Решение #2834544 Экономические

****1-2502/****-сонли иш Судья**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижон шаҳар 2025йил12 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий суди,судьяси****нинг раислигида, судья ёрдамчисиА.Азизовнинг котиблигида, даъвогар- “**** EMPIRES” масъулияти чекланган жамиятинингжавобгар - Андижон вилоят солиқ бошқармасига нисбатан ****сўмортиқча ундириб олинган тўловларни қайтариш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилганиқтисодий ишни, даъвогарвакили**** (**** йил 7 ноябрь кунги 74-сонли ордер асосида) иштирокида,Андижон туманлараро иқтисодий судибиносида очиқ суд **** кўриб чиқиб қуйидагиларни, АНИҚЛАДИ: Даъвогар - “**** EMPIRES” масъулияти чекланган жамияти(кейинги матнларда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар-Андижон вилоят солиқ бошқармаси (кейинги матнларда жавобгар деб юритилади)га нисбатан ****сўмортиқча ундириб олинган тўловларни қайтаришнисўраган. Суд **** даъвогар вакилииштирок этиб,даъво аризани қўллаб –қувватлаб, уни қаноатлантиришни сўради. Суд **** жавобгар вакили аввалги суд **** иштирок этиб, мазкур даъво аризага асос бўлган Андижон туманлараро маъмурий судининг қарорига нисбатан апелляция шикояти **** этилганлигини маълум қилган. Суд,давогарнингтушунтиришларини тинглаб, ишдаги мавжуд ва **** этилган ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиасосларга кўра,даъвогарнинг даъвоталабиниқаноатлантиришнилозим топди. Аниқланишича,Андижон вилояти солиқ бошқармаси бошлиғининг **** йил 19 майдаги ****-хс-сонли “Солиқ аудитини ўтказиш тўғрисида”ги буйруғига асосан, “**** EMPIRES” масъулияти чекланган жамиятида солиқ органи томонидан ўтказилган камерал солиқ текшируви натижасида солиқ тўловчига юборилган талабнома бўйича аниқлаштирилган солиқ ҳисоботи ҳамда етарли асосномалар **** этилмаганлиги сабабли, Солиқ кодексининг ****моддаси 2 қисми талаблари асосида солиқ аудитини ўтказиш белгиланган. Жавобгар томонидан **** йил 3 июнь куни даъвогарнинг **** йил 1 апрелдан **** йил 31 мартгача бўлган даврдаги фаолияти бўйича солиқ аудити далолатномаси тузилиб, унда жамиятга нисбатан **** сўм молиявий жарима ҳисобланган. Шу билан бирга, Андижон вилояти солиқ бошқармаси ўринбосари **** **** йил 25 июндаги жавобгар фаолияти юзасидан солиқ аудити якуни бўйича **** йил 3 июнда расмирасмийлаштирилган далолатнома асосида Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг ****-моддасига таянганҳолда жами **** сўм қўшимча тўлов ҳамда **** сўм миқдорида молиявий жарима ҳисоблаш тўғрисида қарор қабул қилинган. 2 Мазкур қарор билан“**** EMPIRES”масъулияти чекланган жамиятидан **** йил 30 июлда **** сўм пул маблағлари ундириб олинган. Бироқ, даъвогар томонидан Андижон туманлараро маъмурий судига жавобгарга нисбатан жавобгарнинг даъвогарда ўтказилган солиқ аудити натижалари бўйича **** йил 3 июндаги далолатномасини ҳамда **** йил 25 июндаги Текширув материалларини кўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилинган қарорини **** эмас деб топиш **** ариза билан мурожаат қилган. Андижон туманлараро маъмурий судининг **** йил 19 сентябрдаги ҳал қилув қарори биланАндижон вилояти солиқ бошқармасининг даъвогарда ўтказилган солиқ аудити натижалари бўйича **** йил 3 июндаги далолатномаси ҳамда **** йил 25 июндаги текширув материалларини кўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилинган қарори **** эмас деб топилган. Жавобгарнинг мазкур қарор устидан келтирилган апелляция шикояти Андижон вилояти Маъмурий суди апелляция инстанциясининг **** йил 3 декабрдаги қарорига асосан Андижон туманлараро маъмурий судининг **** йил 18 сентябрдаги ҳал қилув қарори қисман, яъни ариза талабининг Андижон вилоят солиқ бошқармасининг жамиятда ўтказилган солиқ аудити натижалари бўйича **** йил 3 июндаги далолатномасини **** эмас деб топишга оид қисми бекор қилиниб, янги қарор билан даъвогарнинг аризасини Андижон вилоят солиқ бошқармасининг жамиятда ўтказилган солиқ аудити натижалари бўйича **** йил 3 июндаги далолатномасини **** эмас деб топишга оид қисми бўйича иш юритиш тугатилган ва ҳал қилув қарорининг қолган қисми ўзгаришсиз қолдирилган. Шу сабабли, даъвогар **** вилояти солиқ бошқармаси томонидан даъвогарнинг ҳисоб **** таъқиқ қўйган ҳолда ундириб олинган **** сўм пул маблағларини қайтаришни сураб судга мурожаат қилган. Зеро, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасида, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****.Ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади.Ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади деб белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (жамияти(кейинги матнлардаИПКдеб юритилади)нинг 73-моддасига асосанФуқаролик ишлари бўйича суднинг ёки маъмурий суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори бошқа ишни кўраётган иқтисодий суд учун фуқаролик ишлари бўйича суднинг ёки маъмурий суднинг ҳал қилув қарорида аниқланган ва ишда иштирок этувчи шахсларга тааллуқли бўлган ҳолатларга доир масалалар бўйича ****. Ўзбекистон Ренспубликаси солиқ кодекси(кейинги матнлардаСКдеб юритилади)нинг ****-молддасига асосан солиқ тўловчи томонидан ортиқчатўланган ёки ундан ортиқча ундирилган солиқ суммаси солиқ тўловчининг қарзи бўлмаган **** шу солиқ тўловчига қайтарилиши ёхуд ушбу 3 солиқ ёки бошқа солиқлар бўйича келгуси тўловлар ҳисобига ҳисобга олиниши лозим. СКнинг ****-моддасига кўра, ортиқча тўланган солиқ суммасини солиқ қарзини қоплаш ҳисобига ҳисобга олиш тўғрисидаги қарор солиқ органи томонидан солиқнинг ортиқча тўланганлиги факти аниқлаган кундан эътиборан ёки агар солиқ органи ва солиқ тўловчи томонидан у тўлаган солиқларни биргаликда ўзаро солиштириш ўтказилган бўлса, бундай биргаликдаги солиштириш далолатномаси солиқ органи ва солиқ тўловчи томонидан имзоланган кундан эътиборан ёхуд суднинг тегишли қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан ўн кун ичида қабул қилинади. СКнинг ****-моддасига асосан, ортиқча ундирилган солиқ суммаларини ҳисобга олиш ёки қайтариш тўғрисида солиқ органига ариза солиқ тўловчи томонидан ундан солиқ ортиқча ундирилгани факти ўзига маълум бўлган кундан ёки суд қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан уч йил ичида берилиши мумкин. Жавобгарнинг даъвогардан унинг ҳисоб **** **** қўйган ҳолда **** сўм ундириб олинишига асос бўлган ҳужжат - **** йил 25 июндаги текширув материалларини кўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилинган қарори Андижон туманлараро маъмурий судининг **** йил 18 сентябрдаги ҳал қилув қарори билан **** эмас деб топилган.Суднинг ушбу ҳал қилув қарори қонуний кучда бўлиб, юқори инстанция суди томонидан бекор қилинмаган.Демак, ушбу пул маблағлари жавобгар томонидан асоссиз ундириб олинган. Бундай вазиятда суд даъвогарнинг жавобгар томонидан ундириб олинган **** сўмни пул маблағларини қайтариш тўғрисидаги даъво талабини қаноталантиришни лозим топади. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолдажавобгар давлат божи тўловидан озод этилганлиги сабабли, давлат божи ундирмасликни, лекинпочта ****жавобгардан ундиришнилозим топди. Чунки,ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. ЎзбекистонРеспубликасининг“Давлат божи тўғрисида”ги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг икки фоизи миқдорида, лекин базавий хисоблаш миқдорининг бир баробаридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади. Ўзбекистон Республикаси Давлат божи тўғрисидаги қонунининг 9-моддаси 12-бандига биноан, давлат солиқ хизмати органлари, молия ва божхона органлари — барча ишлар ҳамда ҳужжатлар бўйича, шунингдек алоҳида юритиладиган ишлар бўйича судга аризалар берганлик учун давлат божи тўловидан озод қилинган. Юқоридагиларга кўра суд,жавобгардан давлат божини ундирмасликни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****сўм почта **** ундиришни лозим топди. Бинобарин, **** ****Солиқ кодексининг****-моддаларини,Иқтисодий процессуал кодекси 73,****,****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд 4 ҚАРОРҚИЛАДИ: Даъвогарнинг даъво аризасиқаноатлантирилсин. Жавобгар – Андижон вилояти солиқ бошқармаси томонидан ундириб олинган **** сўм пул маблағлари даъвогар“**** EMPIRES” масъулияти чекланган жамиятига қайтарилсин. Жавобгар – Андижон вилояти солиқ бошқармаси ҳисобидан даъвогар “**** EMPIRES” масъулияти чекланган жамиятифойдасига **** сўм почта **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан бир ойлик муддат ичида шу суд орқалиАндижонвилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Раислик қилувчи, судья ****