Решение #2834776 economic_new

****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ *** тумани **** йил 11 декабрь *** туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, даъвогар вакили **** (раҳбар), жавобгар вакили адвокат *** (**** йил 1 ноябрдаги ****-сонли ордер асосида) иштирокида, даъвогар “***” масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар “***” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан бўлган даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни *** туманлараро иқтисодий судининг биносида жиноят ишлар бўйича Пайариқ туман судининг кўмаклашувида видеоконференцалоқа режимидаги очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Даъвогар “***” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда даъвогар ёки “****”деб юритилади), жавобгар “***” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар ёки “Буюрмачи” деб юритилади)га нисбатан, судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, даъво аризасида даъвогар ва жавобгар ўртасида **** йил декабрь ойида BD-****сонли маҳсулот етказиб бериш **** шартнома жавобгарга 11.12.**** йил электрон тизим орқали юборилганлиги, шартнома ҳалигача жавобгар томонидан электрон тизимда имзоланмаган бўлсада, **** йил 12 декабрда 20.****.**** сўм тўлов амалга оширилганлиги, **** йил 26 декабрь санасида 41-сонли ҳисоб-фактура асосида ****.****.**** сўм миқдоридаги маҳсулотлар жавобгар вакили **** томонидан олиб кетилганлиги, жавобгар раҳбарига телефон орқали бир қанча мурожаат қилинганлигига қарамай жавобгар маҳсулот учун 87.****.**** сўм миқдоридаги қарздорликни тўламай келаётганлигини билдириб, жавобгардан 87.****.**** сўм асосий қарздорлик ва 50.****.**** сўм пеня, ҳамда олдиндан тўланган 2.****.**** сўм давлат божи ва бошқа **** ундиришни сўраган. Суд **** муҳокамасида иштирок этган даъвогар вакили, даъво аризасидаги **** такрорлаб, даъво талабини қўллаб-қувватлаб, ишга **** **** этилган ҳужжатлардан ташқари бошқа ҳужжат **** эта олмаслигини билдириб, даъвони қаноатлантиришни сўради.Суд **** жавобгар вакили маҳсулотлар етказиб берилмаганлиги, шартнома мавжуд эмаслигини билдириб, даъвони рад этишни сўради.Суд даъвогар ва жавобгар вакилларининг тушунтиришини тинглаб, ишдаги мавжуд ҳамда қўшимча **** этилган ҳужжатларни ўрганиб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабини рад этишни лозим топади.Ўзбекистон Республикаси Конституцияси (бундан буён матнда Конституция деб юритилади) 15-моддаси биринчи қисмига кўра Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади.2 Конституция 55-моддаси биринчи қисмига кўра ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****.Конституция 55-моддаси иккинчи қисмига кўра ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади.Конституция 55-моддаси учинчи қисмига кўра ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ФКнинг ****-моддасига асосан, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ,бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Иш ҳужжатларидан даъво аризага илова қилинган ҳужжатлардан кўринишича, тарафлар ўртасидаги шартномага асосан жавобгар даъвогарга шартномага асосан олдиндан 20.****.**** сўм пул маблағи ўтказиб берганлиги, даъвогар эса **** йил 26 декабрдаги 41сонли электрон ****-фактура билан қиймати ****.****.**** сўмлик маҳсулот берилганлиги ва натижада жавобгар даъвогардан 87.****.**** сўм қарздор бўлиб қолганлиги сабабли даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилган.Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 68-моддасига кўра, Ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак.Ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган далилларни ишда иштирок этувчи бошқа шахслар олдида, агар ушбу Кодексда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, суд **** бошлангунига қадар ёки суд белгилаган муддат доирасида очиб бериши лозим.Ишда иштирок этувчи шахслар **** ишда иштирок этувчи бошқа шахслар олдиндан таништирилган далилларга асосланишга ****.Агар тараф суд томонидан талаб этилаётган далилни ўзида ушлаб турган ва суд сўрови билан белгиланган муддатда уни **** этмаётган бўлса, ундаги маълумотлар шу тараф манфаатларига қарши қаратилган деб тахмин қилинади ва у томонидан тан олинган деб ҳисобланади.Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 14 августдаги “Қўшилган қиймат солиғи ҳамда чет эл юридик шахслари билан боғлиқ солиқ маъмурчилигини такомиллаштириш чоратадбирлари тўғрисида”ги ****-сонли қарори билан тасдиқланган “**** шакллари ҳамда уларни тўлдириш, **** этиш ва қабул қилиш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг 63-бандига биноан етказиб берувчи томонидан 3 **** этилган электрон ****-фактура ўн календарь кун, **** маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотлар бўйича эса бир календарь кун ичида сотиб олувчи томонидан электрон **** имзо билан тасдиқланиши ёки сабаби кўрсатилган ҳолда рад этилиши шарт.Сотиб олувчи томонидан белгиланган муддатда тасдиқланмаган ёки рад этилмаган электрон **** тасдиқланган ҳисобланади.Бунда **** амалга оширилмаган хўжалик операциялари бўйича расмийлаштирилган ****-фактуралар товарлар жўнатилганлигини ёки хизматлар кўрсатилганлигини тасдиқловчи ҳужжат сифатида тан олинмайди.Суд, электрон ****-фактуранинг ўзи маҳсулотлар етказиб берилганини тасдиқлаш учун етарли асос бўла олмайди деб ҳисоблайди.Даъвогар **** йил 11 декабрдаги шартномани асос сифатида келтирган бўлса-да, **** йил 11 декабрдаги шартномани даъвогарнинг ўзи **** йил 26 декабрда имзолаган ва жавобгар электрон юборилган, жавобгар томонидан эса шартнома имзоланмаган.ИПКнинг 72-моддасига кўра, Қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас.Тарафлар судга икки тарафлама тасдиқланган шартномани судга **** этиша олмади.Суд, даъвогар вакилида даъвони асословчи ишончнома, юк хати сўраганда даъвогар вакили судга **** этилган ҳужжжатлардан ташқари ҳужжат мавжуд эмаслигини билдирган.Суд, тарфаларнинг телефон орқали ёзишмаларини даъво талабини қаноатлантириш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди.Шу сабабли суд даъвонинг 87.****.**** сўм асосий қарзни ундириш талабини рад этишни лозим топади.Бундан ташқари, даъвогар жавобгардан 50.****.**** сўм пеня ундиришни сўраган.Пеня ундириш талаби 87.****.**** сўм асосий қарздан келиб чиққанлиги ва даъвонинг 87.****.**** сўм асосий қарзни ундириш талабини рад этилганлиги сабабли суд пеня ундириш талабини ҳам рад этишни лозим деб ҳисоблайди.Ўзбекистон Республикасининг “Давлат божи тўғрисида” **** йил 06 январдаги ЎРҚ-****-сонли Қонуни билан белгиланган Давлат божи ставкаларининг миқдорлари (бундан буён матнда Давлат божи ставкаларининг миқдорлари деб юритилади) 2-бандининг “а”-кичик бандида, давлат божи мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, ҳисобланиши белгиланган.ИПК ****-моддасининг 1 қисмида суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши лозим.Юқоридагилардан келиб чиқиб суд даъвогарнинг даъво аризаси талабини рад этишни, олдиндан тўланган 2.****.**** сўм давлат божи ва 41.**** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдиришни, ишни кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм видеоконференцоалоқа **** даъвогардан Ўзбекистон Республикаси Олий суднинг депозит ҳисоб **** ундиришни лозим топади.Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, **** ва **** моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъво ариза талабини қаноатлантириш рад этилсин. “***” масьулияти чекланган жамияти томонидан олдиндан тўланган суд **** ўзининг зиммасида қолдирилсин. “***” масьулияти чекланган жамиятидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ҳисоб **** ишни видеоконференцоалоқа режимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори бир ой муддат ўтиб қонуний кучга киради, ҳал қилув қарори устидан *** туманлараро иқтисодий суди орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти(протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****