Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1802-2501/7061 Дата решения 11.12.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Каршинский межрайонный экономический суд Судья ESHMIRZAYEV ZOXIDJON MUXAMMADIYEVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Q shq d r Suv Ответчик / Подсудимый
Source ID 953ad930-bdc1-4fa9-8f49-d36796e6afe7 Claim ID PDF Hash 91c2123565ba27e2... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 4
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
ИПК 74-моддаси ИПК 74 law
ИПКнинг 68-моддаси ИПКнинг 68 law
ИПКнинг 72-моддаси ИПКнинг 72 law
ИПК 118-моддаси ИПК 118 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-1802-2501/7061-сонли иктисодий иш УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ Шахрисабз шахри 2025 йил 11 декабрь Шаурисабз туманлараро иктисодий судининг судьяси З.Эшмирзаевнинг раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг суд мажлиси котиблигида, даъвогар вакиллари У.Гулматов, Б.Лутфуллаев, А.Дустмуродов, З.Джамолиддинов, Ш.Ражабов (2025 йил 4 декабрдаги 10уи/2696-сонли ишончнома асосида), Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi раубари О.Садуллаев, вакиллари У.Жабборов (2025 йил 11 ноябрдаги 58-сонли ордер асосида) Т.Хакимов (2025 йил 12 ноябрдаги 25-сонли ишончнома асосида), низонинг предметига нисбатан мустакил талаблар билан арз килмайдиган учинчи шахс Кашкадарё вилояти адлия бошкармаси вакили А.Каххаров (2025 йил 11 декабрдаги 13-07-2/796-сонли ишончнома асосида) иштирокида, Узбекистан Савдо-саноат палатаси Кашкадарё вилояти уудудий бошкармасининг даъвогар “Q shq d r Suv ’min ti” акциядорлик жамияти манфаатида жавобгар Шаурисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгоуидан “Q shq d r Suv ’min ri” акциядорлик жамияти фойдасига 384 562 080 сум етказилган зарар ундириш тугрисидаги даъво аризаси буйича кузгатилган иктисодий ишни суднинг маъмурий биносида, очик суд мажлисида куриб чикиб, куйидагиларни аниклади: Шахрисабз туманлараро иктисодий судига Узбекистан Савдо-саноат палатаси Кашкадарё вилояти уудудий бошкармаси (бундан буён матнда палата деб юритилади) Q shq d r Suv ’min ti” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар ёки сув таъминоти ташкилоти деб юритилади)нинг манфаатида даъво ариза билан мурожаат килиб, Узбекистан Республикаси Вазирлар Маукамасининг 2014 йил 15 июлдаги 194-сонли карори билан тасдикданган “Истеъмолчиларга сув таъминоти ва окова сувни чикариш хизматлари курсатиш Коидалари” (бундан буён матнда Коидалар деб юритилади)га риоя этилиши юзасидан расмийлаштирилган 2025 йил 24 февралдаги 001549-сонли далолатномага кура, Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгоуи окова сув кувурига текшириш кунига кадар шартнома тузмасдан уланиб фаолият курсатиб келаётганлигини баён килиб, коидабузилиш натижасида сарфланган окова сарфи учун ундан 384 562 080 сум етказилган зарар ундиришни сураган. Суднинг ажрими билан ишга Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi шерик жавобгар сифатида, Кашкадарё вилояти Курилиш ва уй-жой коммунал хужалиги соуасида назорат килиш инспекцияси ва Кашкадарё вилояти адлия бошкармаси низонинг предметига нисбатан мустакил талаблар билан арз килмайдиган учинчи шахс сифатида жалб килинган. Суд мууокамасининг вакти ва жойи уакида тегишли тарзда хабардор килинган палата, жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгоуи ва низонинг предметига нисбатан мустакил талаблар билан арз 2 килмайдиган учинчи шахс Кашкадарё вилояти Курилиш ва уй-жой коммунал хужалиги сохасида назорат килиш инспекцияси суд мажлисида мажлисида уз вакили иштирокини таъминламади. Шу сабабли суд ишни Узбекистон Республикаси Иктисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 128, 170-моддаларига асосан уларнинг иштирокисиз куриб чикишни лозим топди. Суд мажлисида иштирок этган даъвогар вакиллари даъвони куллабкувватлаб, аслида ундирилиши талаб килинган зарар жавобгар Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hiдан ундирилиши лозимлигини маълум килиб, даъвони тулик каноатлантиришни суради. Суд мажлисида иштирок этган низонинг предметига нисбатан мустакил талаблар билан арз килмайдиган учинчи шахс Кашкадарё вилояти адлия бошкармаси вакили жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохи (Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2022 йил 28 сентябрдаги “Тадбиркорлик субъектлари булмаган айрим юридик шахсларни ташкил этиш ва тугатишга доир норматив-хукукий хужжатларни тасдикдаш тугрисида”ги 542-сонли карорига асосан ариза кабул килиниб, тугатиш жараёнига утказилганлигини, Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi жавогарнинг хукукий вориси эмаслигини маълум килиб, иш буйича тегишли суд хужжати кабул килишни судга хавола килишини маълум килди. Суд мажлисида иштирок этган жавобгар Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi рахбари ва унинг вакиллари жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохи 1998 йил 10 январда давлат руйхатидан утиб, Узбекистон Касаба уюшмалари федерацияси ижроия кумитасининг 2023 йил 8 майдаги “Касаба уюшмалари тизимидаги болалар согломлаштириш оромгохлари тугрисида”ги 9-59 “с”-сонли карорига асосан тугатилганлигини, 2023 йил 3 май куни Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi давлат руйхатидан утиб, жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохи фаолият фаолият курсатаётган манзилда уз фаолиятини бошлаганлигини, 2025 йил 24 февраль куни тузилган 001549-сонли далолатнома даъвогарнинг ходимлари томонидан Коидаларнинг 49-банди талабларига зид равишда тузилганлигини, даъво аризада курсатилганидек сувдан фойдаланиш коидалари бузилмаганлигини маълум килиб, даъвогарнинг даъвосини рад этишни сурашди. Суд даъвогар, учинчи шахс ва жавобгар Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, куйидаги асосларга кура даъвони каноатлантиришни рад этишни лозим топди. Иш хужжатларига кура, 2025 йил 24 февраль куни даъвогар вакили З.Джамалитдинов жавобгар жойлашган манзилда сувдан фойдаланиш коидаларига риоя этилиши юзасидан урганиш утказганида у ерда сув таъминоти ташкилоти билан шартнома тузилмасдан окова кувурига уланганлиги холати аникланганлиги хакида 001549-сонли далолатнома расмийлаштирилган ва далолатнома жавобгар вакили томонидан имзоланмаган. Ишни судда куриш жараёнида, 001549-сонли далолатнома расмийлаштирилганидан сунг яна такроран даъвогар томонидан юкорида кайд 3 этилган манзил буйича 2025 йил 2 июль куни урганиш утказилганида, сув минораси курилганлиги, чикиш тармоги диаметри 50 мм эканлиги, даъвогар билан 2025 йил 3 июнда шартнома тузилганлиги хакида 001974-сонли далолатнома расмийлаштирилиб, далолатнома жавобгар Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi рахбари томонидан имзоланган. Коидабузилиш натижасида сарфланган окова сарфи Коидаларнинг 49, 94бандларига асосан коидабузарлик аникланган кунга кадар булган уч йил (даъво муддати)га ички Д-50 мм=10,5975 м3 * 24 соат=254,34 м3 * 270 кун * 5600 сум=384 562 080 сум кайта хисоб китоб килиниб, ушбу кайта хисоб-китоб суммасини тулаб бериш суралган. Бирок жавобгар томонидан кайта хисобкитоб суммаси тулаб берилмаган. Коидаларининг 49-бандига кура, фаолият курсатаётган ичимлик сув таъминоти ва канализация тизимларига (шу жумладан, сув олиш колонкалари ва ут учириш гидрантлари, уйнинг киритма ва чикувларига хам) узбошимчалик билан уланиб олиш, шунингдек, ушбу тизимлардан узбошимчалик билан фойдаланиш такикланади. Шунингдек, Коидаларнинг 94-бандига кура, ичимлик сув ва канализация тармоклари хамда курилмаларига узбошимчалик билан уланиб олинганлик аникланган такдирда, сарфланган сув ва кабул килинган окова сувлар микдори мазкур Коидаларнинг 87-банди (Q= *F*V2g*H*t)r мувофик, уланишнинг сув узатиш куввати буйича куйидаги кундан бошлаб хисоб-китоб килинади: узбошимчалик билан уланиш аниклангунга кадар охирги текшириш далолатномаси тузилган кундан; агар узбошимчалик билан уланиш ИСКХ ташкилотига тегишли тармок ва курилмаларга нисбатан булган булса, узбошимчалик билан уланиш кунидан бошлаб у аниклангунга кадар, бирок даъво муддатидан куп булмаган холда хисобланади. Агар узбошимчалик билан уланиш санасини хужжат билан тасдикдашнинг имкони булмаса, у холда узбошимчалик билан уланиб фойдаланиш даври даъво даври муддатига тенг булади. Иш хужжатлари урганилганида, жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохи 1998 йил 10 январда давлат руйхатидан утиб, Узбекистон Касаба уюшмалари федерацияси ижроия кумитасининг 2023 йил 8 майдаги “Касаба уюшмалари тизимидаги болалар согломлаштириш оромгохлари тугрисида”ги 9-59 “с”-сонли карорига асосан жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохини тугатилиши белгиланган. Уз навбатида 2023 йил 3 май куни Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi давлат руйхатидан утиб, жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохи фаолият курсатаётган манзилда уз фаолиятини бошлаган булиб, Узбекистон Касаба уюшмалари федерацияси ижроия кумитасининг 2023 йил 8 майдаги “Касаба уюшмалари тизимидаги болалар согломлаштириш оромгохлари тугрисида”ги 9-59 “с”-сонли карорида Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg h^^ жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохини хукукий вориси булиши белгиланмаган. 4 Шу билан бирга жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохининг солик туловчи сифатида идентификация раками 202455978 булса, Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hiнинг солик туловчи сифатида идентификация раками эса 207354284 эканлиги аникланди. Тупланган хужжатларга кура Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hiнинг жавобгарни хукукий вориси эканлиги аникланмади. Иш хужжатларига кура, даъво талаби билдиришга асос булган 2025 йил 24 февралдаги 001549-сонли далолатнома расмийлаштирилган вактда далолатнома расмийлаштирилган манзилда жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохи эмас, балки Zi h shm l ri b l l r s g’l ml shtirish r mg hi фаолият олиб бораётганлиги аникланди. Бирок палата судга даъвогар манфаатида жавобгар Шахрисабз тумани “Зиё чашмалари” болалар оромгохига нисбатан даъво аризаси билан мурожаат килиб, ундан зарар ундириш хакида талаб билдирган. Бундан ташкари даъвогарнинг даъво талаби билдиришга асос булган 2025 йил 24 февралдаги 001549-сонли далолатномаси Коидаларнинг 49-банди талабларига зид равишда тузилганлиги аникланди. Хусусан, Коидаларнинг 49-бандига кура, ичимлик суви таъминоти ва канализация тизимларига (юридик ва жисмоний шахслар томонидан) узбошимчалик билан уланиш холатлари аникланган такдирда ИСКХ ташкилоти томонидан бу хакда икки нусхада далолатнома тузилади ва бир нусхаси узбошимчалик билан уланиб олган субъектга топширилади. Ушбу далолатнома узбошимчалик билан уланганнинг жавобгарлик даражасини ва ИСКХ ташкилотига етказилган зарарни аниклаш учун асос булади хамда ИСКХ ташкилоти ушбу Коидаларнинг 94-бандига мувофик сув сарфи ва окова сувларни чикарганлик учун тулов суммаларини тулаш учун уланма эгасига тулов хужжати ёзиб беради. Истеъмолчи далолатномани имзолашдан бош тортган такдирда далолатномага бу хакда тегишли ёзув киритилади. Бош тортиш икки нафар гувох ёки фукароларнинг узини узи бошкариш органи вакили томонидан тасдикланиши лозим. Бунда истеъмолчи далолатномада унинг мазмуни буйича тушунтириш ва эътирозларни, шунингдек, имзолашдан бош тортиш сабабларини баён этиш хукукига эга. Бирок, 2025 йил 24 февралдаги 001549-сонли далолатномани расмийлаштиришда жавобгарнинг вакиллари иштироки таъминланмаган ва ушбу далолатнома даъвогар вакили томонидан бир томонлама расмийлаштирилган. ИПК 74-моддасига кура, суд далилларга ишнинг барча холатларини жамлаб, уларни суд мажлисида конунга амал килган холда хар томонлама, тулик ва холис куриб чикишга асосланган уз ички ишончи буйича бахо беради. Х,ар бир далил ишга алокадорлиги, макбуллиги ва ишончлилиги нуктаи назаридан, далилларнинг йигиндиси эса, етарлилиги нуктаи назаридан бахоланиши лозим. 5 Мазкур холатда 2025 йил 24 февралдаги 001549-сонли далолатнома иш буйича макбул далил хисобланмайди. ИПКнинг 68-моддасига асосан ишда иштирок этувчи хар бир шахс уз талаблари ва эътирозларига асос килиб келтираётган холатларни исботлаши шарт. ИПКнинг 72-моддасига кура конунчиликка мувофик муайян далиллар билан тасдикланиши керак булган иш холатлари бошка далиллар билан тасдикланиши мумкин эмас. Даъвогар томонидан уз талаблари ва эътирозларига асос килиб келтираётган холатларни исботловчи далилларни судга такдим эта олмади. Шу сабабли мазкур низо буйича даъвогарнинг даъвоси асоссиз хисобланади. Юкорида кайд этилганларга асосан суд даъвогарнинг даъвосини каноатлантиришни рад этишни лозим топади. ИПК 118-моддасига кура суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг каноатлантирилган даъво талаблари микдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Кайд этилганларга кура, суд даъвогар томонидан олдиндан туланган 41 200 сум почта харажаларини зиммасида колдиришни, даъвогардан республика бюджетига 7 691 241,60 сум давлат божи, Узбекистан Республикаси Олий суди депозит хисобварагига ишни видеоконференцалока режимида куриш боглик булган 103 000 сум харажатни ундиришни лозим топди. Бинобарин, Узбекистан Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг 68, 118, 128, 170, 176-179, 186, 192-моддаларини куллаб, суд К а р о р к и л д и: Даъвони каноатлантириш рад этилсин. Олдиндан туланган 41 200 сум почта харажалари ‘Q shq d r Suv ’min ti” акциядорлик жамияти зиммасида колдирилсин. “Q shq d r Suv ’min ti” акциядорлик жамиятидан республика бюджетига 7 691 241,60 сум давлат божи ундирилсин. “Q shq d r Suv ’min ti” акциядорлик жамиятидан Узбекистан Республикаси Олий сули депозит хисобварагига ишни видеоконференцалока режимида куриш боглик 103 000 сум харажат ундирилсин. Кал килув карори конуний кучга киргач ижро варакалари берилсин. Мазкур хал килув кароридан норози булган томонлар у кабул кдлинган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд оркали Кдшкадарё вилоят судининг иктисодий ишлар буйича судлов хайъатига апелляция тартибида ёки конуний кучга кирган ва апелляция тааг^ аган хал килув карори устидан у конуний кучга кирган кундгг:^ и ой ичида кассация тартибида шикоят килиттти (протест келт^с Раислик килувчи, суд З.Эшмирзаев