Решение #2834709 Экономические

4-1505-2501/10104-сонли иқтисодий иш РИШТОН ТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИ АЖРИМ (даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида) Риштон тумани 2025 йил 12 декабрь Риштон туманлараро иқтисодий суди раиси, судья У.Эргашев раислигида, судья ёрдамчиси С.Холиқовнинг суд мажлиси котиблигида, даъвогар Фарғона вилояти фермерлар кенгашининг “Жалаер Гулистони” фермер хўжалиги манфаатида жавобгар “K st Lin H lding” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан топширилган пахта хом ашёси маҳсулотининг 80 фоиз пул маблағларидан қолган 96 912 236 сўм асосий қарз, 387 648 сўм пеня ва 41 200 сўм почта харажатини ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилган ишни, даъвогар раҳбари Б.Махмудов (шахс гувоҳномаси асосида), жавобгар вакили Б.Усманов (ишончнома асосида)ларнинг иштирокида, Риштон туман судлари биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Фарғона вилояти фермерлар кенгаши (бундан буён матнда кенгаш деб юритилади) “Жалаер Гулистони” фермер хўжалиги (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “K st Lin H lding” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан топширилган пахта хом ашёси маҳсулотининг 80 фоиз пул маблағларидан қолган 96 912 236 сўм асосий қарз, 387 648 сўм пеня ва 41 200 сўм почта харажатини ундиришни сўраган. Жавобгар вакили суд мажлисида даъвогар ва жавобгар низони ўзаро келишув орқали ҳал этиш учун медиатив келишув тузганликларини баён этиб, судга даъвогар ва жавобгар ўртасида тузилган медиатив келишув ва илтимоснома тақдим қилиб, тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганлиги боис даъвони кўрмасдан қолдиришни сўради. Даъвогар раҳбари суд мажлисида тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганлиги боис даъвони кўрмасдан қолдиришни сўради. Кенгаш суд мажлисининг куни, вақти ва жойи ҳақида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлсада, суд мажлисига ўз вакили иштирокини таъминламади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 170-моддаси учинчи қисмида иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкинлиги белгиланган. Мазкур қоидага асосан суд, ишни кенгаш иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд, тарафлар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, тақдим этилган медиатив келишувни ўрганиб чиқиб, ишни кўрмасдан қолдиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси “Медиация тўғрисида”ги Қонунининг 17-моддасининг иккинчи қисмида “Медиация тартиб-таомилини амалга ошириш чоғида давлат органининг бевосита аралашуви тақиқланади”, дейилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддасининг 5³-бандида тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганлиги даъво аризасини кўрмасдан қолдириш учун асос ҳисобланиши белгиланган. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги қонунининг 18-моддаси 9-бандида “агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божи қайтарилади”, деб белгиланган. Ўзбекистон Республикаси “Медиация тўғрисида”ги Қонунининг 17-моддаси олтинчи қисмига асосан “Низо медиатив келишув билан медиация тартибида ҳал қилинган тақдирда, тўланган давлат божи қайтарилиши лозим, бундан суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараёнида медиатив келишув тузилган ҳоллар мустасно” – деб кўрсатилган. Суд, тақдим қилинган медиатив келишувни ўрганиб чиқиб, медиатив келишувни қабул қилиб, даъвони кўрмасдан қолдиришни, давлат божини ундирмасликни, даъвогар томонидан олдиндан тўланган 41 200 сўм почта харажати суммасини зиммасида қолдиришни лозим деб топди. Юқоридагиларга асосан, суд Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107, 108, 195-моддаларини қўллаб, АЖРИМ Қ И Л Д И: Даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Олдиндан тўланган 41 200 сўм почта харажати даъвогар “Жалаер Гулистони” фермер хўжалиги зиммасида қолдирилсин. Ажримдан норози тарафлар шу суд орқали Фарғона вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ажрим қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой муддат ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ҳуқуқига эга. Раислик қилувчи, судья У.Эргашев