Решение #2834504 economic_new

****-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Сариосиё тумани ****йил12 декабрь Сариосиё туманлараро иқтисодийсуди, судья**** раислигида, судьяёрдамчиси Ф.Йўлдошевнинг котиблигида,даъвогар“Ҳудудий электр тармоқлари”**** жавобгар“****`d vl t `rm n x `j ligi” ДМҳисобидан****сўм асосий қарз ва****сўмпеняундириш тўғрисидаги даъво аризасига асосан қўзғатилган иқтисодий ишни Сариосиётуманпрокурорининг ёрдамчиси ****,даъвогар вакили ****(ишончнома асосида)иштирокида,Сариосиё туманлараро иқтисодий судининг биносида очиқсуд**** муҳокамасида кўриб чиқиб,қуйидагилар а н и қ л а н д и: Даъвогар“Ҳудудий электр тармоқлари” **** (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)Денов туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар“ G` D VL `R N X `J LIGI” ДМ (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)ҳисобидан****сўм асосий қарз ва****сўмпеняундиришни сўраган. Денов туманлараро иқтисодий судининг****йил6ноябрдаги **** билан иш Сариосиё туманлараро иқтисодий судига ўтказилган. Суднинг **** билан ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида Сурхондарё вилоят Ғазначилик бошқармаси ҳамдаУзун туманИқтисодиёт ва молия бўлими жалб қилинган. Ишникўриш **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган жавобгар ҳамда учинчи шахсларсуд**** вакил иштирокини таъминламади. Бундай ҳолатдасуд,Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси(матндаИПКдеб юритилади) ****-моддасигаасосан,ишни унда мавжуд материаллар асосида уларнинг вакиллари иштирокисиз кўришни лозим топади. Суд**** иштирок этган даъвогар вакили,даъво аризасида келтирилган **** қувватлаб,жавобгар томонидан қарздорлик бўйича қисман тўлав амалга оширилганлигини маълум қилиб,даъвони қисман қаноатлантиришни сўради. Суд**** иштирок этганпрокурорёрдамчиси даъвони қисман қаноатлантиришни сўради. Суд,даъвогар вакилининг тушунтиришларини эшитиб,ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб,қуйидаги асосларга кўра даъво аризасини қисман қаноатлантиришни лозим топади. Иш ҳужжатларига кўра, ****йил5 январькунидаги“Электрэнергиясини якуний юридик ва юридик **** эга бўлмаган истеъмолчиларга сотиш тўғрисида” ****-сонлишартнома тузилган.Шартномага кўра,даъвогар“****”жавобгар“истеъмолчи”га электр энергиясини уланган тармоқлари орқали етказиб бериш,жавобгар эса истеъмол қилинганэнергияучун ўз **** **** тўлаш **** олган.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси(бундан буён матндаФКдеб юритилади) ****-моддасигакўра, энергиятаъминоти шартномасига мувофиқ, энергиябилан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга(истеъмолчига) энергиябериб туриш **** олади, абонентэса қабул қилинганэнергия**** тўлаш,шунингдек шартномада назарда тутилганэнергияистеъмол қилиш тартибига риоя этиш,тасарруфидагиэнергетикашохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиганэнергияистеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФК ****-моддасигаасосан **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ,бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса—иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Даъвогар шартнома шартларини ****,жавобгарга уланган тармоқлари орқали электр энергияси етказиб берган.Жавобгар истеъмол қилинганэнергия**** ўз **** тўлаш чораларини кўрмаган. Натижада жавобгарнинг даъвогар олдида****йил1 октябрьҳолатига муддати ўтган****сўм қарзи вужудга келган. Даъвогарнинг қарзни узиш тўғрисидаги талабномаси оқибатсиз қолдирилган.Ушбуҳолатлар ишдаги мавжуд шартнома,солиштирма далолатнома ва бошқа ҳужжатлар билан ўз тасдиғини топади. Даъвогар судга****йил9декабрдаги маълумотномани **** қилиб,жавобгар томонидан****сўм тўланганлиги сабабли қолган****сўм асосий қарзни ундиришни сўраган. Шусабаблисуд,даъво аризани қисман қаноатлантириб,жавобгардан даъвогар фойдасига****сўм ундиришни лозим топди. Бундан ташқари,даъво аризасида жавобгардан даъвогар фойдасига****сўмпеняундиришни сўраган.Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг3.12-бандидаҳисоб-китоб ойидан кейинги календаройтугагач қарздорлик тўлов муддати ўтган деб ҳисобланади ва тўлов муддати ўтган ҳар биркунучун истеъмолчига тўлов муддати ўтган суммасининг0,1фоизи миқдорида,электрэнергиямахсус тартибда етказиб бериладиган **** учун0,2фоиз миқдорда ҳисоблаб ёзилади. Бундапенянинг умумий миқдори,муддати ўтган тўловнинг50фоизидан ошмаслиги лозим деб қайд этилган. ФК ****-моддасинингбиринчи қисмига асосан қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агарқонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса,жавоб беради .Қайд этилганларга асосансуд,даъвогарнинг жавобгарданпеняундириш тўғрисидаги даъво талабини шартнома шартларига кўра асосли деб ҳисоблайди. Бироқ, суд ФК ****-моддаситалаблари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий хўжаликсудиПленумининг****йил15июндаги“**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги****-сонлиқарори4бандидагитушунтиришларига таяниб,ундирилиши талаб этилаётганпенясуммасини камайтириб, ****сўм миқдорида қаноатлантириб,пенянинг қолган қисмини қаноатлантиришнирадэтишни лозим топади. Шубилан биргасуд,давлат божи вапочта**** масаласини муҳокама қилиб,ИПКнинг****, ****-моддасигамувофиқ,давлат божи вапочта**** тўлиқ **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Юқоридагиларга асосан,Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси****, ****, ****-моддалариниқўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талаби қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар“****`d vl t `rm n x `j ligi” ДМҳисобидан“Ҳудудий электр тармоқлари” ****фойдасига****сўм асосий қарз, ****сўмпеняҳамда олдиндан тўланган****сўмпочта**** ундирилсин. Даъвонинг қолган қисмини қаноатлантиришрадэтилсин. Жавобгар“****`d vl t `rm n x `j ligi” ДМҳисобиданРеспубликабюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидануқабул қилинган кундан эътиборан биройичидашу судорқали Сурхондарё вилояти судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигаапелляциятартибида ёки қонуний кучга кирган ваапелляциятартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидануқонуний кучга кирган кундан эътиборан олтиойичидакассациятартибида шикоят берилиши ёхудпрокурор протесткелтириши мумкин. Судья ****ов