Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1702-2502/2826 Дата решения 11.12.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Андижанский межрайонный экономический суд Судья TOSHPULATOV XUMOIDDIN MAMADIYEVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение аноним Ответчик / Подсудимый
Source ID 2aaaecfd-ab34-4916-b1a6-46c7a30da434 Claim ID PDF Hash 97b19f2cd1fe861a... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Текст решения Оригинал (узб.)
****-сонлииш УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ Асакатумани ****йил11 декабрь Асакатуманлараро иктисодийсуди, судья**** раислигида, судьяёрдамчиси **** котиблигида,даъвогар “**** riv jl ntirish m rk zi”давлат муассасасининг жавобгар “****”фермерхужалиги хисобиданинститутва нав оргинаторларига авторлик дукукига**** сум,уруFчиликни ривожлантириш марказига**** сумжами**** сумасосий карз ундириш дакидаги даъво аризаси буйича иктисодий ишни тарафлардан даъвогар вакили **** **** ****(ишончнома асосида),жавобгарфермерхужалиги радбари F.Каримовларнинг иштирокидаАсакатуманлараро иктисодийсудибиносида очиксуд**** куриб чикиб,куйидагиларни А Н И К Л А Д И: Даъвогар-“Urug' hilikni riv jl ntirish m rk zi”давлат муассасаси(кейинги уринларда“Даъвогар”деб юритилади) Асакатуманлараро иктисодий судига даъво аризабиланмурожаат килиб,жавобгар-“****”фермерхужалиги(кейинги уринларда“Жавобгар”деб юритилади)дисобиданинститутва нав оргинаторларига авторлик дукукига**** **** сум,уруFчиликни ривожлантириш марказига**** сумжами**** сумасосий карздорликни ундиришни сураган. Суд**** даъвогар вакиллари курсатма бериб,даъво аризада кайд этилган **** такрорлаб,жавобгарга берилган огодлантириш хатларига карамасдансудкунига кадарлидамтуловларни амалга оширмаганлигини билдириб,даъвони каноатлантиришни суради. Суд**** жавобгар вакилиузтушунтиришидафермерхужалиги уруFчиликка ихтисослашганлиги, фермерхужалигиузхисобидан уруFчилик фаолиятини амалга ошириб келаётганлиги,уруFчилик марказибилан фермерхужалигига хеч кандай шартнома тузмаганлигини ва уруFчилик маркази талаб килаётган маблаFлар аслида асоссиз эканлигини,Вазирлар Мадкамасининг****йил2октябрдаги****сонкароригакура лицензияшартномаси асосида уруFликпахтаетиштирадиган уруFчилик субъектларига нисбатан Вазирлар Мадкамасининг«Республикадудудларидапахта-тукимачилик ишлаб чикаришлари ва кластерлари ташкилотчиларига берилган майдонларда уруFликпахтахом ашёсини етиштиришни молиялаштириш тартиби туFрисидаги низомни тасдикдаш дакида» ****йил2январдаги2-сон карори билануруFликпахтахомашёсига белгиланган устамаларни тулаш тартиби кулланилмаслиги белгиланганлиги,билдириб,даъво талабинирадкилишни суради. Судтарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб,иш дужжатларини урганиб чикиб,далиларга бадо бериб куйидаги асосларгакура 1 даъво талабини кисман каноатлантиришни,давлат божи васуд**** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Иш хужжатларидан куринишича, ****Республикаси Вазирлар ********йил2январдаги2сонликарорибилантасдикланган“Республикахудудидапахта-тукимачилик ишлаб чикариши ва кластерларига берилган майдонларда уруFликпахтахом-ашёси етиштиришни молиялаштириш тартиби туFрисида”гиНизом,Адлия вазирлиги томонидан****йил14ноябрдаги****-сон биландавлат руйхатига олинган“УруFликпахтахом-ашёси етиштириш микдорини аниклаш ва унга асосан шартномалар тузиш тартиби туFрисида”гиНизом,шунингдекУзбекистонРеспубликаси Президентининг****йил6мартдагиП^-****-сонли “Пахтачилик сохасида бозор тамойилларини кенг жорий этиш чора-тадбирлари туFрисида”ги карорига асосан “****”фермерхужалиги томонидан****йил хосилидан олинган уруFлик чигитлар55ХЛхисоботи тасдикланганхолда “УруFчиликни ривожлантириш маркази”давлат муассасасига такдим килинган. Мазкур хисоботга асосан жавобгар томонидан даъвогарга****йил хосилидан тайёрланган ва экишга сарфланган уруFлик чигит учун маблаFларнинг30фоизи нав оргинаторлари ва институтига**** сум, 20фоизи уруFчиликни ривожлантириш марказига**** сумжами****сумни даъвогарнинг **** хисоб ракамига****йил якунига кадар туланиши лозим булган. Бирок,жавобгар маблаFларни белгиланган муддатларда туланмасдан карздорликни вужудга келган. Даъвогар жавобгарга карздорликни ихтиёрий тулаб бериш хакида****йил21 ноябрь куни ****-сонлихамда****йил11 декабрь куни ****-сонли талабномаларпочтаалока хизмати оркали юборилган булиб,жавобгар огохлантиришларни окибатсиз колдирган. УзбекистонРеспубликаси Вазирлар ********йил январдаги2сонликарорибилантасдикланган“Республикахудудларидапахта-тукимачилик ишлаб чикариши ва кластерларига берилган майдонларда уруFликпахтахом-ашёси етиштиришни молиялаштириш тартиби туFрисида”ги Низомнинг14-бандига кура,уруFликпахтахом-ашёсига конун хужжатларига асосан етиштирилган уруFликпахтахом ашёсидан тайёрланган уруFлик чигитУзбекистонРеспубликасиДавлатстандарти талабларига мос булганда, пахтахом-ашёси кийматига нисбатансупер элитаваэлитауруFлик чигит учун****фоиз, 1 авлод(R1)учун75фоиз, II авлод(R2)учун50фоиз, III авлод(R3)учун25фоиз микдорида устамалар хисобланиши белгиланган. Мазкур Низомнинг15-бандидаустамалар **** тайёрланган уруFлик чигит нархига киритилиши, 16-бандидаустамалар етиштирилган уруFликпахтахом-ашёси ва куйидаги тартибда икки боскичда хисоб-китоб амалга оширилиши курсатилган: а) пахта-тукимачилик кластерларида:биринчи боскичда-уруFликпахтахом-ашёси етказиб берувчи томонидан тетиштирилган уруFликпахтахом ашёси учун хисобланган устаманинг50фоизипахта-тукимачилик кластерлари ихтиёрида колдирилади;иккинчи боскичда-уруFлик чигит экилгандан(сотилгандан)кейин устаманинг колган кисми****фоиз деб хисобланиб,шундан50фоизипахтатукимачилик кластерлари ихтиёрида колдирилади,колган50 2 фоизиУзбекистанРеспубликаси Кишлок хужалиги вазирлиги уузуридаги“УруFчидикни ривожлантириш маркази”давлат унитар **** уисобвараFига утказилади ва куйидагича таксимланади: “УруFчиликни ривожлантириш маркази”давлат унитар **** ва унинг вилоят уудудий бошкармаларига уамдаэлитауруFчилиги лабораторияларига20фоиз;нав оригинаторлари,институтлар, селекционерва уруFчиликда иштирок этувчи бошка субъектларга- 30фоиз; б) пахта-тукимачилик ишлаб чикаришларида:биринчи боскичда-топширилган уруFликпахтахом ашёси учун уисобланган устаманинг50фоизи микдоридапахта-тукимачилик ишлаб чикаришлари таркибига кирувчи уруFчилик хужаликларигапахтахом ашёсини топширган вактда;иккинчи боскичда-уруFлик чигит экилгандан(сотилгандан)кейин устаманинг колган50фоиз кисми****фоиз деб уисобланиб,шундан10фоизипахта-тукимачилик ишлаб чикаришлари ихтиёрида колдирилади, 40фоизи уларнинг таркибига кирувчи уруFчиликфермерхужаликлари ихтиёрида колдирилади;колган50фоизиУзбекистанРеспубликаси Кишлок хужалиги вазирлиги уузуридаги“УруFчиликни ривожлантириш маркази”давлат унитар **** уисобвараFига утказилади ва куйидагича таксимланади: “УруFчиликни ривожлантириш маркази”давлат унитар **** ва унинг вилоят уудудий бошкармаларига уамдаэлитауруFчилиги лабораторияларига20фоиз;нав оригинаторлари,институтлар, селекционерва урутаиликда иштирок этувчи бошка субъектларга- 30фоиз”деб курсатилган. Шунингдек Низомнинг17ва18-бандларига кураутказиладлиган маблаFнинг нав оригинаторлари,институтлар, селекционеролимларга тегишли кисми таксимотида уларнинг тайёрланганпахтауруFлигидаги улуши эътиборга олинади,нав оригинаторлари,институтлар, селекционеролимлар ва уруFчиликда иштирок этувчи бошка субъектларга устама маблаFларУзбекистонРеспубликаси Кишлок хужалиги вазирлиги томонидан тасдикланадиган йиллик **** сметасига уамда тегишли ташкилотларбилантузиладиган шартномаларга мувофик Кишлок хужалиги вазирлиги уузуридаги“УруFчиликни ривожлантириш маркази”давлат муассасасининг махсус уисобвараFидан утказиб берилиши белгиланган. Бундан ташкари, ****йил14ноябрда****-сон биландавлат руйхатига олинган“УруFликпахтахом ашёси етиштириш микдорини аникдаш ва унга асосан шартномалар тузиш тартиби туFрисида”ги Низомнинг5-бандида,уруFликпахтахом ашёсига«****йиллардапахтанавларини янгилаш ва жойлаштириш дастури туFрисида» УзбекистонРеспубликаси Вазирлар Маукамасининг****йил2январдаги2-сонликарорига мувофик етиштирилган У УFликпахтахом ашёсидан тайёрланган уруFлик чигитУзбекистон Давлат стандарта(O’zDSt-****«УруFлик чигит.Техникавий шартлар»)талабларига мос булганда, пахтахом ашёси кийматига нисбатансупер элитаваэлитауруFлик чигит учун****фоиз,I-авлод(R1)учун75фоиз,II-авлод(R2)учун50фоиз ваIIIавлод(R3)учун25фоиз микдорида устамалар уисобланиши назарда тутилган. УзбекистонРеспубликасининг“Селекцияютуклари туFрисида”ги конуни5моддасиучинчи кисмига мувофик, селекцияютукларига булган муаллифлик уукуки бошкага утказилмайдиган шахсий уукук булиб,муддатсиз уимоя килинади. 3 УзбекистанРеспубликасининг “Y F r K т Fрисида”ги конунининг13моддасигакура, ****Республикаси Кишлок.хужалиги вазирлиги хузуридаги“У Fчиликни ривожлантириш маркази” ДУК Fчилик сохасида илмий ва ****-экспериментал тадкикотлар утказишга,ушбусоха**** илмий салохияти ва моддий-техникабазасини **** кумаклашади. УзбекистонРеспубликаси Президентининг****йил6мартдаги“Пахтачилик сохасида бозор тамойилларини кенг жорий этиш чора-тадбирлари туF исида”гиПК****-сонликарорининг2-бандида ****йил хосилидан бошлабпахтахом ашёсининг харид нархини белгилаш амалиётиданвозкечилади, пахтахом ашёсини етиштирувчиларга районлаштирилган Fуза навларини эркин жойлаштириш хукуки берилади, пахтахом ашёси етиштирувчиларни сифатли У УFликбилантаъминлаш максадида сертификатланган Fлик етказиб бериш тизими(шужумладан Fликпахтаучун амалдаги устама тулаш шарти)саклаб колинади хамда боскичмабоскцч Кишлок хужалиги вазирлиги хузуридаги“У Fчиликни ривожлантириш маркази” ДУКтаркибидаги Fчилик кластерлари вапахта-тукимачилик кластерлари зиммасига юклатилиши белгиланган. Бундайхолдатарафлар уртасида етиштириладиган Fликпахтахомашёсининг асосий ва захира фонди, Fликпахтахом ашёсининг селекционнави,авлоди ва микдори хамдапахтаурутаилигига оид бошка шартлар курсатилиши лозим булган Fликпахтахом ашёси етиштириб бериш буйичаконтрактацияшартномаси тузилмайди.Чигит етиштирувчи илмий муассасалар ва хужаликларни аFбатланти иш эса юкорида кайд этилган карор ва низомлар асосида тартибга солинади. Шунингдек Вазирлар ********йил2октябрдаги****- сонкарорининг6бандига кура ****йилдан бошлаб, лицензияшартномаси асосида Fликпахтаетиштирадиган Fчилик субъектларига нисбатан Вазирлар ****«Республикахудудларидапахта-тукимачилик ишлаб чикаришлари ва кластерлари ташкилотчиларига берилган майдонларда Fликпахтахом ашёсини етиштиришни молиялаштириш тартиби туF исидаги низомни тасдикдаш хакида» ****йил2январдаги2-сон карори билан Fликпахтахомашёсига белгиланган устамаларни тулаш тартиби кулланилмаслиги белгиланган. Юкорида кайд этилган асосларгакура суддаъвогарнинг даъво талабини асосли деб хисоблайди ва уни каноатлантиришни лозим топади. Бундан ташкари даъвогар шартнома буйича карздорликузвактида тулаб берилмаганлиги учун**** суммикдорида****фоиз ундириш талаби билдирилган. ФКнинг****-моддасинингбиринчи кцсмигакура,бошка шахсларнингпулмаблаFла ини **** ушлаб колиш,уларни кайтариб беришданбоштортиш,уларни тулашни бошкача тарзда кечиктириш ёхуд бошка шахс хисобидан асоссиз олиш ёки жамFа иш натижасида улардан фойдаланганлик учун ушбу маблаFла суммасига фоиз туланиши керак. УзбекистонРеспубликасиОлийхужаликсудиПленумининг****йил15июндаги “**** **** ёки лозим **** **** 4 учун мулкий жавобгарлик туFрисидаги фукаролик конун хужжатларини куллашнинг айрим масалалари хакида”ги****-сонликарорининг11-бандида, агар пул**** **** ёки унинг **** кечиктирганлик учун ФКнинг****-моддасигамувофик белгиланган фоизлар микдори(ставкаси) пул**** **** кечиктириш окибатларига очикдан-очик номутаносиб булса, судфоизларнинг коплаш табиатини хисобга олиб,ФКнинг****моддасигамосхолда,ФКнинг****-моддасигаасосан фоизлар микдорини(ставкаси)камайтиришга хакли эканлиги юзасидан тушунтириш берилган. Суд,даъво талабини мухокама этиб,даъвогарнинг**** сумфоиз ундириш туFрисидаги талабини асосли деб хисоблаб,фоиз микдорини белгилашда жавобгар ва даъвогар уртасидаги узаро хамкорлик муносабатларини,жавобгарнинг мулкий ахволини инобатга олиб,фоиз микдорини камайтиришни ва жавобгар хисобидан даъвогар фойдасига**** сумфоиз ундиришни,фоиз ундириш талабининг колган кисмини каноатлантиришданрадэтишни лозим топади. Суд, ****Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг****моддасигаасосан даъвогар томонидан олдиндан тулаб чикилган давлат божи вапочта**** жавобгар хисобидан ундиришни,видеоконференцалока режимидан фойдаланилмаганлиги сабабли туланган ушбу **** даъвогарга кайтариб беришни лозим топади. Юкоридагиларга асосан, ****Республикаси Иктисодий процессуал кодекси****, ****, ****, ****-моддалариникуллаб, суд Ц А Р О Р Ц И Л А Д И: Даъво талаби кисман каноатлантирилсин. “****”фермерхужалиги хисобидан “**** riv jl ntirish m rk zi”давлат муассасаси фойдасига**** сумасосий карз, **** сумфоиз,олдиндан туланган**** сумдавлат божи ва**** сум почта**** ундирилсин. Олдиндан туланган**** сумвидеоконференцалока режими **** “**** riv jl ntirish m rk zi”давлат муассасасига кайтарилсин. Даъво талабининг колган кисмини каноатлантиришрадкилинсин. Х,ал килув карори конуний кучга киргач,ижро варакаси берилсин. Х,ал килув кароридан норози томон Андижон вилоят судининг иктисодий ишлар буйича судлов хайъатига бир ойлик муддат ичидаапелляциятартибида шикоят бериши(протесткелтириши)ёкихалкилув карори конуний кучга кирган кундан эътиборан олтиойичидакассациятартибида шикоят бериши(протесткелтириши)мумкин. Судья Х.М.Тошпулатов