида янги қарор қабул қилишни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили Ғ.Эшбўтаевкассация шикоятлари ва кассация протестиюзасидан эътироз билдириб, даъвогарнинг Жиззах филиали томонидан нотариал идора нотариусига берилган мулкни **** чиқариш **** ****-сонли хати жавобгар томонидан сохталаштирилмаганлини,мазкур хат сохталаштирилганлиги юзасидан бугунги кунда бирор-бир шахс жавобгарликка тортилмаганлигини, экспертиза хулосаси бўйича ҳозирги кунда қўзғатилган жиноят иши мавжуд эмаслигинимаълум қилиб, кассация шикоятлари ва кассация протестини рад қилишни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ва **** ўзгаришсиз қолдиришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” вакили****кассация шикоятлари ва кассация протести юзасидан эътироз билдириб,ҳеч қандай далил суд учунолдиндан белгилаб қўйилган кучга эгаэмаслигини,шу боисдаъвогар томонидан **** этилганэкспертиза хулосаси акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор филиали ва жавобгар ўртасида тузилган битимларни **** эмас деб топиш учун асос ҳисобланмаслигини, қолаверса акциядорлик тижорат “X LQ B NKI”нинг ҳужжатларни сохталаштириш ҳолатига алоқаси йўқлигини маълум қилиб,кассация шикоятлари ва кассация протестини рад қилишни сўради. Суд **** иштирок этган жамият вакили **** кассация шикоятлари ва кассация протести юзасидан эътироз билдириб,жавобгарлар ўртасида тузилган ипотека шартномасини бекор қилиш учун асослар мавжуд эмаслигини, жиноят ишлари бўйича тафтиш инстанцияси томонидан қабул қилинган суд ҳужжатидаА.Қаюмов **** маълумотномаси сохталаштиришда айбдор эмаслиги аниқланганлигини, қолаверса жамиятга тегишли тўйхона биноси 15 млрд сўмдан ортиқнархда суд қарори биланбаҳоланганлигини, жамият кредит қарздорлиги учун ушбу гаров мулки билан тўлиқ жавоб бераолишини, даъвогарга ҳеч қандай зарар етказилмаганлигини маълум қилиб, кассация шикоятлари ва кассация протестини қаноатлантирмасдан қолдиришни сўради. Суд **** иштирок этган прокурор ****биринчи инстанция суди даъво аризасидаги жавобгарнинг биносига қўйилган ****-**** **** карточкасини бекор қилиш талабини рад қилиш тўғрисида нотўғри тўхтамга келганлигини, чунки бу талаб судга тааллуқли эмаслигини, шу сабабли биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириб, қонунга мувофиқлаштиришни сўради. Суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи ****тегишли тарздахабардор қилинган бўлса-да,Палата ва учинчи шахсларЎзбекистон Республикаси Давлатсолиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Жиззах вилоят бошқармаси,Жиззах вилоят Адлия бошқармасисуд **** вакил иштирокини таъминламади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси тўртинчи қисмига кўра, кассация инстанцияси судининг суд **** суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи **** тегишли тарзда хабардор қилинган, кассация шикоятини (протестини) берган шахснинг ва ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг келмаганлиги ишни уларнинг иштирокисиз кўришга тўсқинлик қилмайди. Мазкур ҳолатда судлов ҳайъати ИПКнинг ****-моддасига асосан кассация шикоятлари ва кассация протестини Палатава учинчи шахсларвакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топади. Судлов ҳайъати,ишда иштирок этувчи шахслар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб,кассация шикоятлари ва кассацияпротестида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидагича тўхтамга келади. ИПКнинг 299-моддасига асосан суд ишни кассация тартибида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт.Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар кассация инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. Ишдаги мавжуд ҳужжатларданва суд муҳокамасида аниқланишича, даъвогар важамиятўртасида**** йил 13 июнда тузилган 88-сонли кредит шартномаси асосида жамиятга 3.****.****.**** сўм кредит маблағи **** бўлиб, кредит таъминоти сифатида жавобгарга тегишли Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, фойдаланилаётган ер майдони ****,00 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биноси **** йил 14 июндаги ипотека шартномасига асосан гаровга қўйилган. Кредитшартномаси шартлари жамият томонидан лозим **** **** сабабли даъвогарнинг даъвоси асосидаФориш туман иқтисодий судининг **** йил 25 январдаги ****-сонли иши бўйича қабул қилинган ҳал қилув қарорига асосан даъвогар фойдасигажамиятдан муддати ўтган кредит фоизи ****.****.**** сўм, муддатли кредит қарзи 3.****.000.**** сўм ва 17.**** сўм почта **** ундирилган.Ундирувжамиятга тегишли автотранспорт воситаси ҳамда жавобгарга тегишли Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган, умумий ер участкасининг майдони 0,03 квадрат метр, умумий майдони ****,3 квадрат метр, ишлаб чиқариш майдони ****,22 квадрат метр, 12 та хонадан иборат (13:06:06:02:01:****) бўлган “умумий овқатланиш биноси”га қаратилган. Бундан ташқари,Зомин туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иши бўйичажамиятдан даъвогар фойдасига 2.****.****.****,**** кредит фоизи қарзи ва 9.****.****,**** пеня ундирилган ҳамда ундирувжамиятга тегишли Жиззах вилояти, Зарбдор тумани, ****МФЙ, **** шах кўчасида жойлашган “Нотурар жой” биносига доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга қаратилган. Ўзбекистон Республикаси **** ижро бюроси Жиззах вилояти бошқармасининг **** йил 27 ноябрдаги “Сотилмаган гаров мулкини ундирувчига топшириш тўғрисида”ги далолатномасига асосан гаровга қўйилган мулк даъвогарга 3.****.****.**** сўм қийматда топширилган. Даъвода судларнинг ҳал қилув қарорлари бўйича жами ундириладиган 5.****.****.****,****дан жавобгар томонидан тўланган ****.****.****,**** тўлов ҳамдажамиятга тегишли кўчмас мулк 3.****.****.**** сўм ҳам инобатга олинган ҳолда қолган 1.****.****.****,**** жавобгарга тегишли гаровга қўйилган мулк ҳисобидан ундирилиши лозимлиги, бироқ жавобгарга тегишли гаровга қўйилган мулк ноқонуний равишда гаровдан чиқарилиб, кредит таъминотсиз қолдирилиб,акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор туман филиалидан **** кредит эвазига гаровга қўйиб юборилганлиги сабаблиакциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор туман филиалиҳамда жавобгар ўртасида **** йил 28 апреда тузилган ****-реестр **** билан қайд этилган ипотека шартномаси ҳамда ушбу ипотека шартномасига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш **** **** йил 12 майдаги келишувниЎзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан**** эмас деб топиш сўралган. ФКнинг ****-моддасига кўра, битим ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда белгилаб қўйилган асосларга кўра, суд томонидан **** эмас деб топилганлиги сабабли (низоли битим) ёки бундай деб топилишидан қатъи назар **** эмас деб ҳисобланади (ўз-ўзидан **** бўлмаган битим). ФКнинг ****-моддасига асосан, алдаш, зўрлик, қўрқитиш, бир тараф вакилининг иккинчи тараф билан ёмон ниятда келишиши таъсирида тузилган битим, шунингдек фуқаро оғир ҳолатлар юз бериши туфайли ўзи учун ўта ноқулай шартлар билан тузишга **** бўлган, иккинчи тараф эса бундан фойдаланиб қолган битим (асоратли битим) жабрланувчининг даъвоси бўйича суд томонидан **** эмас деб топилиши мумкин. Агар битим юқорида кўрсатилган асослардан бирига кўра **** эмас деб топилса, иккинчи тараф жабрланувчига унинг битим бўйича **** ҳамма нарсасини қайтариб бериши керак, олинган нарсани асл ҳолида қайтаришнинг иложи бўлмаганида эса — унинг қийматини пул билан тўлаши керак.Жабрланувчи битим бўйича иккинчи тарафдан олган мол-мулк, шунингдек иккинчи тарафга топширилган нарса эвазига ўзига тегишли бўлган мол-мулк давлат даромадига ўтказилади.Мол-мулкни асл ҳолида давлат даромадига ўтказиш мумкин бўлмаса, унинг қиймати пул билан ундириб олинади.Бундан ташқари, жабрланувчига иккинчи тараф унинг қилган ****, унинг мол-мулки йўқотилиши ёки бузилиши натижасида етказилган зарарни тўлайди. Мазкур ҳолатда биринчи инстанция судиЖиззах вилояти, Зарбдор тумани, **** МФЙ, **** шох кўчасида жойлашган, кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган, 3 қаватли ер участкасининг майдони ****,00 квадрат метр, умумий майдони ****,3 квадрат метр, фойдали майдони ****,00 квадрат метр, қурилиш ости майдони ****,3 квадрат метр бўлган нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносини Ўзбекистон Республикаси Жиззах вилояти Жиззах шаҳар хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариал идора нотариусиТожибоев Шуҳрат Бахтиёрович томонидан тузилган **** йил 28 апрель кунги ****-реестр **** билан қайд қилинган ипотека шартномаси ҳамда ушбу ипотека шартномасига **** йил 12 майдаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш **** келишувниФКнинг ****-моддасига асосан**** эмас деб топишучунасослар мавжуд эмаслиги сабабли даъвонинг ушбу қисмини қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида асосли тўхтамга келган. Шунингдек, даъвоаризасида акциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор туман филиалиганисбатанҳам талаббилдирилганбўлса-да,биринчи инстанция судиФКнинг 47-моддасиасосанфилиалюридик шахс ҳисобланмаслигидан келиб,даъвонингакциядорлик тижорат “X LQ B NKI” Зарбдор туман филиалига нисбатан ИПКнинг ****-модадасигабиринчи қисми 1-бандига мувофиқ иш юритишни тугатиш тўғрисида қонуний тўхтамга келган. Бундан ташқари, даъво аризасидаипотека шартномасига кўра жавобгарга тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ****-**** **** карточкасини бекор қилиш сўралган. ИПКнинг 25-моддаси биринчи қисми 1-банидига кўра, иқтисодиёт соҳасида юридик шахслар ҳамда юридик шахс ташкил этмаган ҳолда тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган ва якка тартибдаги тадбиркор **** қонунда белгиланган тартибда олган фуқаролар, шунингдек корпоратив низолар бўйича ишлар кўрилаётганда тарафлар бўлган фуқаролар (бундан буён матнда фуқаролар деб юритилади) ўртасидаги фуқаровий, маъмурий ва бошқа ҳуқуқий муносабатлардан юзага келадиган низоларга доир ишлар ишлар тааллуқли. Бироқ, ипотека шартномаси асосида кўчмас мулкка қўйилган **** карточкасини бекор қилиш суднинг ваколати ҳисобланмайди. Биринчи инстанция суди даъво талабининг ушбу қисмини қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида **** хулосага келган. Чунки, ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисми 1-бандида иш иқтисодий судга, фуқаролик ишлари бўйича судга ёки маъмурий судга тааллуқли бўлмаса суд иш юритишни тугатиши қайд этилган. Даъво аризасидаги ипотека шартномасига кўра жавобгарга тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ****-**** **** карточкасини бекор қилиш талаб судга тааллуқли бўлмаганлиги сабаблидаъвонинг ушбу қисми бўйича иш юритишни тугатиш лозим бўлади. Бундан ташқари, биринчи инстанция судитомонидан**** йил 4 ноярбда аниқланган жиноят аломатлари **** прокурорга хабар қилиш тўғрисида хусусий **** чиқарилган. ИПКнинг ****-моддасининг биринчи ва бешинчи қисмларига мувофиқ, ишни кўриш **** давлат органининг ёки бошқа органнинг, юридик шахснинг, мансабдор шахснинг ёки фуқаронинг фаолиятида қонун ҳужжатлари бузилганлиги аниқланган ****, уларнинг ишда иштирокидан қатъий назар суд хусусий **** чиқаришга ****. Агар суд низони кўраётганида шахсларнинг хатти-ҳаракатларида жиноят аломатларини аниқласа, жиноят ишини қўзғатиш тўғрисидаги масалани ҳалэтиш учун бу **** прокурорга тегишли материалларни илова қилган ҳолда хабар қилади. Мазкур ҳолатда биринчи инстанция суди даъвогарнинг **** йил 4 майдаги ****-сонли хати сохталаштирилганлиги ҳолатида жиноят аломатлари мавжудлиги ва айбдор шахслар тергов йўли билан аниқланиши лозимлигини инобатга олиб, **** йил 4 ноябрь куни хусусий **** чиқариб, жиноят аломатларини тасдиқловчи тегишли материалларни илова қилган ҳолда Жиззах вилоят **** юбориш **** тўғри тўхтамга келган. Судлов ҳайъати даъвогар вакили томониданбиринчи инстанция суди томонидан иш ҳолатлари тўлиқ ўрганилмасдан ҳал қилув қарори қабул қилинганлиги, даъвогарнинг Жиззах филиали томонидан нотариал идора нотариусига берилган мулкни **** чиқариш **** ****-сонли хати сохталаштирилганлиги, яъни хатшунослик эксертизаси хулосасида хатдаги имзоларнинг **** раҳбари ва ходимларига тегишли эмаслиги, ундаги муҳр эса рангли принтерда чоп этилганлиги қайд этилганлиги, ушбу ҳолатда низони ҳал этишда **** **** чиқариш хати ким томонидан сохталаштирилганлиги муҳим эмаслиги, шу боис Жиззах вилояти ички ишлар бошқармаси Эксперткриминалистика марказининг **** йил 2 майдаги 28-сонли хулосасини **** далил сифатида қабул қилиб, мулкни **** чиқариш чиқариш **** сохта хат асосида жавобгарга тегишли мулк кейинчалик акциядорлик тижорат “X LQ B NKI”дан олинган кредит учун гаровга **** этилганлигини инобатга олиш, қолаверса биринчи инстанция суди томонидан чиқарилган хусусий **** даъвогарнинг фаолиятига салбий таъсир кўрсатишитўғрисидаги **** билан келишиб бўлмайди. Чунки,даъвогарнинг Жиззах филиали томонидан нотариал идора нотариусига берилган мулкни **** чиқариш **** ****-сонли хати сохталаштирилганлиги хатшунослик эксертизаси хулосасибилан тасдиқланган бўлса-да, мазкур ҳолат юзасидан қўзғатилган жиноят ишибўйича даъвогар ёки унинг ходимлари жабрланувчи сифатига эътироф этилганлигини тасдиқловчи далиллар иш ҳужжатларида мавжуд эмас. Ваҳоланки,Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг**** йил 28 ноябрдаги“Иқтисодий судлар томонидан битимларни **** эмас деб топиш тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатлари нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги****-сонли Қарорининг 14бандидаФКнинг ****-моддасига мувофиқ алдаш, зўрлик, қўрқитиш, бир тараф вакилининг иккинчи тараф билан ёмон ниятда келишиши таъсирида тузилган битим, шунингдек фуқаро оғир ҳолатлар юз бериши туфайли ўзи учун ўта ноқулай шартлар билан тузишга **** бўлган, иккинчи тараф эса бундан фойдаланиб қолган битим (асоратли битим) жабрланувчининг даъвоси бўйича суд томонидан **** эмас деб топилиши мумкинлиги,ФК ****-моддасининг қоидалари жисмоний шахслар томонидан ҳам, юридик шахслар томонидан ҳам тузилган битимларга нисбатан татбиқ этилиши тўғрисидатушунтириш берилган. Қолаверса, Жиззах вилоят суди жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати тафтиш инстанциясининг **** йил 24 ноябрдаги **** биланҚаюмов Акмал Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг ****-моддаси 2-қисми “б” банди (**** йил 4 майда даъвогарнинг Жиззах филиали томонидан нотариал идоралари нотариусигаберилган, мулкни **** чиқариш **** ****-сонлихатни тергов давомида аниқлашнинг имкони бўлмаган йўллар билан сохталаштириб, ушбусоҳта ҳужжат ёрдамида жавобгарга тегишли бўлган Жиззах вилояти Зарбдор тумани **** шаҳ кўчасида жойлашган умумий овқатланиш биносини қонунга хилоф равишда бандликдан чиқаришга эришганликайбэпизоди) биланЎзбекистон Республикаси Жиноят процессуал кодексининг 83-моддаси 3қисмига асосан оқланган ҳамда А.Қаюмов ушбу айб эпизоди бўйичаайбсиз деб топилганлиги сабабли жиноят содир этган шахсларни аниқлаш ва уларни жиноий жавобгарликка тортиш учун прокуратурага хабарнома юборишбелгиланган. ИПК 73-моддасининг тўртинчи қисмига кўра, жиноят ишлари бўйича суднинг қонуний кучга кирган ҳукми муайян ҳаракатлар содир этилганлиги ёки содир этилмаганлиги ва улар кимлар томонидан содир этилганлиги масалалари бўйича иқтисодий суд учун ****. Демак, биринчи инстанция суди томонидан чиқарилган хусусий **** ҳам айнананиқланган жиноят аломатлари **** чиқарилган бўлиб, айбдор шахсларни аниқлашва жиноий жавобгарликка тортиш тергов органининг ваколати ҳисобланади. Шу боис, даъвогар томонидан келтирилган **** биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ва хусусий **** бекор қилиш учун асос бўлмайди. ИПКнинг****-моддасибиринчиқисмига кўра,иш учун аҳамиятли ҳолатларнинг тўлиқ аниқланмаганлиги ва суд аниқланган деб ҳисоблаган, иш учун аҳамиятли бўлган ҳолатларнинг исботланмаганлиги биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш асос бўлади. Мазкур Кодекс ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бундай ҳолатда, судлов ҳайъатисудлов ҳайъатиПалатанинг даъвогар манфаатида берган кассация шикояти ваЖиззах вилоят **** томониданкелтирилган кассация протестини қисман қаноатлантиришни,даъвогарнинг кассация шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни, ****туман иқтисодийсудининг**** йил4 ноябрдаги ҳал қилув қарориниўзгартиришни,ҳал қилув қарори хулоса қисминингипотека шартномасига кўра жавобгарга тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ******** **** карточкасини бекор қилиш тўғрисидаги талабни рад қилиш қисмини ўзгартириб, даъво талабининг ушбу қисми бўйича иш юритишни тугатишни, ҳал қилув қарорининг қолган қисмива Фориш туман иқтисодий судининг **** йил 4 ноябрдаги хусусий ****ни ўзгаришсиз қолдиришни, ишни биринчи ва кассация инстанциясида кўриш билан боғлиқ суд **** тарафлар зиммасига мутаносиб равишдақайта****,кассация шикояти билан мурожаат этишда олдиндан тўланган 37.**** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдиришни, даъвогардан Республика бюджетига 10.****.**** сўм(биринчи инстанция учун 6.****.**** сўм+кассация инстанцияси учун 3.****.**** сўм)давлат божи,даъво талабининг иш юритиш тугатилган қисми бўйича давлат божи ундирилмаслигиниинобатга олишни, даъвогардан Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозит **** ишни видеоконференцалоқарежимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд **** ундиришни лозим деб топди. Юқоридагиларга кўра ҳамдаИПКнинг25, ****,****, ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати қ а р о р қ и л а д и: Фориштуман иқтисодий судининг ****4йил4 ноябрдаги ҳал қилув қарори ўзгартирилсин. Ҳал қилув қарори хулоса қисминингдаъвонингипотека шартномасига кўра жавобгар “ББББ” хусусий ****га тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ****-**** **** карточкасини бекор қилишталабини рад этиш қисми даъвонингипотека шартномасига кўра жавобгар “ББББ” хусусий ****га тегишли кадастр **** 13:06:06:02:01:**** бўлган 3 қаватли нотурар (умумий овқатланиш шаҳобчаси) биносига қўйилган ****-**** **** карточкасини бекор қилишталаби бўйича иш юритиш тугатилсинтарзида ўзгартирилсин. Ҳал қилув қарорининг қолган қисми ўзгаришсиз қолдирилсин. Фориштуман иқтисодий судининг ****4йил4 ноябрдагихусусий **** ўзгаришсиз қолдирилсин. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасинингкассация шикояти ва Жиззах вилоят **** томонидан келтирилган кассация протестиқисманқаноатлантирилсин. Даъвогар акциядорлик тижорат “ААА”томонидан берилган кассация шикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Даъвогаракциядорлик тижорат “ААА”ҳисобиданРеспублика бюджетига10.****.****сўмдавлат божи ундирилсин. Даъвогаракциядорлик тижорат “ААА”ҳисобидан ЎзбекистонРеспубликаси Олий судидепозит **** ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ103.00**** суд **** ундирилсин. Ижро **** берилсин. Фориштуман иқтисодий судининг ****4йил4 ноябрдаги ҳал қилув қарори бўйича берилган ижро **** юзасидан ундирув бекор қилинсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида Жиззах вилоят судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари **** ****