Решение #2835926 Экономические

****/****-сонли иш Судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Андижоншаҳри **** йил10 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий судининг судьяси ****раислигида,судья ёрдамчиси **** суд **** котиблигида, даъвогар жамият вакили Д.Ибрагимов (ишончнома асосида)иштирокида,даъвогарЎзбекистон Савдосаноат палатаси Андижон вилоятҳудудийбошқармасининг«H MKOR INVEST LIZING» масъулияти чекланган жамиятиманфаатида жавобгар «UR IM TEX» хусусий ****дан**** сўм муддати ўтган асосий қарз, **** сўм муддати ўтган фоиз қарзи ва **** сўм жарима ундириш тўғрисидаги даъво аризасибўйичақўзғатилганиқтисодий ишнисуд биносидаги очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят бошқармаси«H MKOR INVEST LIZING» масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар«UR IM TEX» хусусий ****(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан**** сўм муддати ўтган асосий қарз, **** сўм муддати ўтган фоиз қарзи ва **** сўм жаримаундиришни сўраган. Палата даъво аризада ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар жамият вакили даъво талабларини қўллабқувватлаб, даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Жавобгар тегишли тартибда суд **** куни, жойи ва **** **** хабардор қилинган бўлса-да, суд **** келмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матндаИПК деб юритилади) ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин.Мазкур модда талабига кўра, суд ишни жавобгар ва палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд ишда иштирок этган даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, иш хужжатларини ўрганиб чиқиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабларини тўлиқ қаноатлантириб, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. ЎзбекистонРеспубликаси Конституциясининг 55-моддасига кўраҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонун хужжатларида назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонун хужжатларида назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонун хужжатларининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ хамда бурчларни келтириб чикарадиган харакатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига асосан **** — фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодекс (ФК)да кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги мавжуд далиллардан кўринишича, низо****йил 23 январдаги 14-сонли лизинг (молиявий ижара) шартномасидан келиб чиққан. Шартномага мувофиқ даъвогар лизинг объектини сотиб олиши ва жавобгарга топшириши, жавобгар эса лизинг объектини қабул қилиши ҳамда лизинг шартномасида белгиланган тўловларни ўз **** амалга ошириши лозим бўлган. Мазкур шартномага асосан жавобгарга “**** ****” русумли автотранспорт воситаси лизинг объектси сифатида топширилган. Бироқ, жавобгарнинг лизинг шартномаси бўйича олинган **** лозим **** **** оқибатидадаъвогар олдида ****сўм муддати ўтган асосий қарз,****сўм муддати ўтган фоиз қарзи вужудга келган. Даъвогарнинг мавжуд қарздорликни тўлаб бериш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шундан сўнг, даъвогар юқоридаги даъво аризаси билан судга мурожаат қилиб, жавобгардан****сўм муддати ўтган асосий қарз,****сўм муддати ўтган фоиз қарзи ва**** сўм жаримаундиришни сўраган. ИПК 72-моддасига кўра, қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Даъвогар вакили**** этилган маълумотномадан жавобгар томонидан қарздорлик тўлаб берилмаганлиги тасдиқланди. ФКнинг ****-моддасига асосан лизинг тўлови лизинг берувчига лизинг объекти қийматининг лизинг олувчи томонидан қопланишидан, шунингдек лизинг берувчининг фоизли даромадидан иборат бўлади. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, агар лизинг шартномасида бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, лизинг олувчи лизинг тўловларини ўз **** тўлаши шарт. Қайд этилганларга биноан, суд даъвонинг асосий қарз ва фоизқарздорлигини ундириш қисмини асосли деб ҳисоблайди ва тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Даъво аризасида тарафлар ўртасида тузилган шартномага асосан даъвогар жавобгардан**** сўм жаримаундиришни сўраган. Тарафлар ўртасидаги лизинг шартномасининг 13.4бандидализинг тўловлари шартномада белгиланган санада тўланмаган **** ҳар бир кечиктирилган ой учун **** сўм жарима тўланишибелгиланган. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, жавоб бериши белгиланганлидан келиб чиқиб, даъвогарнинг жавобгарданжаримаундириш талабини асосли деб топади. Шу боис, суд жавобгар томонидан икки ойдан ортиқ муддат давомида лизинг тўловларини тўламасдан келаётганлигини инобатга олиб, жавобгардан даъвогарфойдасига **** сўм жарима ундиришнилозим топади. Юқоридагиларга асосан, суд даъвогарнинг даъво талабларинитўлиққанотлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра, суд даъвогарнинг даъво талабларини тўлиққаноатлантиришни, суд **** жавобгарлар зиммасига юклашни лозим топди. Бинобарин, ФКнинг****, ****, ****, ****, ****-моддаларини, ИПКнинг 72, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талабларитўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар«UR IM TEX» хусусий ****дан даъвогар«H MKOR INVEST LIZING» масъулияти чекланган жамиятифойдасига **** сўм муддати ўтган асосий қарз, **** сўм муддати ўтган фоиз қарзи, **** сўм жарима ва41200сўм почта ****лари ундирилсин. Жавобгар«UR IM TEX» хусусий ****данРеспублика бюджетига****,54сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилувқарори қабул қилингандан кейин бир ойликмуддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқалиАндижоншаҳар суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****